Мирзиёев "Энтерприсе Узбекистан" халқаро рақамли технологиялар маркази тўғрисидаги Конституциявий қонунни имзолади

Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев “Энтерприсе Узбекистан” Халқаро Рақамли Технологиялар Маркази тўғрисидаги Конституциявий Қонунни тасдиқлади.

Ушбу қонун Энтерприсе Узбекистан учун ноёб ҳуқуқий асос яратади, глобал технология компаниялари, стартаплар, инвесторлар, тадқиқот ташкилотлари ва юқори малакали мутахассисларни мамлакатга жалб қилиш учун узоқ муддатли пойдевор яратади, деб хабар беради ИТ Парк Узбекистан матбуот хизмати.

Марказнинг махсус ҳуқуқий режими 2100-йилгача амал қилади ва корпоратив ва тижорат муносабатлари, инвестиция фаолияти, меҳнат муносабатлари, маълумотлар ва интеллектуал мулкни ҳимоя қилиш, давлат хизматлари, сунъий интеллект, таълим, инновацияларни тартибга солиш синовлари, солиққа тортиш ва божхона тартибга солиш каби кенг кўламли масалаларни қамраб олади.

"Қонуннинг имзоланиши Энтерприсе Узбекистан учун муҳим лаҳзадир. Энди бизда глобал технология компаниялари ва инвесторлар учун тушунарли бо'лган мустаҳкам ҳуқуқий асос мавжуд. "Биз халқаро бизнеснинг катта қизиқишини ко'рмоқдамиз ва қабул қилинган Қонун О'збекистон бозорига киришдаги асосий то'сиқлардан бирини олиб ташлайди ва рақобатбардош, жаҳон даражасидаги технология экотизимини шакллантириш учун замин яратади", деди Энтерприсе Узбекистан компаниясининг глобал бизнесни ривожлантириш бо'йича вице-президенти Боҳодир Аюпов.

**Узоқ муддатли ва башорат қилинадиган ҳуқуқий муҳит – келгуси о'н йилликлар учун**

Қонун Энтерприсе Узбекистан учун 2100 йилгача амал қиладиган махсус ҳуқуқий асосни яратади.

Марказ қоидалари Англия ва Уелснинг умумий ҳуқуқи элементлари, шунингдек, етакчи халқаро молия марказлари стандартларини ҳисобга олган ҳолда ишлаб чиқилиши мумкин.

Махсус ҳуқуқий режим доирасида тақдим этиладиган имкониятлар, имтиёзлар ва имтиёзлар уларни олувчиларга зарар етказадиган тарзда о'згартирилиши ёки уларнинг амал қилиш муддати тугашидан олдин бекор қилиниши мумкин эмас. Ушбу чоралар барқарор, башорат қилинадиган ва узоқ муддатли ҳуқуқий муҳитни та'минлайди.

**Ро'йхатдан о'тиш ва бизнес юритиш**

Тасдиқланган фаолият билан шуг'улланадиган юридик шахслар Марказ резидентлари бо'лишлари мумкин. Қонун компанияларни ташкил этишга рухсат беради Марказ қонунчилигига мувофиқ, бошқа юрисдикциялардан юридик шахсларнинг иштироки ва хорижий ташкилотларнинг филиаллари ва ваколатхоналарининг фаолияти. Резидент мақоми Марказ иштирокчиларининг ягона реестрига ро'йхатдан о'тказилгандан ва киритилгандан со'нг олинади.

Марказ органлари жисмоний ва юридик шахсларни ро'йхатдан о'тказиш ва аккредитация қилиш, махсус ҳуқуқий режим қамраб олган ҳудудларда рухсат бериш тартиб-қоидаларини о'тказиш ва консалтинг ва ахборот хизматларини ко'рсатиш ваколатига эга.

**Инвестициялар, венчур капитал ва стартаплар**

Қонун муқобил ва венчур инвестиция экотизимининг ҳуқуқий асосини белгилайди, инвесторларнинг то'ртта тоифасини белгилайди: институционал инвесторлар, стартап инвесторлари, резидент инвесторлар ва инфратузилма инвесторлари.

Инвесторлар инвестициялар ҳажми, шакли ва ё'налишини мустақил равишда белгилаш, шунингдек, олган ҳар қандай даромадларини эркин тасарруф этиш ҳуқуқига эга. Қонунда маблаг'лар, активлар, мулк ва мулк ҳуқуқларини миллийлаштириш, экспроприация қилиш, мусодара қилиш, музлатиш ва бошқа чекловлардан ҳимоя қилиш назарда тутилган, қонун билан аниқ белгиланган ва суд қарорлари билан мажбурий ҳоллар бундан мустасно.

**Назорат қилувчи синов майдони – янги ечимлар учун синов платформаси**

Марказнинг асосий воситаларидан бири бу "нархловчи синов майдони": имконият Инновацион технологиялар, маҳсулотлар ва хизматларни назорат остида шароитларда, чекланган бозорда, 12 ойгача синовдан о'тказиш. Сандбох иштирокчилари вақтинча айрим қонуний талаблардан озод қилиниши, лицензиялаш ва рухсат бериш тартиб-қоидаларига соддалаштирилган кириш ҳуқуқига эга бо'лиши ва Марказ инфратузилмасидан, жумладан, тадқиқот лабораториялари ва эксперт маслаҳатларидан фойдаланиши мумкин.

Агар ечим синовдан о'тказилгандан со'нг самарадорлик ва хавфсизликни намойиш эца, у Марказда доимий равишда жорий этилиши ёки О'збекистоннинг бошқа минтақаларига босқичма-босқич кенгайтирилиши мумкин.

**Халқаро мутахассислар ва мослашувчан меҳнат муносабатлари**

Марказнинг хорижий ходимларига уч йилгача кириш визалари берилади. Уларни консулликлар орқали, О'збекистондаги халқаро аеропортларда ёки аллақачон мамлакатда бо'лганингизда олиш мумкин.

Меҳнат режими шартномавий тартибга солиш, камситмаслик, меҳнат хавфсизлиги ва адолатли иш ҳақи тамойилларига асосланган. Бу масофавий иш, мослашувчан жадваллар, турли иш жадваллари ва муқобил компенсация тизимларини имкон беради, шу билан бирга минимал ищиларни ҳимоя қилиш кафолатларини сақлаб қолади.

**Молиявий инфратузилма**

Марказ иштирокчилари аккредитациядан о'тган ҳамкорлар орқали банк, инвестиция, венчур, суг'урта, то'лов ва бошқа молиявий хизматлардан фойдаланишлари мумкин. Марказда хорижий банкларнинг филиаллари ваколатли органнинг розилиги билан очилиши мумкин. О'збекистон Республикаси Марказий банки.

**Ма'лумотлар, булутли технологиялар ва интеллектуал мулк**

Марказда халқаро стандартларга ё'налтирилган шахсий ма'лумотларни қайта ишлаш ва ҳимоя қилиш бо'йича махсус қоидалар бо'лади. Қонун хавфсизлик, яхлитлик ва ишончлилик талабларига риоя қилинган ҳолда булутли технологиялардан фойдаланган ҳолда ма'лумотларни сақлаш ва қайта ишлашга рухсат беради.

Қонун шунингдек, интеллектуал мулк ҳуқуқларини умум э'тироф этилган халқаро стандартларга мувофиқ ҳимоя қилишни назарда тутади ва уларни ро'йхатдан о'тказиш ва ҳимоя қилиш учун қо'шимча механизмларни, жумладан, рақамли хизматлар орқали аризаларни топшириш имкониятини белгилайди.

**Сун'ий интеллект ва та'лим**

Қонун инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, жамоат хавфсизлиги ва О'збекистон Республикасининг халқаро мажбуриятларини ҳисобга олган ҳолда сун'ий интеллект технологияларини тадқиқ қилиш, ишлаб чиқиш, синовдан о'тказиш ва жорий этиш эркинлигини кафолатлайди ва халқаро илмий-технологик ҳамкорлик учун замин яратади.

Та'лим соҳасида етакчи хорижий та'лим ташкилотларининг дастурлари ва стандартларидан фойдаланишга рухсат берилади.

Марказ ҳудудида Марказ ма'муриятининг махсус лицензиялари асосида академиялар, илмий-тадқиқот институтлари, университетлар, хорижий университетларнинг филиаллари ва о'қув марказлари ташкил этилиши мумкин.

**Солиқ ва божхона режими**

А Марказ ичида махсус солиқ модели қо'лланилади: фақат ҚҚС, фойда солиг'и ва шахсий даромад солиг'и сақланиб қолади; махсус режимдаги фаолият учун бошқа солиқлар ва то'ловлар қо'лланилмайди.

Марказ ичида экспорт қилиш ва фаолият юритишнинг асосий шартлари:

* 0% корпоратив даромад солиг'и

* 0% ҚҚС

* Чет эллик ищилар учун 0% шахсий даромад солиг'и

* Махсус ҳуқуқий режимдаги инвестиция фаолиятидан олинган дивидендлар ва бошқа даромадлар бо'йича инвесторларга солиқ имтиёзлари

Бироқ, "Энтерприсе Узбекистан" нафақат солиқ имтиёзларини таклиф этади. Компаниялар ро'йхатдан о'тиш, корпоратив бошқарув, шартномавий муносабатлар, инвестиция, бандлик, банк операциялари ва ма'лумотларни ҳимоя қилиш бо'йича алоҳида қоидалар асосида ишлайди. Тартибга солиш инглиз умумий ҳуқуқи ва халқаро амалиёт элементларига асосланган ва инглиз тили расмий бизнес тили бо'лади.

Шунинг учун инвесторлар нафақат нол ставкаларни, балки О'збекистон ичида аниқ, хавфсиз ва халқаро миқёсда ё'налтирилган ҳуқуқий муҳитни ҳам оладилар.

**Низоларни ҳал қилиш**

Махсус ҳуқуқий режим доирасида юзага келадиган фуқаролик, иқтисодий, корпоратив, меҳнат ва бошқа низолар Тошкент Халқаро Тижорат Судининг юрисдикциясига киради.

**Бошқарув ва кейинги босқичлар**

Энтерприсе Узбекистаннинг энг юқори бошқарув органи - Бошқарув органи. Кенгаш, Ўзбекистон Республикаси Президенти раислигида. Ижро этувчи орган Марказ маъмурияти бўлиб, қоидаларни ишлаб чиқиш, иштирокчиларни қўллаб-қувватлаш, инфратузилмани ривожлантириш, лойиҳаларни мониторинг қилиш ва тартибга солиш тизимини бошқариш учун масъулдир.

Биринчи даврда Марказ органлари рўйхатдан ўтиш, лицензиялаш, инвестиция, солиқ ва божхона маъмуриятчилиги, меҳнат муносабатлари, маълумотларни ҳимоя қилиш ва махсус ҳуқуқий режимнинг бошқа элементларини амалга оширишнинг амалий тартибларини белгиловчи бир қатор қоидалар қабул қилинишини таъминлайди.

Кейинги босқичда Энтерприсе Узбекистан тартибга солиш базасини ривожлантириш, рақамли хизматларни ишга тушириш, инфратузилмани ривожлантириш ва глобал технология компаниялари, стартаплар, инвесторлар ва халқаро ҳамкорларни жалб қилишга эътибор қаратади.