Сиёсат

НЙТ: Путин 2026-йилда НАТО ва Евроиттифоқни парчалашни мақсад қилганди

У бунга Молдова орқали эришмоқчи бўлган. Манбалар 2025-йил сентябридаги сайловлар арафасида молдовалик ёшлар Сербия ва Босниядаги лагерларда қурол ишлатишга ва намойишлар уюштиришга ўргатилгани ҳақида айтиб беришган. Аммо сайловдан олдин бундай лагерларда бўлиб қайтганлар аниқланиб, қўлга олинган. Сайловда эса Ғарб билан яқинлашиш тарафдори бўлган Майя Сандунинг партияси устунликни сақлаб қолган.

НЙТ хабарига кўра, Владимир Путин 2025-йил охирида ҳарбий қўмондонлар билан учрашиб, 2026-йилга келиб "НАТО ва Европа Иттифоқини ичидан парчалаш" мақсадини белгилаган. Бу ма'лумот учрашув тафсилотларидан хабардор мулозимларга таяниб Тҳе Нев Ёрк Тимес томонидан ёзилган.

Нашр суҳбатдошларининг та'кидлашича, Молдова ушбу режаларда муҳим о'рин тутган. Г'арб махсус хизматлари ма'лумотларига ко'ра, Кремлнинг устувор ё'налишлари ро'йхатида Украинани бо'йсундириш биринчи, Молдова устидан назорат о'рнатиш эса иккинчи о'ринда туради. Шу билан бирга, Путин о'ша пайтда, мудофаа вазирлигининг кенгайтирилган ҳай'ати йиг'илишида, Европа етакчиларини Россия томонидан ҳужум таҳдиди мавзусида "жазавага тушаётгани" учун танқид қилган. У шундай деган: "Бир неча бор айтганман: бу ёлг'он, сафсата, шунчаки Россиянинг Европа мамлакатларига хаёлий таҳдиди ҳақидаги сафсата".

НЙТ суҳбатдошларига ко'ра, Молдова Россия учун ҳам Украина, ҳам Г'арбга қарши кейинги тажовуз учун идеал плацдарм бо'лиши мумкин эди. Улар қо'шимча қилишича, Путин ҳали ҳам Россияни Молдова билан бог'лайдиган қуруқлик ё'лагини яратиш учун Украина жанубидаги ҳудудларни эгаллаб олишга умид қилади.

Ушбу мақсадларда Россия 2025-йил 28-сентябрда Молдовада бо'либ о'тган парламент сайловларига киберҳужумлар, дезинформация, шунингдек, овозларни сотиб олиш ва ташвиқот орқали аралашишга уринган.

Кремл кампаниясига молдовалик руҳонийлар ҳам жалб қилинган. Улар Россияга бориб, у ерда Промсвязбанкнинг дебет карталарини олган, кейин Молдовага қайтиб, мукофот пуллари эвазига черковдагиларни Молдованинг Европа Иттифоқига а'зо бо'лиши бо'йича референдумни рад этишга ундаши, шунингдек, г'арбпараст сиёсатга қарши чиқишлар қилиши ко'зда тутилган. О'шанда Молдовадаги парламент сайловлари "тарихий" сайлов деб қаралган, мамлакатнинг Европа интеграцияси келажаги ко'п жиҳатдан унинг натижаларига бог'лиқлиги та'кидланган.

О'ша 2025-йилнинг ёзида Сербияда машг'улот лагери ташкил этилиб, унинг иштирокчилари (уларнинг аксарияти Молдова фуқаролари эди) милтиқ ишлатиш, полиция то'сиқларини ёриб о'тиш ва биноларга о'т қо'йиш бо'йича о'қитилган. Уларга уч-то'рт кунлик курсда қатнашиш учун 400 доллардан то'ланган. Лагердаги инструкторлар Россия ҳарбий разведкаси (ГРУ) билан алоқадор ходимлар бо'либ, унинг мақсади сайловларга аралашиш бо'йича о'қитилган жангчилар гуруҳини тайёрлаш эди, дея ма'лум қилади Г'арб разведка хизматлари вакиллари.

Шунга о'хшаш лагер Боснияда, шунингдек, Москва яқинида ҳам ташкил этилган. Молдова прокурорлари ма'лумотларига ко'ра, бу машг'улотлар иштирокчилари (Молдованинг 100 дан ортиқ ёш фуқаролари) ёндирувчи воситалар ва қо'лбола портловчи қурилмаларни тайёрлаш ва ишлатишни, шунингдек, "портловчи моддалар о'рнатиладиган дронлар" билан муомила қилишни о'рганган.

Молдова президентининг миллий хавфсизлик ва мудофаа масалалари бо'йича маслаҳатчиси Станислав Секриеру Россия Молдовадан "Украинага, шунингдек, унинг асосий мудофаа ва молиявий донори сифатида Европа Иттифоқига қарши душманлик ҳаракатлари учун плацдарм сифатида" фойдаланмоқчи эканини айтган. У қо'шимча қилади: "Айнан шунинг учун со'нгги бир неча йил ичида Россия бу мақсадларга мисли ко'рилмаган ресурсларни ё'налтирди".

НЙТ нашри ёзишича, Молдова ҳукумати бунга тайёр бо'либ чиққан. Овоз бериш бошланишидан бир неча ҳафта олдин Молдова ҳуқуқ-тартибот органлари юзлаб уйларда тинтув о'тказган ва машг'улот лагерларида тайёргарликдан о'тиб келганларни ҳибсга олган, маҳаллий кибермутахассислар эса Г'арбдаги иттифоқчилар ко'магида ҳакерлик ҳужумларини қайтарган. Сайловда Майя Сандунинг партияси парламентда ко'пчилик о'ринларни сақлаб қолган. "Биз жангда г'алаба қозондик. Аммо ҳали урушда г'алаба қозонмадик", – дейди Молдова Киберхавфсизлик агентлиги директори Михай Лупашку.

xabarchi’да cookie файллари

Тил ва мавзу танловингизни эслаб қолиш учун cookie файлларидан фойдаланамиз. Рухсатингиз билан сайт қандай ўқилишини ҳам ўлчаймиз: Microsoft Clarity саҳифа кўришлари ва улардаги ҳаракатларни ёзиб боради, ўз ҳисобимиз эса қайтган ўқувчиларни санайди. Сиз қабул қилмагунингизча ҳеч нарса ўлчанмайди.