Музей қолдиқларни тарихий ватанига қайтаришга рози бўлди
Оксфорднинг Питт Риверс музейи Нага халқига тегишли бўлган ўттиздан ортиқ инсон қолдиқларини қайтаради.
Музей қолдиқларни аждодлар ватанига қайтаришга рози бўлди
Ўтган йили Нага делегацияси Оксфорддаги Питт Риверс музейига ташриф буюрди
Британиянинг Ҳиндистон ва Мьянмадаги мустамлакачилик ҳукмронлиги даврида олиб кетилган уч ўндан ортиқ инсон қолдиқлари музей томонидан уларнинг аждодлари ватанига қайтарилиши керак.
Шимоли-шарқий Ҳиндистон ва илгари Бирма деб аталган Мьянманинг Нага халқига тегишли бош суяклари ва суяклари 100 йилдан ортиқ вақт давомида Оксфорддаги Питт Риверс музейида намойиш этиб келинган.
2020 йилда музей ўзи «деколонизация жараёни» деб атаган тадбир доирасида барча инсон қолдиқларини, жумладан, Нага аждодларининг қолдиқларини оммавий намойишдан олиб ташлади.
Музей эндиликда Оксфорд университети кенгаши 39 та аждодлар инсон қолдиқларини ўз ватанига қайтариш тўғрисида расмий қарор қабул қилганини маълум қилди.
«Улар бир асрдан кўпроқ вақт давомида бу ерда, бегона юртда бўлишди», деди Суми Ҳоҳо Нага қабиласи президенти доктор Виҳуто Асуми қолдиқлар ҳақида.
«Биз уларнинг руҳлари ҳали ҳам тинчланмаганига ишонамиз — шунинг учун буни амалга ошириш орқали биз нафақат бу ердаги аждодлар қолдиқларига, балки бош овлаш кунларида ҳалок бўлган барчага руҳий шифо олиб келишига ишонамиз».
Музейда минглаб Нага осори-атиқалари сақланади
Питт Риверс музейи дунёдаги энг катта Нага осори-атиқалари тўпламига эга эканлигини айтади, уларнинг аксарияти Британиянинг Ҳиндистон ва Мьянмадаги мустамлакачилик ҳукмронлиги даврида қўлга киритилган.
Уларнинг аксарияти Ҳиндистон давлат хизматидаги мустамлакачи маъмур ва антрополог Жон Генри Хаттон томонидан йиғилган бўлиб, у уларни бир асрдан кўпроқ вақт олдин музейга топширган.
Музейнинг бир неча минг ашёдан иборат Нага тўплами орасида инсон қолдиқлари сифатида рўйхатга олинган 219 та буюм, 39 та аждодлар инсон қолдиқлари ва таркибида инсон сочи бор деб ишониладиган 178 та объект мавжуд.
Сўнгги эълон фақат аждодлар қолдиқларига тегишли бўлиб, бу 2025 йилда Оксфордга ташриф буюрган Нага делегациясининг ушбу объектларни қайтаришни сўраган баёнотидан кейин содир бўлди.
Кўплаб осори-атиқалар мустамлакачилик даврида Британия маъмурлари томонидан мусодара қилинган
Музей директори, профессор Лора Ван Брукховен шундай деди: «Бу лаҳзага етиб келиш учун узоқ йўл босиб ўтилди».
«Биз биламизки, бу ҳафта ўша ўтмишга назар ташлаганда ҳам қайғу, ҳам маҳзунликни ҳис қиладиган, шунингдек, ярашиш ва шифо топиш йўлида ишлаётганимизда умид пайдо бўладиган ҳафта бўлади».
Қарордан сўнг, Питт Риверс музейи ҳозирда Нага делегацияси билан расмий топшириш маросимини ташкил қилмоқда.
Шундан сўнг Нага халқи ўз аждодларининг қолдиқларини уйига кузатиб боради, улардан баъзилари бир асрдан кўпроқ вақт ичида биринчи марта ватанига қайтади.