Миссисипида қора танли аёл дарахтга осилган ҳолда топилганидан бир неча ҳафта ўтиб, онаси жавоб талаб қилмоқда

**Миссисипида қора танли аёл дарахтга осилган ҳолда топилганидан бир неча ҳафта ўтиб, унинг онаси жавоблар изламоқда**

Миссисипи штатининг Жексон шаҳрида жасади дарахтга осилган ҳолда топилган қора танли аёлнинг онаси BBC’га берган интервьюсида бир ойдан кўпроқ вақт ўтган бўлса-да, ҳануз расмийлардан жавоб кутаётганини айтди.

Унинг аниқлик киритиш ҳақидаги талаблари АҚШ жанубидаги ушбу штатда ҳайрат ва ғазаб ичида қолган жамоатчилик томонидан ҳам қўллаб-қувватланмоқда.

Бир неча ҳафталик сукутдан сўнг, сешанба куни полиция илк бор 29 ёшли Тасиа Форчуннинг ўлимини қотиллик эҳтимоли сифатида текшираётганини маълум қилди, шу билан бирга унинг расмий ўлим сабаби ҳали тасдиқланмаганини таъкидлади.

Форчуннинг жасади 3 август куни ташровсиз қолган уйнинг ҳовлисидаги дарахтга осилган ҳолда топилган эди.

Миссисипининг ирқий зўравонлик ва линч қилиш (судсиз қатл этиш) билан боғлиқ узоқ ва оғриқли тарихи туфайли маҳаллий аҳолининг хавотири янада кучайган.

Аҳолисининг аксарияти қора танлилардан иборат бўлган шаҳарда безовталик ҳукм сурмоқда. Форчуннинг қандай вафот этгани борасида саволлар очиқ қолаётган бир пайтда, ўн минглаб одамлар имзолаган онлайн петицияларда кўпроқ шаффофлик талаб қилинмоқда, АҚШ Конгресси аъзолари эса федерал органларни жалб этишга чақирмоқда.

«Бу мени ғазаблантирмоқда», деди Форчуннинг онаси Кристи Спиви. «Кечикишга нима сабаб бўляпти?»

Спиви тергов жараёни ҳақида билиш учун қайта-қайта ҳаракат қилганини, бироқ полицияга йўллаган кўплаб сўровлари жавобсиз қолганини айтди.

У бир неча ҳафта ичида расмийлардан илк бор сешанба куни кечқурун шаҳар жамоатчилик йиғилишида маълумот олди. Ўшанда Жексон полицияси бошлиғи РаШолл Брэкни ушбу ишни муҳокама қилиб, департамент «биринчи кундан бошлаб бу ишни қотиллик сифатида тергов қилаётганини» айтди.

BBC’га йўллаган баёнотида Брэкни полиция экспертиза натижаларини кутаётган вақтда муҳим далиллар йўқолиб кетмаслиги учун департамент ҳар қандай номаълум ўлим ҳолатини доимо «эҳтимолий қотиллик» сифатида кўриб чиқишини тушунтирди.

Унгача департамент бу масалани фақат ўлим ҳолати бўйича тергов деб атаб келаётган эди.

Сешанба кунги баёнотида Брэкни «биз тиббий эксперт хулосасини кутаётган бир пайтда терговни энг юқори тегишли даражада олиб бормоқдамиз», деди. Ушбу хулоса ўлимнинг расмий сабаби ва тарзини ўз ичига олади.

Тиббий экспертиза идораси давом этаётган иш бўйича изоҳ бермаслигини маълум қилди.

Спиви қизини охирги марта 26 июль куни тирик кўрган. Ўшанда Форчун оилавий учрашув учун ўзи охирги ўн йил давомида яшаб келган Миссисипидан онаси Спиви яшайдиган Кентукки штатига борган эди.

Қизини кейинги сафар кўрганида — дафн маросимидан бир неча кун олдин, дафн уйида — у қизининг жасадига қарашга зўрға чидади.

«Мен унга тўғридан-тўғри қарамадим. Буни дадаси қилди», деди у. «Мен бир оз ён томондан қарадим».

Спиви уларнинг сўнгги суҳбатини эслади. «У, биласизми, ҳатто уйга қайтиш ҳақида гапираётган эди», деди у.

Форчуннинг ўлими маҳаллий аҳоли орасида Миссисипида ирқий зўравонлик яна авж олиши мумкинлиги ҳақидаги хавотирларни кучайтирди. Иш бўйича аниқ тафсилотлар бўлмагани сабабли, бу шубҳалар ўсишда давом этмоқда.

Унинг ўлими Миссисипида бир йилдан камроқ вақт ичида полиция кимдир дарахтга осилган ҳолда ўлик топилган учинчи ҳолат бўлди.

Қолган икки жасад — бири қора танли эркак, бири оқ танли — 2025 йил сентябрь ойида, айнан бир кунда топилган эди.

Иккала ўлим ҳам ўз-ўзини ўлдириш деб баҳоланган, гарчи вафот этганлардан бири — Трей Риднинг онаси бу хулосаларга эътироз билдираётган бўлса-да.

Умидсизликка тушган аҳоли онлайн петиция бошлашди ва у 50 000 дан ортиқ имзо тўплади. Унда штат бош тиббий эксперти доктор Стейси Тёрнерга нисбатан, унинг рангли танли одамлар билан боғлиқ сўнгги қатор ишларни олиб бориши юзасидан мустақил тергов ўтказиш талаб қилинмоқда. Бошқа бир петиция эса ФҚБни Форчуннинг ўлимини тергов қилишга ундамоқда.

BBC Тёрнердан изоҳ сўради.

Жексон шаҳар кенгаши аъзоси Кеннет Стоукс ҳам полиция терговидан хавотир билдириб, Форчун яшаган деб тахмин қилинган уйнинг олдида бир неча бор бўлганини ва у ерда ҳеч қачон полициячиларни кўрмаганини айтди.

«Ҳамма ишлар муҳим, аммо буниси — Миссисипидаги осилиш ҳолати — биринчи даражали аҳамиятга эга бўлиши керак», деди Стоукс.

У BBC’га бир неча ҳафта олдин Миссисипидаги АҚШ прокуратураси федерал прокурорларига ва ФҚБга хат юбориб, тергов «ёрдамга жуда муҳтож» эканини айтганини билдирди. У ҳалигача ҳеч биридан жавоб олмаган.

«Ҳеч кимдан ҳеч нарса йўқ», деди Стоукс. «Гўё ҳеч кимнинг парвойи йўқдек».

BBC изоҳ олиш учун Миссисипидаги АҚШ прокуратураси ва маҳаллий ФҚБ идораси билан боғланди.

АҚШ Конгресси аъзоси Жасмин Крокетт ҳам федерал аралашувни талаб қилди. АҚШ Адлия вазирлигига йўллаган мактубида у Миссисипидаги сўнгги ўлим ҳолатларини, жумладан Тасиа Форчунникини «замонавий линч қилишнинг эҳтимолий ҳолатлари» деб таърифлаб, уларни тергов қилишни сўради. У штатнинг «қора танли америкаликларга нисбатан зўравонлик терроризмининг даҳшатли тарихий обрўсига» ишора қилди.

Миссисипидан ташқари, бутун мамлакат бўйлаб қора танли америкаликларнинг дарахтларга осилган ҳолда топилиши билан боғлиқ бир нечта бошқа ҳолатлар ҳам юз берди, жумладан, биргина шу йилнинг ўзида Шимолий Каролинада тўртта ҳолат қайд этилди. Учтаси ўз-ўзини ўлдириш деб баҳоланди. Тўртинчи ҳолат бўйича экспертиза натижалари ҳали кутилмоқда.

BBC изоҳ олиш учун адлия вазирлигига мурожаат қилди.

Стоукс Форчуннинг ўлими линч қилиш бўлганми ёки бунда ирқнинг бирор алоқаси борми-йўқми, билмаслигини очиқ айтди. Унинг сўзларига кўра, бу у учун муҳим эмас. У шунчаки жавобларни хоҳлайди.

Яқин атрофдаги Жексон давлат университетининг Рангли танли аҳолининг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш миллий ассоциацияси (NAACP) талабалар бўлими президенти Брэндон Кингнинг айтишича, Форчуннинг ўлими атрофидаги сирлилик ва полиция томонидан маълумотлар берилмаслиги уни ва бошқаларни кампус атрофида «ўта эҳтиёткор» бўлишга мажбур қилган.

Кингнинг сўзларига кўра, «эй, кейингиси сен бўлишинг мумкин. Бу Жексонда. Бу сенинг орқа ҳовлингда» деган туйғу пайдо бўлган.

Бу айниқса ташвишли, дея қўшимча қилди у, чунки «бу пойтахт бўлиши керак. Бу мен ўзимни энг хавфсиз ҳис қилишим керак бўлган жой».

Спивига келсак, у қизи учун дафн уйига боришдан олдин йиғлади, ўлим тўғрисидаги гувоҳномани тўлдириш ва тўнғич фарзандини куйдириш ёки дафн этиш ҳақида қарор қабул қилиш заруратидан қўрқди.

У қизини куйдирмоқчи эди, лекин охир-оқибат дафн этишни танлади. У ҳали ҳам терговда янги маълумотлар бўлишидан умид қилаётганини, бу эса жасадни эксгумация қилиш (қабрдан қайта очиб олиш) кераклигини англатиши мумкинлигини айтди.