Нимага баъзиларда қиммат нефть нархларини тўлашдан бошқа чора йўқ
Қаҳратон совуқ тушиши билан қишлоқ жамоалари иситиш учун ишлатиладиган ёқилғи нархининг ошиши олдида ожиз бўлиб қолмоқда.
Нима учун баъзи одамлар юқори нефть нархларини тўлашдан бошқа чорасиз қолмоқда
Иситиш учун ёқилғи олувчи кўплаб истеъмолчилар совуқ оylar олдидан уни олдиндан сотиб олишга мажбур бўлмоқда
Ҳарорат тушиши билан кўпчилик иситиш тизимини ёқа бошлайди. Аммо Буюк Британия бўйлаб марказий газ тармоғига уланмаган ва бунинг ўрнига иситиш ёқилғисига қараб қолган бир ярим миллион одам учун бу танлов қийин кечиши мумкин.
Бу одамларнинг аксарияти қишлоқ жойларида яшайди.
Газ ва электр энергиясидан фарқли ўлароқ, иситиш ёқилғиси бозори тартибга солинмайди, бу эса глобал нархлардаги ҳар қандай ўзгаришлар истеъмолчиларга тезда таъсир қилишини англатади.
Яқин Шарқдаги таранглик ва Украинада давом этаётган уруш таклиф ҳажмига таъсир қилиб, нархларни юқорига сурмоқда.
Шу йилнинг март ойигача нархлар бир литр учун тахминан 60 пенс (ppl) атрофида нисбатан барқарор эди, аммо март ойида Эронда уруш бошланганда, улар рекорд даражадаги 134ppl гача кўтарилиб кетди.
Охирги бир неча ой ичида бироз пасайганидан сўнг, Boiler Juice нархларни солиштириш сайти маълумотларига кўра, нархлар яна кўтарилиб, ҳозирда 111ppl ни ташкил этмоқда.
BBC Ғарбдаги бир нечта бизнес эгалари ва хонадон эгалари билан бу ўсиш уларга қандай таъсир қилаётгани ҳақида гаплашди.
Питер Мейсон Уилтшир шимолидаги Минети шаҳрида яшайди, бу ерда аксарият хонадонлар иситиш ёқилғисига қараб қолган.
"Бакдаги ёқилғим тугаб баpяпти ва қиш учун тўлдириб олишим керак... бу 550 фунт стерлингдан ошади", - деди у.
Мейсоннинг айтишича, ўтган йили "бакни тўлдириш тахминан 300 фунт эди - бу жуда даҳшатли".
У шундай деди: "Нарх кўтарилади ва тушади. У 50 фунтга фарқ қилиши мумкин, лекин ҳеч қачон бугунгидек юқори бўлмаган.
"Бу пулимни нимага сарфлашимни тежашим кераклигини англатади. Мен нафақадаман, ишимни ўзгартира олмайман.
"Мен жуда эҳтиёткор бўлишим ва омонатларимдан пул олишим керак."
Аксарият баклар 500 литр ёқилғи сиғдиради ва ҳозирда уни тўлдириш тахминан 550 фунт стерлингга тушади.
Дилан Уильямс Уэльснинг Монмут шаҳридаги Van & I фургон ҳайдаш бизнесига эгалик қилади ва мунтазам равишда Дин ўрмони, Страуд ва Жанубий Глостерширда ишлайди.
51 ёшли эркакнинг айтишича, у ёқилғи учун бизнесни бошқарган уч йил ичидаги ҳар қандай даврга қараганда кўпроқ пул тўламоқда.
Унинг айтишича, харажатларнинг ошишини қоплашга ёрдам бериш учун ўз хизматлари нархини оширишга мажбур бўлган.
Йил бошида, дейди у, тўла бак 120 ва 130 фунт стерлинг орасида турарди, аммо энди бу кўрсаткич 160 фунтга кўтарилди.
"Бу тобора ортиб бормоқда, хавотирни орттирмоқда - янгиликларни кузатиб бораман, дизель нархини кузатиб бораман", - деди у.
"Демак, менда ёқилғи карталари бор... сиз заправка нархини тўламайсиз, ёқилғи картаси нархини тўлайсиз, лекин бу ҳозирги кунда унчалик фарқ қилмайди.
"Бу шунчаки бир неча пенс, холос."
Дин ўрмони бўйлаб ҳар куни янги таомлар тайёрлаб, мижозларга етказиб берадиган Dean Forest Kitchen кўнгиллилар директори Иветт Фарреллнинг айтишича, улар нархларни оширишлари мумкин, чунки "келажакда катта танлов бўлмайди".
У шундай деди: "Бу бизга жуда катта таъсир кўрсатди, чунки биз тижорат мақсадларида бўлмаган сценарий бўйича ишлаймиз, шунинг учун ҳар қандай харажатлар ошганда ҳаракат қилиш учун жой кам.
"Шунинг учун ёқилғи нархи бизнесга жуда ва жуда оғир зарба бермоқда ва биз ҳеч қандай жамоат транспорти бўлмаган жуда чекка қишлоқ ҳудудида жойлашган мижозларимизга боришни давом эттириш учун қўлимиздан келганини қилишимиз керак.
"Аммо биз бу таомларни уларга олиб боришимиз керак, чунки... улар жуда ажралиб қолгани сабабли кун давомида уларни кўргани ҳеч ким келмайди."
TLC Support Service компанияси директори Тристан Ҳолланд Уоттон-андер-Эдж ва Дерсли атрофида қатнайдиган маҳаллий ижтимоий ёрдам ходимларининг кичик жамоасини бошқаради.
Ходимлар ўз транспорт воситаларидан фойдаланадилар ва компания ҳар бир хизмат мили учун 55 пенсдан йўл ҳақи тўлайди.
У шундай деди: "Йил бошида биз тўловларимизни оширган эдик, бу бу йил кутилаётган барча қўшимча харажатларни ҳисобга олган ҳолда қилинганди, аммо бу ҳам вазиятни таранглаштирмоқда.
"Ҳамма нарса ошди - ёқилғи нархи, ўқитиш, ҳатто биз сотиб олган кийим-бошлар ҳам.
"Ҳамма нарса қимматлашди ва шунинг учун биз хизматларимизни имкон қадар арзонроқ ушлаб туришга ҳаракат қиламиз, аммо фойда бўлиши керак, акс ҳолда биз фаолиятимизни давом эттира олмаймиз."
Эрон уруши улгуржи нефть ишлаб чиқариш ва ташишни издан чиқарди ва нархлар асосий сиёсий арбобларнинг сўзлари ва ҳаракатларига қараб кўтарилиши ёки тушиши мумкин.
Агар АҚШ ва Эрон ўртасида тинчлик битими тузилса, нархлар тушиши мумкин.
Иситиш ёқилғисига қараб қолган одамлар учун бу уларни ожиз ҳис қилишга мажбур этади.
Уилтширдаги Nadder Oil Buying Club клубини бошқарадиган Ричард Уиллан (бу ерда 1000 дан ортиқ аҳоли яхшироқ нархни таъминлаш учун биргаликда улгуржи сотиб олади) совуқ ойлар келиши билан қишлоқ аҳолиси тобора заифлашиб бораётганини айтди.
"Биз Америкадаги оралиқ сайловларда (Дональд) Трамп билан нима содир бўлишини кузатяпмиз, бу нарсаларни яна ўзгартириши мумкин", - деди у.
Рақобат ва бозорлар бошқармаси (CMA) чекка ҳудудлардаги иситиш ёқилғиси истеъмолчилари нархлар кескин ўзгаришига жуда заиф эканини айтди.
CMA бош ижрочи директори Сара Карделл шундай деди: "Кучлироқ ҳимоя чоралари зарур - жумладан, тартибга солувчи назорат ва заиф истеъмолчиларни, шунингдек, Буюк Британиянинг айниқса юқори ва беқарор нархларга дучор бўлган ҳудудларида яшайдиган жамоаларни яхшироқ қўллаб-қувватлаш."
Нархлар 100ppl дан юқори бўлгани ва ҳарорат тушиб бораётгани сабабли, қишлоқ жамоаларига бериладиган ёрдамни ошириш бўйича чақириқлар кўпаймоқда.
Action in Rural Communities England бош ижрочи директори Коринн Плучино шундай деди: "Иситиш ёқилғиси ва суюқлаштирилган газ фойдаланувчилари учун махсус мақсадли ёрдам бўлмаса, минглаб қишлоқ одамлари энергия инқирозининг унутилган қурбонларига айланиш хавфи остида қолади."
Ташкилот ҳукуматни шу ойдаги бюджетда иситиш ёқилғиси ва суюқлаштирилган газ учун қўшилган қиймат солиғини (ҚҚС) олти ойга бекор қилишга чақирмоқда.
Шунингдек, Уилтширдаги бир гуруҳ хайрия ташкилотлари томонидан ўтказиладиган Surviving Winter кампанияси каби маҳаллий қўллаб-қувватлаш схемалари ҳам мавжуд бўлиб, у ўтган йили 3000 дан ортиқ одамга иситиш харажатлари билан ёрдам берди.
Атроф-муҳит ва соф ноль департаменти вакили шундай деди: "Биз иситиш ёқилғисидан фойдаланадиган минглаб хонадонларга 9 000 фунт стерлинглик грантлар билан тоза иссиқликка ўтишга ёрдам бермоқдамиз, шунингдек, нефть билан иситиш даражаси юқори бўлган ҳудудлар учун махсус чидамлилик жамғармаси мавжуд.
"Биз талабларга жавоб берадиган хонадонларни ариза топширишга ундаймиз."