Нима учун Қролнинг Кариб денгизи бўйлаб тури унинг «ҳукмронлигидаги энг катта хавф-хатар» бўлиши мумкин

Нима учун Кролнинг Кариб ҳавзаси бўйлаб турыси унинг «ҳукмронлигидаги энг катта хавф-хатар» бўлиши мумкин

Кроллик турлари — олдиндан айтиб бўлмайдиган тадбирлардир.

Режалаштириш пухта ва ойлар, баъзан йиллар олдин бошланади, шунга қарамай, ҳамиша хавф элементи мавжуд бўлади.

Кроль Чарльз III нинг сешанба куни бошланадиган Кариб ҳавзасига ташрифи уни тўққиз кун ичида учта мамлакатга олиб боради: Багама ороллари, Гайана, сўнгра Ҳамдўстлик давлатлари ҳукумат раҳбарларининг учрашуви (Chogm) учун Антигуа ва Барбуда.

Бу ташриф, шунингдек, уни репарациялар — қул савдосида қатнашган мамлакатлар томонидан тўланадиган компенсациялар атрофидаги баҳслар, шунингдек, Кроль Буюк Британиянинг илгари ўзи тарихда «ўчириб бўлмайдиган дағал доғ» қолдирган «даҳшатли ваҳшийлик» деб атаган ҳодисадаги роли учун кечирим сўраши керакми ёки йўқми деган саволлар марказига қўяди.

«Бу унинг шу пайтгача бўлган ҳукмронлигидаги энг катта хавф-хатардир, чунки жуда кўп нарса унинг назоратидан ташқарида», деди ёзувчи ва тарихчи сэр Энтони Селдон. «Қуллик, репарациялар ва кечирим сўрашлар ҳақидаги саволлар монархиянинг маънавий ҳалоллиги сўроқ остида қолаётганини англатади.»

Кроль Кариб ҳавзасига ташрифи давомида учта асосий нутқ сўзлайди ва ҳукуматнинг Буюк Британиянинг трансатлантик қул савдосидаги роли учун расман кечирим сўрамаслик ҳақидаги тавсиясига амал қилади.

Кроллик оиласининг юқори лавозимли ёрдамчиси Кроль «ўтмишимизнинг энг қоронғи кунларидан қочмаслигини» айтди, аммо кечирим сўраш ва репарациялар бўйича қарорлар ҳукуматнинг иши эканини таъкидлади.

Ҳозирги Бернхэм администрацияси ҳам, ундан олдингилари каби, репарация тўламайди.

Букингем саройининг билдиришича, ўтмишдаги хатоларни тан олиш Кролнинг барча уч мамлакатдаги дастурига сингдирилади.

Бироқ кечирим сўраш, репарациялар ва республикачилик тарғиботчилар учун унумдор заминдир ва эътироз намойишлари кутилмоқда.

Кроль ва Букингем саройи учун ҳақиқат шу ва улар бунга тайёр.

Ташрифни режалаштиришда қатнашаётганлар норозилик намойишларини минтақадаги очиқ баҳсларнинг бир қисми деб билишади ва хавфсизлик чоралари уларнинг юз бериш эҳтимолини ўз ичига олади.

Шунингдек, Кроллик хонадони хотирасида 2022 йил бошида Кариб ҳавзасига қилинган сўнгги юқори даражадаги кроллик ташрифи ҳақидаги хотиралар сақланиб қолади.

Ўшанда Кембридж герцоги ва герцогиняси сифатида Уильям ва Кэтрин ташрифнинг ташқи кўриниши бўйича танқидга учраган эдилар — кроллик жуфтлигининг сим тўсиқ орқали ямайкалик болаларнинг узатилган қўлларига тегиниш учун қўл узатгани акс этган тасвирлар ноқулай кўринган эди. Илгариги кроллик ташрифларига эҳтиром сифатида режалаштирилган тадбирлар эскиргандек туюлди. Норозилик намойишлари жадвалнинг бир қисми бекор қилинишига ҳам олиб келди.

2026 йилги Кариб ташрифида бу каби хатоларга йўл қўймаслик учун ҳамма нарса қилинади.

Багама ороллари, Гайана ҳамда Антигуа ва Барбуда раҳбарлари Кролни ва унинг тропик ўрмонларни ҳимоя қилиш, маданий алоқаларни ўрнатиш ҳамда савдо, энергетика ва қишлоқ хўжалиги соҳасидаги алоқаларни мустаҳкамлаш борасидаги ишларини эътироф этадилар.

Аммо улар буни ўзгаришлар фонида қилишмоқда.

Учтала мамлакат раҳбарлари ҳам компенсация адолатини қўллаб-қувватлашини билдирдилар.

Кроль давлат раҳбари бўлган Антигуа ва Барбуда ҳамда Багама оролларида республикага айланишга хайрихоҳлик сезиларли даражада юқори.

Биринчисида сайланган мансабдор шахслар энди Кролга содиқлик қасами ичишлари шарт эмас, бу монархга садоқат билдириш бўйича 40 йиллик анъанага чек қўйди.

«У шу йил бошида АҚШга қилган ташрифида Президент Трамп билан фавқулодда муваффақиятга эришди ва ҳеч бир етакчи қилмаган тарзда унинг ғазабини келтирмасдан, унга қарши турди ва ўз ўрнига қўйиб қўйди», деди сэр Энтони. «Агар у ушбу ташрифнинг шахсан ўзи учун, Британия монархияси ва Ҳамдўстликнинг келажаги учун нозик табиатини уддалай олса, бу жуда гол муваффақият бўлиши мумкин.»

Вақт ҳам кроллик турлари учун муҳим аҳамиятга эга.

Ушбу Кариб ташрифи кроллик оиласи атрофидаги чалғитувчи воқеалар денгизини ёриб ўтиши керак.

Кроль охирги уч ойнинг аксарият қисмини ёз ойларида истиқомат қиладиган Шотландияда ўтказди.

Бу кроллик тақвимида тинчроқ давр бўлиши керак эди, аммо аксинча бўлиб чиқди.

Сассекс герцоги ва герцогинясининг Буюк Британияга кутилмаган қайтиши шов-шувли бўлди. Гарри ва Меган олаётган ОАВ ёритишининг кўлами Кроллик оиласини безовта қилмоқда ва баъзида ғазаблантиради.

Кролнинг кенжа ўғли, гарчи улар гаплашган дейишса-да, ҳали отасини шахсан кўрмаган.

Кейин Кролнинг собиқ поччаси Эрл Спенсер ўзининг «Swan Song» («Қуш қўшиғи») мемуарлари билан чиқди ва Кролнинг Уэльс принцессаси Диананинг ўлимига берган муносабатини танқид қилди. Бу Саройнинг кескин муносабатига сабаб бўлди.

Ва сўнгги кунларда Меганнинг отаси Томас Маркл ҳақида қилинган жиддий даъволар унинг қизини глобал полиция кучлари, жинсий зўравонлик айбловлари ва кейинги оилавий жароҳатларни ўз ичига олган мураккаб ҳикояга тортиб кетди.

Муваффақиятли ва юқори таъсирга эга Кариб ташрифи эътиборни бошқа томонга қаратиш учун имконият бўлади.

Аммо агар уйдаги кроллик ҳикоялари қизиб бораётган бўлса, хаёлни тўрт минг милдан (6 437 км) кўпроқ узоқликдаги Кролнинг тадбирларига жамлаш қийин бўлиши мумкин.

Кариб ҳавзаси билан мустаҳкам оилавий алоқаларга эга бўлган собиқ ташқи ишлар вазири Дэвид Лэмми Кролга Буюк Британиядан ташқаридаги бир нечта ташрифларда ҳамроҳлик қилган.

«У бизнинг давлат раҳбаримиз. У дунёдаги энг таниқли шахслардан биридир. Гайана каби кичик мамлакат учун давлат ташрифининг тан олиниши жуда катта воқеадир», деди отаси ўша пайтдаги Британия Гвианасидан Буюк Британияга келган ва Антигуа ва Барбудада ҳам қариндошлари бўлган Тоттенхэм парламенти аъзоси. «Онам Қироличанинг 1996 йилги ташрифини бир умр эслаб юрарди.»

Лекин у ерда кроллик турининг хавф-хатарлари ҳам тан олинган эди.

«Гайана, Антигуа ва Барбудани жуда яхши билганим учун айта оламанки, у ниҳоятда ижобий кутиб олинади», деди Лэмми. «Аммо булар жонли демократик мамлакатлар бўлиб, уларда, албатта, баъзи эътирозлар бўлади.»

Трансатлантик парвоз, тўққиз кун ичида учта мамлакат ва 78 ёшга тўлаётганингизда 36 га яқин алоҳида тадбирлар шиддатли жадвалдир. Бу, шунингдек, Кроль ҳали ҳам саратон ташхиси билан яшаётгани ва мунтазам даволанаётганини эслатади. Букингем саройи унинг «ижобий динамикада» экани ҳақидаги ўз позициясини такрорлади.

Қиролича Камилла Кролга фақат Chogm учун ташрифнинг Антигуа ва Барбуда босқичида ва бир нечта бошқа тадбирларда, шу жумладан ўзининг шахсий манфаатлари билан боғлиқ бўлган — саводхонлик ва аёллар ҳамда қизларга нисбатан зўравонликка чек қўйиш бўйича ҳаракатларни қўллаб-қувватлаш тадбирларида ҳамроҳлик қилади.

Келгуси июль ойида 80 ёшга тўладиган Қиролича баъзи кроллик турларининг шиддати ва иссиқ шароитини чарчатадиган деб билиши маълум.

Бу мумкин бўлган хавф-хатарларга тўла ташриф, аммо шу билан бирга Кроль учун катта мукофот имкониятидир.

«Кроль жуда ҳамдард ва вазиятни ҳис қиладиган шахс бўлиши мумкин», деди сэр Энтони.

«У бу ерда ажойиб маҳорат кўрсатиши мумкин.»