Медузалар сабаб Франсиянинг энг йирик АЕСда реакторлар ўчирилди

**Медузалар туфайли Франсиянинг йирик атом электр стансиясида реакторлар тўхтатилди**

10-август куни кечқурун Франсиянинг Гравелинес атом электр стансиясида кўп миқдорда медузалар тўпланиши сабабли учта реактор ўчирилди. Бу ҳақда стансия оператори ЭДФ компанияси маълум қилди.

Мамлакат шимолида жойлашган ушбу АЕС Франсиядаги энг йирик стансиялардан бири ҳисобланади. У Шимолий денгизга уланган канал суви билан совутилади. Стансия олтита блокдан иборат бўлиб, уларнинг ҳар бири 900 мегаватт, жами эса 5,4 гигаватт электр энергияси ишлаб чиқаради.

Медузалар тўпланиши натижасида 2, 3 ва 4-реакторлар тармоқдан узилди. Профилактика чораси сифатида 1-реакторнинг қуввати 50 фоизгача чекланди. 5-реактор режадаги таъмирлаш ишлари туфайли аввалдан ўчиқ эди. 6-реактор эса тўлиқ режимда ишлашни давом эттирмоқда.

Стансия 2025-йилда тўлиқ ўчиб қолган эди. Шундан сўнг оператор келгусида бундай ҳолатларнинг олдини олиш учун янги кузатув ва балиқ тутиш усулларини жорий қилган. Муҳандиснинг Реутерс агентлигига маълум қилишича, ЭДФ каналларга ва филтр барабанларига махсус камералар ўрнатган. Бу тиқилмаларни имкон қадар эрта аниқлашга ёрдам беради.

Шунингдек, компания Франсия балиқчилик ташкилоти ва денгизда қутқариш хизмати билан ҳамкорлик ўрнатган. Улар медузалар тўдасини кузатади. Агар хавф аниқланса, балиқчилар медузалар стансияга етиб келмасидан олдин уларни тўрлар билан тутиб, тўда зичлигини камайтиради.

Дастлабки огоҳлантиришдан сўнг 8-август куни балиқчилик кемалари сафарбар қилинди. Бу билан медузалар етказадиган зарарни камайтириш кўзланганди. Стансия ҳудудига кириб бўлган медузалар эса махсус вакуумли юк машиналари ёрдамида тозаланмоқда. Янги медузалар оқими йўқлиги сабабли тозалаш ишлари якунланмоқда.

Бу реакторлар фаолиятини тез орада қайта тиклаш имконини беради. ЭДФ компаниясининг таъкидлашича, ушбу вазият иншоот хавфсизлигига, ходимларга ёки атроф-муҳитга ҳеч қандай хавф туғдирмайди.

Олимларнинг огоҳлантиришича, глобал исиш, бегона турларнинг пайдо бўлиши, йиртқичларнинг камайиши ва балиқларнинг меъёрдан ортиқ тутилиши сабабли бундай ҳолатлар тез-тез такрорланиши мумкин.

Бундан ташқари, ЭДФ мамлакат бўйлаб иссиқлик сабабли қуввати чекланган бошқа реакторлар муаммосига ҳам дуч келмоқда. Чунки ҳафталардан бери давом этаётган бешинчи иссиқлик тўлқини Франсия АЕСларида электр энергияси ишлаб чиқаришни қисқартириши кутилмоқда.

Шимолдаги битта реактор дарёлардаги сув сатҳининг пасайиши сабабли ёзнинг аксарият қисмида ўчиқ бўлди. Яна бир реактор эса июл ойида фаолиятини тўлиқ тиклай олмади ва асосан ўчиқ ҳолатда қолмоқда.