Мурожаатдан сўнг «унутилган» уруш қаҳрамонларининг фотосуратлари топилди
Аскарларнинг қариндошлари интернет орқали топилиб, юзлаб фотосуратлар аниқланди ва қабрлар устига жойлаштирилди.
Мурожаатдан сўнг «унутилган» уруш қаҳрамонларининг фотосуратлари топилди
Ушбу фотосуратлар энди Нидерландияда дафн этилган икки уэльслик аскарнинг қабрига қўйишга тайёр.
Нидерландиядаги қабристонда дафн этилган Иккинчи жаҳон урушининг «унутилган» аскарларининг фотосуратлари BBC Wales телеканалидаги мурожаатдан сўнг топилди, бироқ кўплари ҳали ҳам бедарак қолмоқда.
Мамлакат жануби-шарқидаги тарихий Венрай шаҳри фаоллари урушда ҳалок бўлган 600 дан ортиқ британиялик аскарларнинг қабрларини ўз оталиқларига олишган.
«Бу инсонлар бизнинг озодлигимиз учун энг олий баҳони тўлашган», деди Венрай уруш қабристонидаги қабрларни оталиққа олиш жамғармаси кўнгиллиси Тео Вервоорт.
«Биз уларни унутмаймиз ва уларнинг тарихини кейинги авлодга етказмоқчимиз».
Ижтимоий тармоқлардаги алоқалар туфайли юзлаб фотосуратлар топилиб, қабрларга қўйилди, бироқ қолган бир нечта уэльслик аскарларни қидириш ишлари давом этмоқда.
Август ойида эълон қилинган аввалги мурожаатдан сўнг, Блайнай-Гвент графлигининг Тредегар шаҳридан бўлган 66 ёшли Кэтрин Трэвис кўнгиллилар унинг қариндошининг қабрига ғамхўрлик қилаётганини билиб, ҳайратда қолганини айтди.
«Бунга ишона олмадим, бу аёлнинг қабрга ғамхўрлик қилаётганига ишона олмадим ва бунинг ҳаммаси аскарларимиз Нидерландияда ўз ватани учун жанг қилгани сабаблидир», деди у.
Кэтрин ўтган йили унинг келиб чиқишини ўрганишни бошлади ва у Жанубий Уэльс чегарачилари полкининг аъзоси бўлганини аниқлади.
Эндиликда унинг сурати Венрайдаги кўнгиллилар билан баҳам кўрилди.
«Мен Альберт Уилер ҳақида жуда кўп нарсаларни билдим. Бу, аслида, ҳаётимни қамраб олди», деди Кэтрин.
«Энди қабрга қиёфа бағишлаганимизни, жанг тарихини билишимизни, унинг айнан қаерда ҳалок бўлганини билишимизни ўйласам — биз Альбертнинг болалигидан бошлаб бутун ҳаёт манзарасини тикладик».
Кэтрин қабрни оталиққа олган 29 ёшли Лотте Шарн билан боғланиб туради ва шу ой охирида Венрайга биринчи сафари чоғида у билан учрашади.
«Мен у ерга боришим кераклигини ҳис қиляпман. Бу инсон ҳақида жуда кўп нарса биламан, у ерга бориб, ҳурмат бажо келтиришим, гуллар қўйишим ва раҳмат айтишим кераклигини ҳис қиляпман», деди у.
«Бу жуда ёқимли, аммо ҳаяжонли бўлади».
Нидерландияда журналист бўлиб ишлайдиган Лотте Альберт Уилернинг тарихини ўрганиш «қизиқарли саёҳат» бўлганини айтди.
Ушбу ҳудуддаги уруш кундаликларидан фойдаланиб, у Альбертнинг Оверлон жанги пайтида ўзи яшайдиган жойдан бир қадам нарида ҳалок бўлганини аниқлади.
«Бу гўёки ўзимнинг кичик лойиҳам сифатида бошланган эди», деди у.
«Бу жуда шахсий туюла бошлади. Бу менинг оилам эмас, мен бу одамни умуман танимасдим, лекин унинг тарихи билан боғлиқлигимни ҳис қила бошладим».
Кармартенлик 60 ёшли Жеки Прайс-Элиас янгиликларда бобосининг суратини топиш ҳақидаги мурожаатни кўрганида «ҳайратдан ёқа ушлаганини» айтди.
Шундан сўнг унинг қизи Келли ижтимоий тармоқлар орқали Венрайдаги кўнгиллилар билан боғланган.
«Агар онам тирик бўлганларида ва голланд халқи уларнинг қабрларига ғамхўрлик қилаётганини билганларида, ҳайратда қолган бўлардилар», деди Жеки.
«Мен ҳам, синглим ҳам энди у ерга яна бормоқчи эканимизни айтдик.
Биз уч йил олдин борган эдик. Бу жуда ҳаяжонли эди.
Аммо ҳозир, BBC билан боғлиқ бу воқеалар юз берганидан кейин, бу ҳақда ҳамма билди, унинг исми танилди, шунинг учун мен ва синглим яна ҳурмат бажо келтиришни ва бу қабрларни оталиққа олган одамларни кўришни хоҳлаймиз».
Жеки 18 октябрь куни Венрайда 1944 йилда шаҳарнинг британ қўшинлари томонидан озод қилинган кунини нишонлаш маросимида иштирок этади.
Тео ўз ҳамкасблари билан биргаликда оилаларни ушбу ҳудудда кутиб олишга тайёргарлик кўрмоқда ва улар ҳали ҳам кўпроқ қариндошларни алоқага чиқишга чақиришмоқда.
«BBCнинг ёрдами жуда муҳим», деди у.
«Биз қидираётган одамларнинг аксариятида Facebook йўқ, улар 70 ёшдан ошган. Улар бизни билишмайди. Агар биз боғланишга ҳаракат қилсак, одамлар кўпинча буни фирибгарлик деб ўйлашади. Шунинг учун [одамлар] билан боғланишнинг энг яхши усулларидан бири бу кўрсатув ёки мақоладир».
Кўнгиллилар ҳали ҳам қуйидаги уэльслик аскарларнинг суратларини излашмоқда:
Мервин Хопкин Дэвис, Маэстег, Бридженд
Жозеф Фредерик Дэвис, Маунтин Эш, Ронда Кинон Таф
Эван Оуэн Дэвис, Рексем
Альберт Жозеф Харрис, Хаверфордуэст, Пембрукшир
Уильям Эдгар Ларж, Понтипридд, Ронда Кинон Таф
Норман Питер Лилья, Кайрфилли
Уильям Берн О'Доннелл, Гламорган
Фредерик Сидней Скотт, Гламорган
Жон Мередит Тейлор, Ньюпорт
Дэвид Жорж Уильямс, Суонси