Нима учун канадаликлар Европа билан яқинроқ алоқалар ўрнатишга тайёр
Би-би-си суҳбатлашган одамлар Карни шу ҳафта илгари сурган таклиф — ИИда ишлаш ва ўқиш истиқболидан ҳаяжондалар.
**Нима учун канадаликлар Европа билан яқинроқ алоқаларга тайёр**
Мириам Левин-Голд Бош вазир Марк Карнининг савдо блоки билан таклиф қилинаётган яқинроқ алоқалар доирасида канадаликлар Европа Иттифоқида яшаши ва ишлаши мумкинлиги ҳақидаги таклифини олқишлайди.
«Менимча, бу ёшлар учун дунёнинг турли бурчакларини ўрганиш, турли жойларда ишлаш ва турли тажрибаларга эга бўлиш учун жуда яхши имкониятдир», — деди Торонтодаги йўловчи BBC нашрига.
Канадаликлар пайшанба куни эрталаб Карнининг Страсбургдаги Европа парламентида сўзлаган нутқи ҳақидаги хабарлар билан уйғонишди. Унда Бош вазир ЕИнинг Канада унинг биринчи «ассоциациялашган аъзоси» бўлиши ҳақидаги интилишини олқишлади ҳамда мудофаа ва энергетика соҳаларида яқинроқ ҳамкорлик қилишга чақирди.
«Биз одамлар ўртасидаги алоқаларимизни чуқурлаштиришимиз, ёшларимизга Атлантиканинг исталган томонида ўзлари хоҳлаган жойда яшаш, ишлаш ва таҳсил олиш имконини беришимиз керак», — деди Бош вазир.
Карни Европа парламенти депутатларига «геосиёсий парчаланиш» шароитида Канада ва Европа «биргаликда кучлироқ» эканини айтди.
Бироқ канадаликлар режа тузишни бошлашларидан олдин шуни ҳисобга олиш керакки, ҳозирда ЕИда «ассоциациялашган аъзо» мақоми мавжуд эмас ва буни жорий этиш йиллар талаб қилиши мумкин, чунки бундай келишувни ЕИга аъзо барча 27 та давлат маъқуллаши керак бўлади.
Шундай бўлса-да, Карнининг нутқи ҳақидаги хабарлар тарқалар экан, BBC ЕИда ишлаш ва ўқиш имкониятидан ҳаяжонга тушган одамларни учратди.
Мириам Левин-Голд ёш канадаликлар учун ЕИни ўрганиш бўйича янада кенгроқ имкониятлар пайдо бўлиши мумкинлигидан хурсанд.
Монреаллик Алекс Нэшнинг айтишича, яқинроқ алоқалар ишчи визалари ва рухсатномалар тўсиқларини олиб ташлайди.
«Бунинг осонроқ, қулайроқ бўлиши ва осонроқ саёҳат қила олиш, албатта, жуда яхши бўларди», — деди у.
Канада ижтимоий тармоқлари ушбу мавзу билан қизғин банд.
Фасебоок'даги «A Canadian Outlook» гуруҳи аъзоларидан бири набиралари Европа университетларида арзонроқ нархларда ўқиш имкониятига эга бўлишини жуда хоҳлашини айтди. Бошқа бир аёл эса бу унинг Францияда эгалик қиладиган уйи билан боғлиқ ишларни анча осонлаштиришини таъкидлади.
«Қор қушларига бу жуда ёқади», — деди яна бир киши қишда иссиқроқ жойларга саёҳат қиладиган канадаликларга ишора қилиб.
Бундай муносабатлар Канадада АҚШ билан муносабатлардаги кескинлик туфайли юзага келган ҳафсаласи пир бўлиш кайфиятини кўрсатади.
Канадада улғайган Дэвид Жардин АҚШни нафақат қўшни, балки маданият ва жозиба маркази сифатида кўрган.
«Нью-Йоркка доим боришни ва у ерни кўришни хоҳлаганимни эслайман», — деди у Торонтонинг энг рамзий биноларидан бири — CN минораси яқинида тунги сменасини тугатгандан сўнг BBC нашрига.
Аммо АҚШ Президенти Дональд Трампнинг Канада билан савдо уруши ва унинг аннексия ҳақидаги риторикаси фонида унда шубҳалар анча кучайган.
«Менимча, Европа билан яқинроқ алоқа ўрнатиш нафақат мантиқлироқ, балки ҳозирги вазиятни ҳисобга олсак, бу мен алоқада бўлишни афзал кўрадиган жойдир», — деди у.
Торонтонинг Сент-Лоуренс бозори мавзесидаги «C'est What» маҳаллий пабини бошқарадиган Мэгги Стэйнтон Канаданинг АҚШ билан таранглашган алоқалари ҳақида гапирар экан, ҳис-туйғуларини жиловлай олмади.
«Америка Қўшма Штатлари билан вазият жуда беқарор», — деди у. «Европада қандайдир барқарорлик борлигини ҳис қиламан».
Ўнлаб йиллар давомида Америка ундан қочиб қутулиш қийин бўлган маданий тортишиш маркази бўлиб келди, кўплаб канадалик актёрлар Голливудда ишлайди ва Канада радиостанциялари АҚШ мусиқаларини эшиттиради.
«Менимча, бизга кўрсатилаётган таъсирлар туфайли ўзимизни кўпроқ америкаликдек ҳис қилишга мажбурмиз», — дея қўшимча қилди Стэйнтон.
«Бироқ, қалбимнинг туб-тубида, ўз ғояларим ва идеалларимда ўзимни кўпроқ европаликдек ҳис қилишга мойилман».
Канаданинг энг йирик шаҳри марказида BBC суҳбатлашган кўплаб бошқа одамлар ҳам ушбу фикрларни такрорлашди.
Илгари Канада ва Буюк Британия марказий банкларини бошқарган Карни нафақат Трампга қарши қатъий позицияни эгаллаш, балки Канаданинг иқтисодий уфқларини кенгайтириш ваъдаси билан сайланган эди.
Канада экспортининг 72 фоизгача қисми АҚШга тўғри келади ва давом этаётган савдо кескинлиги Оттавани бошқа давлатлар билан яқинроқ алоқалар излашга ундади.
ЕИ кўп жиҳатдан табиий равишда мос келадигандек кўринади. 2021 йилда ўтказилган сўнгги аҳоли рўйхатига кўра, Канада аҳолисининг ярмидан кўпи Европадан келиб чиққанлигини маълум қилган.
Яқинда, Карнининг нутқидан олдин ўтказилган Abacus Data сўрови шуни кўрсатдики, канадаликларнинг 80 фоизи мамлакат ЕИ билан стратегик ҳамкорликни чуқурлаштириши кераклигини айтади ва ярмидан кўпи ўзини Америкадан кўра Европага яқинроқ ҳис қилади.
Шундай бўлса-да, Карнининг ЕИ билан яқинроқ алоқалар ўрнатиш бўйича таклиф қилган режаларининг тафсилотлари чекланган.
Мухолифатдаги икки Консерватив депутат уни ва блокни нималарга эришмоқчи эканликларини тушунтиришга чақирди.
«Бу аниқ, мазмунли таклиф бўлиши мумкин. Ёки бу шунчаки сўзлар ва кайфият бўлиши мумкин», — деди Онтариодаги Симко Норт округи депутати Адам Чемберс пайшанба куни Карнининг нутқи арафасида BBC нашрига берган интервьюсида.
Чемберс ЕИ ва Канада ўртасидаги мавжуд Кенг қамровли иқтисодий ва савдо битимига (Ceta) ишора қилиб, у ҳали ҳам ЕИнинг бир нечта давлатлари томонидан ратификация қилиниши кераклигини таъкидлади.
Европа билан чуқурроқ алоқалар кўплаб канадаликлар томонидан олқишланса-да, мамлакатнинг АҚШ билан муносабатлари — қанчалик таранг бўлмасин — бузилмаслиги керак деган туйғу сақланиб қолмоқда.
«Мен шу ерда улғайганман. Канадада, Онтариода 40 йилдан бери яшайман ва Америка доимо қўшнимиз бўлиб келган», — дейди Аҳмед Халил.
Унинг айтишича, Европа билан кўприклар қуриш мантиқли: «Менимча, бу Канадага кўпроқ пул ва кўпроқ маданият олиб келади, европаликларни жалб қилади ва эҳтимол кўплаб муаммоларни ҳал қилади».
Аммо Канада жанубий қўшнисини ҳам эътибордан четда қолдирмаслиги керак, дея қўшимча қилди Халил.
«Менимча, иккаласи ҳам биз учун бирдек қадрли», — деди у. «Иккаласи ҳам бирдек аҳамиятли».