Нима учун япон компаниялари сунъий интеллектдан фойдаланишда жуда секин ҳаракат қилмоқдалар

Япония компаниялари ищи кучининг кескин танқислиги, аҳолининг қариши ва доимий унумдорлик муаммоларига қарамай, сун'ий интеллектни (АИ) интеграциялашда сезиларли даражада иккиланмоқда. Бу секин қабул қилиш АҚШ ва Буюк Британияда кузатилган сур'атдан кескин фарқ қилади.

Япониянинг АИга ёндашуви ан'анавий Ноҳ спектаклига о'хшайди, унда саҳнадаги қаҳрамонлар тантанали келишув билан ҳаракатга шошилинчликни тан олишади, аммо ҳаракациз қолишади, бу сценарий драмани кучайтиради, аммо дарҳол миллий муаммоларни ҳал қила олмайди.

О'тган йил охиридаги Иқтисодий ҳамкорлик ва ривожланиш ташкилоти (ОЕСД) ма'лумотларига ко'ра, япон ищиларининг атиги 8,4 фоизи о'з ишларида АИ дан фойдаланади. Бу ко'рсаткич ищиларнинг 50 фоизи АИ дан фойдаланадиган АҚШ ва 32 фоизи билан Буюк Британия билан солиштирганда анча паст. Хабарларга ко'ра, Бирлашган Араб Амирликларидан кейин дунёда иккинчи энг юқори АИ ни қо'ллаш ва Осиёда энг юқори ко'рсаткичга эга бо'лган Сингапурда ищи кучининг 56 фоизи "ҳафтада бир неча марта" АИ дан фойдаланади.

АҚШнинг Кусе АИ стартапининг асосчиларидан бири Остин Ху Япониянинг иккиланишини консерватив ва таваккал қилишга мойил корпоратив маданият билан бог'лайди. Унинг компанияси яқинда Японияда о'зининг АИ тизимларини сотиш учун офис очди. Хунинг та'кидлашича, япон ташкилотлари жараён ва консенсусга устувор аҳамият беришади, бу эса секин қабул қилинишига олиб келади, айниқса мижозларга қаратилган ролларда АИ хатоларига деярли нолга тоқат қилмасликларини ҳисобга олсак. Унинг та'кидлашича, ба'зи компаниялар машиналарга уларни бошқаришга рухсат беришдан ко'ра, иш о'ринларини бо'ш қолдиришни афзал ко'ришади.

Аксинча, Ху АҚШ ёндашувини АИ агентларига унумдорликни ошириш учун ко'проқ автономия берилган ёндашув сифатида та'рифлайди. Унинг та'кидлашича, АҚШда АИ воситалари ёрдамчи сифатида жорий этилади ва аста-секин иш жараёнларига интеграция қилинади, раҳбарлар орасида "синаб ко'ринг, кейин тузатинг" деган фикр ҳукмронлик қилади. Унинг фикрича, япон компаниялари АИга то'лиқ ишонишдан олдин аниқроқ далилларга муҳтож.

Кёто Илг'ор Фанлар Университетининг халқаро менежмент профессори Парриса Хагириан ҳам бунга қо'шилиб, Японияда АИни жорий этишдаги қийинчиликлар ҳар қандай ташкилий о'згаришларни акс эттиради, бу эса, айниқса иш жойида чекланган ва эҳтиёткорлик билан фойдаланишга олиб келади, деб та'кидлайди. У буни АҚШнинг тадбиркорлик маданияти билан таққослайди ва япон фирмаларининг хато, ноаниқлик ва обро' хавфига сезгирлигини та'кидлайди. Натижада, Японияда генератив сун'ий интеллект асосан асосий операциялар, қарор қабул қилиш ёки умумий жараёнларни такомиллаштириш каби паст хавфли вазифалар билан чекланган, чунки у ишончсиз деб ҳисобланади.

Япониядаги сог'лиқни сақлаш соҳаси сун'ий интеллектни қо'ллашда айниқса суст, ба'зи касалхоналар ҳали ҳам қог'оз беморларнинг ҳужжатларига таянади. Аноним касалхона ходими вазиятни "тош даврига о'хшаш" деб та'рифлади, қог'оз ҳужжатлар "ҳайратланарли даражада" то'планмоқда.

Сун'ий интеллектни паст даражада қо'ллаш муаммосини э'тироф этган Япония ҳукумати ушбу технологияни фаол равишда тарг'иб қилмоқда. О'тган йили парламент томонидан ёруг'лик тегинишини тартибга солиш орқали сун'ий интеллектга инвестицияларни раг'батлантиришга қаратилган сун'ий интеллектни ривожлантириш то'г'рисидаги қонун қабул қилинди. Токио Японияни "сун'ий интеллектни ривожлантириш ва ундан фойдаланиш бо'йича дунёдаги энг до'стона мамлакат"га айлантиришга ва'да берди. Ҳукумат сун'ий интеллектдан фойдаланишнинг ко'пайиши Япониянинг унумдорлигини ошириши мумкинлигига ишонади, бу ҳозирда Г7 ривожланган давлатлари орасида энг ёмони ҳисобланади.

Молия вазирлиги бизнес томонидан сун'ий интеллектни қо'ллаш сезиларли даражада ошганини хабар қилмоқда, ҳозирда компанияларнинг 75 фоизи ушбу технологиядан фойдаланмоқда, бу беш йил аввалги 11 фоиздан ко'п. Бироқ, танқидчиларнинг та'кидлашича, ушбу бизнесларда ходимларнинг фақат кичик бир қисми сун'ий интеллектдан фойдаланади ва улардан фойдаланиш жуда чекланган.

Меижи университетида Япониянинг ижтимоий тизими ва технологиялари бо'йича мутахассис профессор Ясуши Огасавара ищи кучида технологияга оид билимдон шахсларнинг етишмаслигига ишора қилмоқда. Унинг та'кидлашича, смартфонлар каби гаджетларга бо'лган меҳрга қарамай, Японияда рақамли саводхонлик паст. Бу йил бошида э'лон қилинган ҳисоботда 2030-йилга келиб Японияда қарийб 800 000 ИТ мутахассиси етишмаслиги прогноз қилинган. Ко'пгина компаниялар эскирган компютер тизимлари билан ҳам курашмоқда, уларнинг тахминан 60% 20 ёшдан ошган.

Огасавара шунингдек, япон компаниялари иш о'ринларини ё'қотишга олиб келиши мумкин бо'лган сун'ий интеллектни ривожлантиришдан ко'ра, ишсизликка ҳисса қо'шмаслик учун ко'проқ босимга дуч келаётганини та'кидлайди. Унинг та'кидлашича, ҳукумат сун'ий интеллект, қайта малака ошириш ва рақамли ко'никмалар ҳақида гапираётган бир пайтда, инсон ресурсларини рақамли ко'никмаларга мослаштириш қийин, чунки то'лиқ бандликни сақлаб қолиш энг муҳим устувор вазифа бо'либ қолмоқда.

Ушбу то'сиқларга қарамай, ишга ёллашда о'згариш юз бермоқда, ба'зи компаниялар энди янги битирувчиларни ёллашда "сун'ий интеллект саводхонлиги"га устувор аҳамият беришмоқда. Умумий савдо компанияси Канемацу каби йирик хусусий сектор фирмалари апрел ойида қо'шилган Ута Ямагучи каби АИга эга битирувчиларни ишга олмоқда. Ямагучи электрон почта хабарларини ёзиш, мураккаб ҳужжатларни умумлаштириш ва учрашувларни ёзиб олиш ва умумлаштириш каби вазифалар учун АИ дан тез-тез фойдаланиш ҳақида хабар беради. Бироқ, у АҚШдан фарқли о'лароқ, Японияда ко'п босқичли ишларни мустақил равишда бажаришга қодир АИ тизимлари ҳали ҳам деярли мавжуд эмаслигини та'кидлайди, гарчи унинг илг'ор фикрлайдиган иш берувчиси уларни жорий қила бошлаган бо'лса ҳам.

Огасавара "Япониядаги о'згаришлар чекланган" деган хулосага келади ва "Япония жамияти ог'риқсиз ислоҳотларни кутади, шунинг учун менимча, кескин ислоҳотлар, энг камида, қийин деб айтиш мумкин" деб қо'шимча қилади. Бузилишларни қабул қилмасдан, Японияга керак бо'лган унумдорлик о'сишига эришиш мумкин эмас.