Непал тошқиндан омон қолганларга нисбатан онлайн таҳқирлашларга қарши курашмоқда
Бош вазирнинг таъкидлашича, расмийлар азоб чекаётганларни «камситадиган» одамларга «ҳеч қандай шафқат кўрсатмайди».

Непал тошқиндан омон қолганларга қаратилган онлайн ҳақоратларга қарши чораларни кучайтирмоқда
Непал ўтган ойдаги вайронкор тошқинлардан омон қолганларга қаратилган онлайн ҳақоратларга қарши қатъийроқ позицияни эгалламоқда. Бош вазир Балендра Шаҳ расмийлар азоб чекаётганларни "камситаётган" одамларга нисбатан "ҳеч қандай шафқат кўрсатмаслигини" айтди.
Айрим кишилар йўқолган яқинлари ҳақида маълумот олиш ва расмийларни қидирув ишларини кучайтиришга ундаш учун ижтимоий тармоқларга мурожаат қилишган, бироқ бунинг эвазига душманона муносабатга дуч келишган.
"Ушбу нозик вақтда ноўрин фикрлар билдирадиган, азоб чекаётганларни камситадиган ёки уларга янада кўпроқ азоб беришга интиладиган одамлар жиноятчидир", деб ёзди Шаҳ Facebook'даги постида.
Непал полицияси манзиллар ва телефон рақамларини аниқлаш мақсадида ушбу шарҳлар қаердан ёзилганини текшираётганини маълум қилди.
Икки ҳафта олдин юз берган тошқинлардан бери акаси бедарак йўқолган бир аёл аввалроқ BBC'га қидирув-қутқарув ишлари жуда секин кетаётганини айтган эди.
"Агар ҳукумат қутқарув ишлари учун мутахассислар ва ускуналарни ўз вақтида сафарбар қилганида, оиламиз аъзоларининг аҳволидан тезроқ хабар топган бўлармидик?
Биз ҳали ҳам уни тирик топишдан умидвормиз".
Бир неча кун ўтгач, у қидирув ишларини танқид қилганидан кейин "кўплаб ҳақоратли шарҳлар олганини" айтди.
"Биз шундоқ ҳам жуда кўп азоб чекяпмиз ва бу бизнинг дардимизга фақат дард қўшди", деди у.
Бошқа бир ҳолатда, ёш аёл расмийларнинг эрини қидиришдаги "сусткашлиги" деб ҳисоблаган ҳаракатларидан ғазабини билдирди.
"Ҳозир эрим бедарак йўқолган, агар ҳукумат уни топа олмаса, ҳеч бўлмаганда менга унинг жасадини кўрсата оладими?" деди у интернетда кенг тарқалган ва кўплаб ҳақоратларга сабаб бўлган видеороликда.
Масалан, шарҳлардан бирида унга "дарёга сакраб" қидирувга ёрдам бериш айтилган бўлса, бошқасида "ҳамма нарсада ҳукуматни айблаш билан иш битмайди" дейилган.
Бироқ, бошқалар бу шафқатсиз фикрларни қоралашди. "Жабрланувчига бу вақтда лаънат айтиш эмас, балки таскин бериш керак", дейилади шарҳлардан бирида.
Непал полицияси ушбу онлайн шарҳларни ўрганиш учун 10 кишидан иборат қўмита тузилганини маълум қилди.
Мамлакатнинг Электрон транзакциялар тўғрисидаги қонунига кўра, ижтимоий тармоқлардан бошқаларни обрўсизлантириш ёки таъқиб қилиш учун фойдаланган шахслар беш йилгача қамоқ жазоси ва 100 000 рупийгача ($662; £490) жаримага тортилиши ёки ҳар иккала жазо қўлланилиши мумкин.
Непалда жойлашган, хавфсиз рақамли маконни тарғиб қилувчи "Бодй & Дата" нотижорат ташкилоти ижрочи директори Дован Раининг айтишича, баъзи қўпол шарҳлар ижтимоий тармоқларда "ғазаб қўзғатувчи" (rage baiting) фойдаланувчилар томонидан ёзилган бўлиши мумкин — бундай одамлар ғазаб уйғотиш ёки одамларни ўз постларини босишга ёки улашишга мажбур қилиш учун "хўрак" сифатида салбий контент яратадилар.
Улар "ҳукуматнинг ашаддий тарафдорлари" томонидан ҳам ёзилган бўлиши мумкин.
"Шунингдек, ҳукуматга жуда хайрихоҳ бўлган ва уни савол остига олганларни қоралайдиган экстремизм ҳам мавжуд. Бу ижтимоий тармоқлардаги мулоқотни янада қутблаштирди", деди у BBC'га.

