Миллий банк муҳаббат тарихини сақлаб қолганда

Миллий банк муҳаббат қиссасини асраб-авайлаганда

Senior Advisor нашрига берган эксклюзив интервьюсида швециялик пракадемик ва халқаро бизнес стратеги Алекс Матрссон жаноблари миллий банкнинг танга юзида муҳаббат қиссасини тасвирлаш ҳақидаги қарори институтлар, маданий хотира ва жамият ўртасидаги алоқаларнинг янада чуқурроқ жиҳатларига ишора қилишини таъкидлайди.

Миллий банкнинг танга устига муҳаббат қиссасини жойлаштиришни танлашида ҳайратланарли зиддият бор. Қозоғистон Миллий банки одатда пул-кредит сиёсати, молиявий барқарорлик, иқтисодиёт ва институционал интизом билан боғлиқ бўлган дунёнинг бир қисмидир. Шунга қарамай, унинг Қўзи Кўрпеш ва Баян Сулуга бағишланган коллекция тангаси муҳаббат, садоқат, фидойилик ва маданий хотира ҳақидаги қиссага моддий шакл беради.

Матрссон жаноблари учун бунинг аҳамияти институционал қарорнинг ўзидан бошланади: молиявий институт маданий хотира иқтисодий ва пул-кредит ҳаёти билан бир хил миллий маконда мавжуд бўлиши мумкинлигини тан олди.

«Мен учун эътиборли жиҳати шундаки, пул, пул-кредит сиёсати ва молиявий жиддийлик билан боғлиқ бўлган институт муҳаббат, садоқат ва инсоний хотира ҳақидаги қиссани асраб қолишни танлади. Бу бизга жамият ўз маданий меросига қанчалик жиддий ёндашиши ҳақида сўзлайди».

Матрссон жанобларининг таъкидлашича, бу қарор айнан уни ким қабул қилгани туфайли муҳим аҳамиятга эга. Унинг фикрича, миллий банк маданиятни тан олганда жиддий молиявий институт бўлишдан тўхтаб қолмайди. Аксинча, бу танлов миллий ҳаёт иқтисодиёт ва пул-кредит сиёсатидан ташқарига чиқадиган жиҳатларни ҳам ўз ичига олишини кўрсатади.

Қозоғистон зарбхонаси томонидан тайёрланган 200 тенгелик коллекция тангаси анъанавий қиссани замонавий нумизматик дизайнда тақдим этади ва Миллий банкнинг мифлар, афсоналар ва маданий мавзуларга бағишланган туркумига киради. Бу нашр мерос бўлиб қолган ҳикояни ушлаш, тўплаш ва воқеа бошланган жойдан ташқарига олиб чиқиш мумкин бўлган жисмоний объектга айлантиради.

«Мен бунга шунчаки гўзал коллекция объекти сифатида қарамаяпман. Мени унинг ортидаги институционал қарор қизиқтиради. Миллий институт анъанавий қиссага доимий жисмоний шакл берганда, у ушбу хотира ўтмишга бўлгани каби ҳозирги замонга ва энг муҳими, келажакка ҳам тегишли эканини айтади».

Матрссон жаноблари танганинг муҳимлигини таъкидлайди, чунки у институт меросни фақат ўтмиш билан чекланган нарса деб ҳисобламай, мерос бўлиб қолган маданий ҳикояни замонавий ҳаётга қандай олиб кириши мумкинлигини кўрсатади.

Шу боис, Матрссон жаноблари учун бу танга шунчаки безак ёки коллекция буюмидан кўра кўпроқ нарсадир. У маданий хотирага кўриниб туриши ва долзарб бўлиб қолиши учун бошқа шакл бериш борасидаги институционал танловни акс эттиради.

Институтлар қандай мулоқот қилади

Миллий банк пул-кредит сиёсати, иқтисодий кўрсаткичлар, молиявий воситалар ва расмий баёнотлар орқали мулоқот қилади. Аммо институтлар ўзлари яратадиган объектлар, асраб-авайлайдиган тасвирлар ва миллий хотирада жой олишга лойиқ деб топган ҳикоялар орқали ҳам мулоқот қиладилар.

«Институтлар кўп жиҳатдан мулоқот қиладилар. Албатта, улар сиёсат ва рақамлар орқали мулоқот қиладилар, лекин улар рамзлар, дизайн, ҳикоялар ва асраб қолишни танлаган нарсалари орқали ҳам мулоқот қиладилар. Бу танловлар бизга институт ва унинг атрофидаги жамият ҳақида кўп нарсаларни айтиб бериши мумкин».

Матрссон жаноблари институционал мулоқот расмий иқтисодий тилдан ташқарига чиқишини ва маданий танловлар институтнинг жамият билан муносабатларини қандай кўришини кўрсатиши мумкинлигини тушунтиради.

Матрссон жанобларининг талқинига кўра, анъанавий муҳаббат қиссасини миллий коллекция тангасига жойлаштириш қарорининг ўзи мулоқот шаклидир. Институт нафақат молиявий қиймат, балки маданий эътироф орқали ҳам гапирмоқда.

Унинг нуқтаи назари айниқса эътиборга лойиқдир, чунки Матрссон жанобларининг профессионал дунёси халқаро бизнес, стратегия, етакчилик, дипломатия ва олий таълимга асосланган. Шунга қарамай, унинг интеллектуал диққат-эътибори тизимлар ва тузилмалар билан чекланиб қолмайди. Санъат, адабиёт, мифология, эстетика ва инсоний тажриба бир хил кузатув майдонининг бир қисми бўлиб қолмоқда.

«Стратегик фикрлаш биздан санъат, адабиёт ёки инсоний туйғуларни эшик ортида қолдиришни талаб қилади, деб ҳеч қачон ишонмаганман. Аксинча, одамларни тушуниш биздан бу нарсаларга янада жиддийроқ эътибор беришни талаб қилади. Тизимлар муҳим, аммо одамлар ҳаётни фақат тизимлар сифатида бошдан кечирмайдилар».

Матрссон жаноблари стратегик интеллект ва бадиий сезувчанлик бир-бирига зид фазилатлар эмаслигини таъкидлайди. Унинг учун иккаласи ҳам одамларни, институтларни ва улар фаолият юритадиган муҳитни тушуниш усулларидир.

Бу ғоя Матрссон жанобларининг кенгроқ интеллектуал ёндашувида марказий ўрин тутади. У маданиятни жиддий профессионал фанлардан алоҳида деб ҳисобламайди. Бунинг ўрнига, у маданий хабардорликни институтлар, ташкилотлар ва халқаро муносабатлар фаолият юритадиган инсоний воқеликларни тушунишнинг яна бир усули сифатида кўради.

Инсоний бўлиб қоладиган муҳаббат қиссаси

Қўзи Кўрпеш ва Баян Сулу қиссаси яшаб қолди, чунки унда авлодлар оша таниш бўлиб қолган туйғулар: муҳаббат, садоқат, боғлиқлик, йўқотиш ва муҳим нарсаларни асраб қолиш истаги мужассам. Унинг омон қолиши шунчаки тарихий узатиш масаласи эмас. Бу мерос бўлиб қолган ҳикоялар инсон тажрибаси билан ҳамоҳанг бўлишда давом этгандагина тирик қолишини англатади.

«Қўзи Кўрпеш ва Баян Сулу қиссасида мени қизиқтирган нарса шундаки, бу ҳикоя ундаги қандайдир инсонийлик туфайли яшаб қолган. Муҳаббат, садоқат, айрилиқ, йўқотиш ва хотира тарихнинг қайсидир бир даврига тегишли эмас. Булар одамлар тушунишда давом этадиган тажрибалардир».

Матрссон жаноблари ҳикоянинг бардавомлиги унинг инсоний фазилатлари билан боғлиқлигини таъкидлайди, бу эса унга биринчи марта бир авлоддан иккинчи авлодга ўтган тарихий шароитлардан ташқарида ҳам ўз аҳамиятини сақлаб қолиш имконини беради.

Матрссон жаноблари учун бу инсоний жиҳат анъанавий ҳикояларнинг замонавий жамиятларда нега ҳали ҳам муҳимлигини тушунтиришга ёрдам беради. Улар шунчаки эски бўлгани учунгина асраб-авайланмайди. Улар одамлар уларда ниманидир танишда давом этаётганлари учун яшайди.

Танга шунчаки эски ҳикояни қайта ишлаб чиқмайди. У уни таржима қилади. Маданий хотира орқали етиб келган ҳикоя замонавий дизайн, ҳунармандчилик ва институционал эътироф орқали янги ҳаётга эга бўлиши мумкин.

«Мерос ҳақиқий бўлиб қолиши учун ўтмишда музлаб қолиши шарт эмас. Ҳикоя янги шаклга кириши ва барибир унинг биринчи навбатда омон қолишига имкон берган ҳиссий ва маданий моҳиятини сақлаб қолиши мумкин».

Матрссон жаноблари маданий узвийлик меросни ўзгаришсиз қолдиришга боғлиқ эмаслигини таъкидлайди. Ҳақиқийлик фикрланган трансформация орқали омон қолиши мумкин.

Матрссон жаноблари учун бу муҳим фарқдир. Маданиятни асраб-авайлаш уни албатта аввалги авлодлар билгандек сақлашни англатмайди. Маданий мерос айнан янги контекстларга кира олиши туфайли тирик қолиши мумкин.

Ҳикоя объектга айланганда

Маданий мерос архивлар, музейлар ёки тарихий матнлар билан чекланиб қолиши шарт эмас. У замонавий ҳаётга одамлар ушлаши, тўплаши, алмашиши ва дуч келиши мумкин бўлган объектлар орқали кириши мумкин.

«Ҳикояга жисмоний шакл беришда жуда кучли нарса бор. Ғоя объектга айлангандан сўнг, у саёҳат қилиши, асл ҳикояни ҳеч қачон ўқимаган одамлар унга дуч келиши ва у эски хотира атрофида янги суҳбат яратиши мумкин».

Матрссон жаноблари моддий маданий объектларнинг ҳикояларни ўзларининг асл муҳитидан ташқарига олиб чиқиш ва мерос билан янги учрашувлар яратиш қобилиятига ишора қилади.

Матрссон жанобларининг фикрича, моддий объектлар маданий хотирани кенгайтириш учун алоҳида имкониятга эга. Акс ҳолда адабиётда, оғзаки ижодда ёки тарихий фанда қолиб кетиши мумкин бўлган ҳикоя кундалик визуал ва жисмоний тажрибага кирадиган нарсага айланиши мумкин.

Шу боис, танга Қўзи Кўрпеш ва Баян Сулу қиссасига олиб борадиган яна бир йўлни очади. Кимдир унинг ортидаги ҳикояни билишдан олдин дизайнни кўриши мумкин ва бу учрашув Қозоғистоннинг маданий меросига чуқурроқ қизиқишнинг бошланиши бўлиши мумкин.

Қозоғистондан Қадимги Мисргача

Унинг тангани қадрлаши қадимги Миср билан кенгроқ маданий боғлиқликка ҳам олиб келади. Матрссон жаноблари қозоқ қиссасини Ха ва унинг рафиқаси Мерит билан боғлайди, бу ҳикоя унинг муҳаббат, садоқат ва инсоний хотира ҳақидаги шахсий мулоҳазалари учун муҳим бўлиб қолган.

«Бу, шунингдек, мен бутун дунё бўйлаб ўз ишимда тез-тез тилга оладиган муҳаббат ва садоқатнинг энг таъсирли қиссаларидан бирини — қадимги Мисрнинг Ха ва унинг рафиқаси Мерит ҳақидаги ҳикоясини ёдга солади».

Матрссон жаноблари қадимги Миср ҳикоясини қозоқ эпосига тарихий жиҳатдан тенг деб даъво қилмасдан, шахсий интеллектуал ассоциация сифатида эслайди.

Бу фарқ муҳим аҳамиятга эга. Қўзи Кўрпеш ва Баян Сулу Қозоғистоннинг ўз маданий анъаналарига тегишли бўлса, Ха ва Мерит қадимги Мисрга тегишли. Уларнинг тарихи, жамиятлари ва маъноларини ягона ҳикояга бирлаштирмаслик керак.

Матрссон жаноблари учун бу боғлиқлик ҳикоя орқали боғлиқликни асраб қолишга бўлган инсоний интилишдадир.

«Мен буларни тарихий жиҳатдан тенг ҳикоялар деб ёки икки жуда хилма-хил цивилизацияга бир хил муносабатда бўлиш керак деб ҳеч қачон айтмаган бўлардим. Менинг учун уларни боғлаб турадиган нарса янада универсалроқдир: инсоннинг вақт давомида муҳаббат, садоқат ва хотирани асраб қолиш истаги».

Матрссон жаноблари таққослаш тарихий эмас, балки маданий ва инсоний эканини аниқ кўрсатиб, хотиранинг умумий инсоний қобилияти ҳақида мулоҳаза юритиш учун иккита алоҳида анъанадан фойдаланади.

Унинг фикри икки анъананинг бир хил эканлигида эмас. Аксинча, Матрссон жаноблари уларни турли жамиятлар муҳаббат, садоқат ва хотиранинг бардавом ифодаларини қандай яратганликларига мисол сифатида кўради.

Халқаро ҳаётда маданий интеллект

Бу ерда маданий интеллект шунчаки урфдаги иборадан кўра кўпроқ нарсага айланади. Матрссон жаноблари учун дипломатия сиёсий билимлардан кўра кўпроқ нарсани талаб қилади. Бизнес молиявий ҳисоб-китоблардан кўра кўпроқ нарсани талаб қилади. Етакчилик ташкилий ваколатлардан кўра кўпроқ нарсани талаб қилади. Халқаро стратегия маълумотлардан кўра кўпроқ нарсани талаб қилади.

«Халқаро миқёсда ишлаганингизда, одамлар шунчаки фактлар орқали мулоқот қилмаслигини тезда тушунасиз. Улар тарих, рамзийлик, ишонч, хотира ва маданий ҳаволалар орқали мулоқот қиладилар. Агар сиз ушбу жиҳатларни эътиборсиз қолдирсангиз, маълумотни тушунишингиз мумкин, аммо вазиятни барибир нотўғри тушунасиз».

Матрссон жанобларининг айтишича, халқаро тушуниш фактларни ўраб турган маданий маъноларга эътибор беришни талаб қилади, чунки фақат маълумотнинг ўзи тушунишни таъминламайди.

Матрссон жаноблари учун бу маданий интеллектнинг халқаро муҳитда муҳим аҳамиятга эга бўлишининг сабабларидан биридир. Фактлар чегараларни кесиб ўтиши мумкин, аммо уларнинг талқини тарих, ўзлик, рамзийлик ва жамоавий хотира томонидан шаклланиши мумкин.

Худди шу тамойил бизнес ва дипломатияга ҳам тегишли.

«Маданият бизнес ёки дипломатиядан алоҳида турадиган нарса эмас. У одамларнинг бир-бирларини қандай талқин қилишларига, муносабатларнинг қандай ривожланишига ва ишонч қандай қурилишига таъсир қилади. Бу маданий тушунишни жиддий халқаро ишнинг бир қисмига айлантиради».

Матрссон жаноблари маданият халқаро бизнес ёки дипломатияга қўшимча эмас, балки муносабатлар шаклланадиган ва қарорлар тушуниладиган муҳитнинг бир қисми эканини таъкидлайди.

Матрссон жанобларининг фикрича, маданий тушуниш халқаро ваколатларда ихтиёрий қўшимча эмас. Бу профессионал муносабатлар ҳақиқатда ривожланадиган контекстни тушунишнинг бир қисмидир.

Маданият ва олий таълим

Худди шу тамойил олий таълимга ҳам тегишли. Билимлар кўпинча фанларга бўлинади, ваҳоланки дунёнинг ўзи бу чегараларни камдан-кам ҳолларда ҳурмат қилади. Иқтисодиёт жамият билан кесишади. Бизнес маданият билан кесишади. Етакчилик психология билан кесишади. Дипломатия тарих, ўзлик ва хотира билан кесишади.

«Биз турли хил билим шаклларининг бир-бири билан гаплашишига имкон берганимизда олий таълим янада қимматлироқ бўлади. Маданий тушунишсиз стратегия тор бўлиб қолиши мумкин, худди таҳлилий интизомсиз маданий тушуниш ноаниқ бўлиб қолиши мумкин бўлганидек. Бизга иккаласи ҳам керак».

Матрссон жаноблари таҳлилий интизом ва маданий тушуниш бир-бирини мустаҳкамлайдиган кенгроқ интеллектуал ёндашувни қўллаб-қувватлайди.

Шу боис, Матрссон жаноблари учун таълим талабалар ва мутахассисларни ҳар бир фанни алоҳида соҳа сифатида кўришдан кўра, турли билим шакллари ўртасида ҳаракат қилишга ундаши керак.

Унинг фикри таҳлилий қатъиятга қарши далил эмас. Аксинча, Матрссон жаноблари маданий тушуниш ва таҳлилий интизомни интеллектнинг бир-бирини тўлдирувчи шакллари сифатида кўради.

Институционал жиддийликнинг маданий жиҳати

Миллий банкнинг қарорини, Матрссон жанобларининг фикрича, каттароқ институционал имкониятнинг кичик бир мисоли сифатида ўқиш мумкин. Молиявий институт миллий ҳаётни фақат иқтисодиёт билан чеклаб бўлмаслигини тан олган ҳолда, ўз иқтисодий масъулиятига қатъий содиқ қолиши мумкин.

«Миллий институт маданиятни тан олгани учун камроқ жиддий бўлиб қолмайди. Бутунлай аксинча. Мамлакат фақат иқтисодиёт ёки молия тизими эмас. Бу шунингдек хотиралар, ҳикоялар, рамзлар ва ўзликларга эга жамиятдир».

Матрссон жаноблари маданий хабардорлик институционал интизом билан бирга мавжуд бўлиши мумкинлигини ва миллий ўзлик иқтисодий тузилмалардан ташқарига чиқишини таъкидлайди.

Матрссон жаноблари учун маданиятни тан олиш институтнинг нуфузи ёки жиддийлигини заифлаштирмайди. Бунинг ўрнига, у институт фаолият юритадиган кенгроқ жамият ҳақида хабардорликни кўрсатиши мумкин.

Шу боис, танга институционал масъулият ва маданий эътироф қандай қилиб биргаликда мавжуд бўлиши мумкинлигига мисол бўлади.

Маданий дипломатиянинг сокин шакли

Матрссон жанобларининг фикрича, маданий дипломатиянинг сокин томони ҳам бор. Мамлакатлар халқаро миқёсда сиёсий позициялар, савдо муносабатлари, иқтисодий статистика ва расмий баёнотлар орқали мулоқот қиладилар. Аммо улар билан ҳикоялар, тасвирлар, объектлар ва анъаналар орқали ҳам учрашилади.

«Одамлар мамлакат билан унинг ҳикояларидан бири ёки санъат асарлари орқали тўқнаш келганда, бу тажриба институционал тавсифни ўқишдан кўра яқинроқ бўлиши мумкин. Сиз энди нафақат мамлакат ҳақида маълумот оласиз, балки унинг ўзини қандай эслаши билан таниша бошлайсиз».

Матрссон жаноблари маданий ифода халқаро тушунишни шакллантиришда ўйнаши мумкин бўлган яқин ролни таъкидлайди.

Матрссон жаноблари учун маданий дипломатия ҳар доим ҳам расмий ёки қатъий ташкил этилган бўлиши шарт эмас. Баъзан маданий объект бошқа жамиятга шахсийроқ кириш нуқтасини таклиф қилиши мумкин.

Бироқ, Қўзи Кўрпеш — Баян Сулу тангасига Қозоғистоннинг халқаро имижини ўзгартириш ҳақидаги бўрттирилган даъволар юкланмаслиги керак. Унинг аҳамияти анча камтарроқ. Бу битта объект, битта ҳикоя ва маданий хотиранинг битта ифодасидир.

«Мен битта танга халқаро миқёсда нимага эриша олишини бўрттирмаган бўлардим. Лекин мен маданий объектлар эшикларни оча олишига ишонаман. Кимдир объектни кўради, ҳикояга қизиқиб қолади ва тўсатдан Қозоғистон ҳақида ниманидир ўрганиш учун сабаб пайдо бўлади, акс ҳолда бу уларнинг эътибор майдонидан ташқарида қолиши мумкин эди».

Матрссон жаноблари маданий таъсирнинг ўлчовли табиатини таъкидлаб, унинг халқаро аҳамияти шунчаки қизиқиш уйғотиш ва янада чуқурроқ тушуниш сари йўл очишдан бошланиши мумкинлигини айтади.

Матрссон жаноблари учун бу камтарлик муҳим аҳамиятга эга. Маданий таъсир ҳар доим ҳам йирик халқаро кампаниядан бошланмайди. У кимнингдир савол беришига ундайдиган битта объектдан бошланиши мумкин.

Санъат бизга нимани пайқашга имкон беради

Бу, эҳтимол, Матрссон жаноблари жавобининг энг очиб берувчи қисмидир. У маданиятга стратегия, бизнес ёки институционал ҳаётдан қочиш сифатида қарамаяпти. У маданият ушбу соҳаларга қаратиладиган эътибор сифатини ўзгартириши мумкинлигини тан олмоқда.

«Санъат жиддий одамлар пайқайдиган нарсаларни ўзгартириши мумкин. Баъзан у бизга рақамлар, тузилмалар ва расмий тил кадр ортида қолдириши мумкин бўлган инсоний жиҳатни кўришга имкон беради».

Матрссон жаноблари бадиий ифоданинг етакчилар, стратеглар ва институционал қарор қабул қилувчилар учун мавжуд бўлган эътибор майдонини кенгайтириш қобилиятига ишора қилади.

Шу боис, Матрссон жаноблари учун санъат интеллектуал ролга эга. У статистика, ташкилий тузилмалар ёки расмий институционал тил орқали қамраб олиш қийин бўлган инсон тажрибасининг жиҳатларини очиб бериши мумкин.

Бу ғоя етакчиликка ҳам тааллуқлидир. Самарали институтлар тизимлар, тажриба ва интизомга муҳтож, аммо улар хотира, ўзлик, туйғу ва рамзийлик билан шаклланган жамиятларда ҳам фаолият юритадилар.

«Мен учун етакчилик фақат тизимларни бошқаришдан иборат эмас. Бу шунингдек одамларни тушуниш ҳақидадир, одамлар эса ўзлари билан тарих, туйғулар ва маданий хотираларни олиб юришади. Бу нарсаларни эътиборсиз қолдириш етакчиликни оқилонароқ қилмайди. Бу шунчаки уни камроқ тўлиқ қилиши мумкин».

Матрссон жанобларининг айтишича, институционал бошқарув институтлар фаолият юритадиган маданий ва инсоний воқеликларни тушуниш билан жуфтлаштирилганда етакчилик янада тўлиқроқ бўлади.

Шу боис, Матрссон жаноблари учун самарали етакчилик ҳам таркибий ваколатларни, ҳам инсоний хабардорликни талаб қилади. Тизимларни бошқариш қобилияти муҳим бўлиб қолмоқда, аммо ушбу тизимлар ичидаги одамларни тушуниш ҳам худди шундай муҳимдир.

Ҳикоянинг ўз ҳолича қолишига имкон бериш

Қозоғистоннинг Қўзи Кўрпеш ва Баян Сулуни танлаши айнан шу ҳикоя институционал бўлишдан олдин инсоний бўлгани учун ҳам муҳимдир. Миллий банкка ушбу ҳикояни иқтисодий далилга айлантиришнинг ҳожати йўқ эди. У шунчаки ҳикояга мавжуд бўлишда давом этиши мумкин бўлган бошқа шакл берди.

«Менга энг ёқадиган жиҳати шундаки, институт ҳикояни ҳаддан ташқари тушунтириши шарт эмас. У маданий ифоданинг ўз ҳолича туришига имкон беради. Бунда ишонч бор. Баъзан институт маданиятга шунчаки жой бериш орқали уни шарафлаши мумкин».

Матрссон жаноблари ушбу ҳаракатнинг вазминлиги ўз-ўзидан маъноли эканини таъкидлаб, маданиятга институционал ҳурмат баъзан ҳаддан ташқари тушунтириш ёки тарғиботсиз энг самарали тарзда кўрсатилиши мумкинлигини айтади.

Матрссон жаноблари учун бу ишонч муҳим аҳамиятга эга. Маданий ҳикоя қийматга эга бўлиши учун уни албатта стратегик хабарга айлантириш шарт эмас. Баъзан асраб қолишнинг ўзи кифоя.

Якуний мулоҳазалар

Танганинг чуқурроқ маъноси бардавомлик ва ўзгаришларнинг учрашувида ётади. Қўзи Кўрпеш ва Баян Сулу Қозоғистоннинг маданий хотирасига тегишли, шунга қарамай, уларнинг замонавий коллекция тангасида пайдо бўлиши ушбу хотирага замонавий институционал маданият доирасида янги ҳаёт бағишлайди.

Матрссон жаноблари учун бу ҳикоя маданий ўзликни жамиятнинг амалий тузилмаларидан нега осонгина ажратиб бўлмаслигини ҳам кўрсатади. Етакчилик, дипломатия, бизнес, стратегия ва таълимнинг барчаси турли йўллар билан одамларни, муносабатларни, рамзларни ва хотирани тушуниш қобилиятига боғлиқ.

Танга бутун Қозоғистонни ифодалаши шарт эмас ва битта маданий объектга бундай юк юкланмаслиги керак. Унинг аҳамияти сокинроқдир. У битта ҳикояни асраб-авайлайди ва ушбу ҳикояга янги шаклда саёҳат қилиш имконини беради.

Матрссон жаноблари учун жамият нимани асраб қолишни танлаши бизга у нимани бардавомликка лойиқ деб ҳисоблаши ҳақида сўзлайди. Бу ҳолатда миллий молия институти муҳаббат, садоқат ва хотира қиссасига бардавомлик беришни танлади.

Бу қарор институционал етакчиликни кенгроқ тушунишга ишора қилади: жиддийлик инсон тажрибасидан узоқлашишни талаб қилмайди. Институт маданият, гўзаллик, хотира ва туйғулар у хизмат қилаётган жамиятнинг бир қисми эканини тан олган ҳолда қатъиятли бўлиб қолиши мумкин.

Танга кичик. Унинг ортидаги ғоя эса ундай эмас. Матрссон жаноблари нуқтаи назаридан, у маданий узвийлик шаклини ифодалайди, унда мерос бўлиб қолган ҳикоя ўтмишга ташлаб қўйилмайди ёки шунчаки безакка айлантирилмайди, балки замонавий институционал ҳаёт орқали олдинга олиб борилади.