Муддатдан олдин овоз беришдаги кескин ўсиш фонида ҳозиргача оралиқ сайловларда 43 миллиондан ортиқ бюллетень топширилди

Оралиқ сайловларда эрта овоз бериш жараёни авжига чиққан бир пайтда шу кунгача 43 миллиондан ортиқ бюллетень топширилди

Келгуси икки йил давомида Конгрессни қайси партия назорат қилишини ҳал қилувчи АҚШ оралиқ сайловларига бир ҳафтадан кам вақт қолганда, 43 миллиондан ортиқ америкалик аллақачон овоз бериб бўлди.

Флорида университетининг Сайлов лабораторияси маълумотлари шуни кўрсатадики, ҳар куни тўрт миллиондан беш миллионгача муддатдан олдин овоз берилмоқда, бу ўтмишдаги аксарият сайловлардагига қараганда анча юқори суръатдир.

Сайлов лабораторияси маълумотлар базасини назорат қилувчи профессор Майк Макдональднинг сўзларига кўра, Техас штатида шу кунгача ўртача кўрсаткичдан энг юқори давомат қайд этилган. Лотин Америкаси жамоалари ҳам одатдагидан анча юқори суръатда овоз беришмоқда.

Умумий давомат 2020 йилги, ҳатто оралиқ сайловлардаги давомат 1914 йилги рекордни янгилаган 2018 йилги кўрсаткичдан ҳам ошиб кетадигандек кўринмоқда.

Техас штати аллақачон 2022 йилги умумий кўрсаткичдан тахминан 1,75 миллион сайловчига ўзиб кетди, дейди Макдональд. Дональд Трамп президентлигининг қолган даврида қайси партия Сенатни назорат қилишини ҳал қилиши мумкин бўлган муҳим кураш майдонига айланган "Ёлғиз юлдуз" штатида (Техас) аллақачон 5,8 миллиондан ортиқ бюллетень топширилди.

Сайловчилардан партиявий мансублигини рўйхатдан ўтказишни талаб қилувчи штатлар маълумотлари шуни кўрсатадики, демократлар томонидан кўпроқ овоз берилган, республикачиларнинг муддатдан олдин овоз бериш умумий кўрсаткичлари эса 2022 йилгига тахминан мос келади.

Жаноб Макдональднинг айтишича, бирор бир партияда рўйхатдан ўтмасликни танлаган сайловчилар орасида ҳам муддатдан олдин овоз бериш кўрсаткичи юқори, гарчи маълумотлар улар қайси номзодларни қўллаб-қувватлаганини ошкор қилмаса ҳам.

Яна 24,7 фоизи ҳеч қайси партияга мансуб бўлмаган сайловчиларга тўғри келди. Бироқ, бу рақам сайловчилардан партиявий мансублигини эълон қилишни талаб қилувчи штатларнинг тахминан ярмигагина тегишли.

Учта штат сайловчилардан рўйхатдан ўтишда ўз ирқини кўрсатишни талаб қилади - Шимолий Каролина, Жоржия ва Флорида. Ушбу штатлар маълумотлари шуни кўрсатадики, Лотин Америкаси ва қора танли жамоалардан кўпроқ овоз берилган, оқ танлиларнинг давомати эса 2022 йилги муддатдан олдин овоз бериш даражасига деярли мос келмоқда.

"Бу мантиқан тўғри, чунки рангли жамоалар кўпроқ Демократик коалициянинг бир қисми ҳисобланади, оқ танлилар эса кўпроқ Республикачилар коалициясига киради", дейди Макдональд.

Техас сайловчилардан партиявий мансублигини ёки ирқини кўрсатишни талаб қилмайди. Аммо маълумотлар ҳали ҳам Мексика билан чегарадош, 90% дан ортиғи лотин америкаликлардан иборат бўлган баъзи округларда овоз беришнинг ортганини кўрсатмоқда.

"Ушбу округларга қараганимда шуни кўряпманки, уларнинг баъзилари фақат муддатдан олдин овоз беришнинг ўзидаёқ 2022 йилги давоматни ортда қолдиради", дейди Макдональд.

Муддатдан олдин овоз бериш сўнгги йилларда Ковид пандемияси таъсирида кескин кенгайди, ўшанда кўпроқ штатлар муддатдан олдин овоз бериш имкониятларини, жумладан, шахсан ва почта орқали овоз беришни таклиф қила бошлаган эди.

2020 йилги сайловларда, сайловчилар ҳам навбатдаги президентни, ҳам ўз қонун чиқарувчиларини танлаётган бир пайтда, барча бюллетенларнинг ёрмидан кўпи муддатдан олдин топширилган эди. Ушбу муддатдан олдин берилган овозларнинг ярми почта орқали юборилган.

Сайловчилар муддатдан олдин овоз беришганда ҳам, шахсан овоз беришни тобора кўпроқ танламоқдалар, дейди Макдональд. Улар, шунингдек, ўз бюллетенларини аввалги сайловларга қараганда эртароқ юбормоқдалар.

Унинг қўшимча қилишича, бу почта орқали овоз бериш билан боғлиқ хавотирлар сабабли бўлиши мумкин деб ўйлайди, аммо бунга нима сабаб бўлаётганини кўрсатадиган ҳеч қандай маълумот йўқлигини айтади. Почта орқали берилган овозлар хатоликлар сабабли рад этилиш эҳтимоли юқорироқ, деди у ва баъзи сайловчилар АҚШ Почта хизматига аралашувдан хавотирда бўлиши мумкинлигини таъкидлади.

Муддатдан олдин овоз бериш сешанба, 3 ноябрь куни бўлиб ўтадиган сайловга бир неча кун қолганда штатлар муддатдан олдин овоз беришни якунлашни бошлагани сабабли камайиб боради.