Нима учун Америка футболи ўйинида Канада миллий мадҳияси янгради
Баффалодаги майдон ҳар икки давлат байроқлари билан безатилди, бу вақтда эса кескинлик кучайиб, савдо уруши авж олмоқда.
Америка футболи ўйинида нима учун Канада давлат мадҳияси янгради
Миллий футбол лигасида (NFL) Канада жамоалари йўқ, аммо миллионлаб мухлислари бор.
Пайшанба оқшомида Нью-Йоркда бўлиб ўтган «Баффало Биллс» ўйинида кўплаб канадаликлар жамоанинг анъанавий қизил, оқ ва кўк рангли либосларини кийиб, америкаликларга хос ўйин олди маросими бўлган — пикап машиналари ёнида тўпланиб, ичимлик ичиб ўтиришган эди.
«Биллс» стадиони Торонтодан атиги 112 миль (180 км) узоқликда жойлашган бўлиб, бу мухлислар учун тахминан икки ярим соатлик йўл демакдир. У Президент Дональд Трамп номини «Америка кўли» деб ўзгартиришга уринган Онтарио кўлининг рўпарасида жойлашган.
Шу сабабли, кўплаб канадаликлар ўйин бошланишидан анча олдин муҳитдан баҳраманд бўлиш ва жамоасининг «Детройт Лайонс»га қарши мавсумдаги илк уй учрашувини янги «Хаймарк Стэдиум»да томоша қилиш учун келишгани ажабланарли эмас эди.
Кутилмаган ҳолат эса стадионда уларнинг миллий мадҳияси янграгани бўлди.
Майдонда АҚШ байроғининг юлдузлари ва чизиқлари билан бирга Канада байроғининг чинор барги ҳам намойиш этилди, 1990-йилларнинг Канададаги машҳур «The Barenaked Ladies» гуруҳи эса улкан оломон қаршисида «Oh Canada!» мадҳиясини ижро этди.
Кўплаб канадалик мухлислар учун бу ҳаяжонли лаҳза бўлди. Улар, гарчи сўнгги пайтларда мамлакатларининг АҚШга нисбатан муносабати анча совуқлашган бўлса-да, жуда илиқ кутиб олинганларини ҳис қилишганини айтишди.
«Мен бу ерда ўзимни доим хушнуд кутиб олингандек ҳис қилганман», деди Брэдфорддан (Онтарио) келган Бен Керр.
«Менимча, бу жуда ёқимли эътироф», дея қўшимча қилди у. «"Биллс" Канада учун буни қилаётганини қадрлайман».
Икки давлат ўртасидаги муносабатлар АҚШ Президенти Дональд Трамп ҳокимиятга қайтиб, Канадани аннексия қилишга қайта-қайта чақирганидан кейин ёмонлаша бошлаган эди, ўзаро бож урушининг кучайиши фонида эса янада кескинлашди.
Бош вазир Марк Карни АҚШ билан дунёдаги энг узун қўриқланмайдиган чегарага эга бўлган Канада савдо масаласида жанубий қўшниси билан «уруш ҳолатида» эканини айтди. Трамп эса Канадани «ёқимсиз» ва «ҳаддидан ошган» деб атади.
«Биллс»нинг янги уйи — «Хаймарк Стэдиум»ни қуриш 2,2 миллиард долларга тушди.
Ҳар икки давлат иқтисодий оқибатларни ҳис қилмоқда: Канада саноати божлардан қаттиқ зарар кўрди, канадаликлар эса АҚШга саёҳат қилиш ва у ерда пул сарфлашни бойкот қилмоқда.
Давом этаётган кескинлик Керр учун Баффалога саёҳатни бироз мураккаблаштирди.
«Мен АҚШда иложи борича камроқ пул сарфлашга ҳаракат қиламан», деди у Би-би-сига. «Озиқ-овқатимизни Канадада сотиб оламиз, пивамизни Канадада сотиб оламиз, чегарадан олиб ўтиб, шу ерда ичамиз. Биз бу савдо урушида Америка иқтисодиётини қўллаб-қувватлаш тарафдори эмасмиз».
Ўйиндаги кўплаб америкаликлар ҳам кучайиб бораётган савдо уруши ва бу икки қўшнини қандай ажратиб юбораётганидан норозиликларини билдиришди.
Стадиондан саккиз дақиқалик масофада яшайдиган америкалик Дрю Гриер учун «бугун оқшом мадҳиянинг янграши чегарадош шаҳар сифатида кимлигимизнинг асосий қисмидир».
Апрель ойида «Баффало Сейбрз» хоккей жамоасининг плей-офф ўйинида Канада мадҳияси куйланаётганда микрофон ишламай қолган ва томошабинларнинг овози уни охиригача етказиб куйлаган эди.
«Сиз Канада мадҳиясини куйладингиз, чунки бу керак эди», деди Гриер.
Канадалик Блейк Парнхэм ўша лаҳзани эслади: «Уйда ўйинни томоша қилаётиб йиғлаб юбордим, чунки Баффало бошқача эканини ҳис қилдим ва бундан жуда таъсирландим».
У «Биллс»нинг мавсумдаги илк уй ўйини учун Баффалога бора олмади, лекин Кесвикдаги (Онтарио) ҳашаматли безатилган ҳовлисидан туриб томоша қилди.
Гриернинг айтишича, бугун оқшом Канада мадҳиясини куйлаш «унчалик ҳам ихтилофли нарса эмас».
«Агар кимдир буни ихтилофли деб ҳисобласа, бу ташқаридан келаётган фикрдир, чунки бу ердагиларимиз Канадани яхши кўрамиз», деди у.
Бироқ баъзилар бу ҳаддан ташқари ошириб юборилган деб ҳисоблашди.
«Ушбу мадҳияни куйлаш учун ягона қабул қилиниши мумкин бўлган сабаб — улар Канада жамоасига қарши ўйнаётган бўлиши керак эди, лекин улар ҳеч қандай Канада жамоаси билан ўйнашмаяпти», деб ёзди мухлислардан бири ижтимоий тармоқда.
«Менимча, бу унчалик зарур эмас эди», деди пайшанба кунги ўйинга ташриф буюрган Дэвид Уоринг.
Якунда ҳамма нарса оддий иқтисодга бориб тақалиши мумкин.
«Биллс»нинг янги уйи — «Хаймарк Стэдиум»ни қуриш 2,2 миллиард долларга тушди. Нью-Йоркнинг ғарбий қисмида аҳоли сони 1,5 миллиондан сал кўпроқ бўлса-да, яқин атрофдаги Торонто ва Ҳамильтон йирик метрополия ҳудудларида 8 миллиондан ортиқ аҳоли истиқомат қилади. Оддий қилиб айтганда, жамоага канадалик мухлислар керак.
Саккиз йилдан бери NFL-Канада офисини бошқариб келаётган Гэвин Кемп Би-би-сига Канаданинг NFL билан муносабатлари «ниҳоятда муҳим» эканини айтди.
Нима учун «Биллс» Канада мадҳиясини ижро этиш учун айнан шу йилни танлагани ҳақида сўралганда, Кемп жамоа «ўз бозорининг энг катта қисмларидан бирига эътибор қаратаётганини» айтди.
Жамоа маълумотларига кўра, Канадада 15 миллионга яқин NFL мухлислари бор, бу мамлакат аҳолисининг тахминан учдан бир қисмини ташкил этади ва «Биллс» мавсумий чипталари эгаларининг тахминан 10-15 фоизи канадаликлардир.
«Спорт ҳақиқатан ҳам буларнинг барчасидан устун туради», деди Кемп. «Бу сиёсатнинг бари жамоангиз ҳозирда ажойиб натижалар кўрсатаётгани олдида иккинчи даражалидир».
Ҳатто одатда бошқа жамоаларга мухлислик қиладиган америкалик ишқибозлар ҳам ўзларини «Биллс»ни қўллаб-қувватлаётгандек ҳис қилишди.
«Детройт Лайонс»га мухлислик қилувчи Кэрол Брид Канада миллий мадҳияси янграшини эшитгач, Мичиган штатидаги Бэттл-Крик шаҳридаги уйидан «Хаймарк Стэдиум»га боришни ўйлаб кўрди.
«Мен мамлакатимизнинг Канада билан муносабатларини яхши кўраман», деди 74 ёшли аёл Би-би-сига ва Мичиганда бу давлат кўпроқ «қариндош» сифатида кўрилишини қўшимча қилди.
«Трампнинг бу ҳамкорликка қилган ишларидан нафратланаман».
У ўйинни бевосита стадионда томоша қила олмади, лекин Канада мадҳиясига бўлган иштиёқини қондиришнинг бошқа йўлларини топди.
Бир неча ҳафта олдин Брид яқинда очилган ва икки давлат ўртасидаги кескинликни янада кучайтирган Горди Хоу халқаро кўприги орқали чегарадан ўтиш учун икки соатлик йўлни босиб ўтди.
«Биз йўлнинг ярмигача АҚШ мадҳиясини куйладик, кейин эса Канада мадҳиясини куйлашни бошладик», деди у.