Нега Старлинк Украина армияси учун бунчалик муҳим?
14-октабрга ўтар кечаси Украина дронлари кутилмаганда алоқани йўқота бошлади. Илон Маск жавобгарликни ўзидан соқит қилиб, бундай қарорларни Пентагон ва президент қабул қилишини билдирди. Хўш, Старлинк Россия-Украина урушида айнан қандай вазифани бажаради ва унинг тизгини кимнинг қўлида?
Нега Старлинк Украина армияси учун бунчалик муҳим?
Украина армияси тўрт йилдан ортиқ вақт давомида таянган сунъий йўлдош алоқаси бу ҳафта Киев ва Вашингтон ўртасидаги тортишув марказига айланди. Чеклов ҳақида 14-октабр куни Украина президентининг мудофаа технологиялари бўйича маслаҳатчиси Серҳий Бескрестнов маълум қилди.
«Қуролли кучларимиз бу чекловлар ҳақида огоҳлантирилмади ва бу бир қатор миссияларнинг барбод бўлишига олиб келди», деб ёзди у.
Украина Мудофаа вазирлигига кўра, ўша кун давомида алоқа бундан ҳам паст тезликда узилган. Кечга бориб алоқа соатига 160 километргача тикланган, аммо чегаранинг ўзи сақланиб қолган. Украинанинг собиқ мудофаа вазири Михаил Федоров Маскка миннатдорчилик билдириб, чегарани бутунлай олиб ташлаш Украина мудофааси учун «ҳал қилувчи» эканини ёзди.
Жанг майдонининг «асаб тизими»
Старлинк Украина учун оддий интернет эмас, балки армиянинг асосий алоқа воситасидир. АҚШдаги Урушни ўрганиш институти (ИСВ) инновациялар бўйича директори Жорж Баррос ББСъга берган изоҳида уни «Украина ҳарбий алоқасининг умуртқа поғонаси» деб атади. Унинг сўзларига кўра, тизим дронлар, артиллерия ва қўмондонлик пунктларини ягона реал вақт тармоғига боғлайди, шу сабаб нишон аниқлангандан зарба берилгунча ўтадиган вақт қисқаради.
Украина дронларига Старлинк ёки унинг ҳарбий версияси Старшиелдънинг кичик терминали ўрнатилади ва у тепадан ўтаётган сунъий йўлдошлар билан узлуксиз алоқа ушлаб туради. Дрон камерасидаги видео сунъий йўлдош ва ер стансияси орқали интернетга, ундан юзлаб километр узоқдаги оператор экранига боради. Операторнинг буйруқлари ҳам айни шу йўл билан дронга қайтади. Оддий радио алоқа узоққа етмайди ва душман уни радиоелектрон кураш воситалари билан осонроқ бостиради. Сунъий йўлдош алоқаси эса масофага унчалик боғлиқ эмас ва бостиришга чидамлироқ.