Маск Украинанинг Starlink-га киришидаги ҳар қандай чеклашлар унинг компаниясига эмас, балки АҚШга боғлиқлигини айтди
Украина Starlink га кириш яхшиланганини, аммо барибир тезлик чекловларига дуч келаётганини ва бу жанговар «топшириқлар» бажарилишига халақит бераётганини билдирди.
Маск Украинанинг Starlink тизимига киришидаги ҳар қандай чекловлар ўз компаниясига эмас, АҚШга боғлиқлигини айтди
Илон Маск Украина аслаҳаларининг баъзи турлари ҳаракатланиши ва SpaceX компаниясининг Starlink интернет тармоғига уланиб туриши мумкин бўлган тезликка қўйилган чекловлар учун АҚШ ҳукумати жавобгар бўлиши мумкинлигига шама қилди.
Starlink Киевга дронларни Россия нишонларига йўналтиришда ва ўз ҳаво ҳудудини ҳимоя қилишда ёрдам берадиган муҳим воситадир, аммо сешанба оқшомида Украина кутилмаган янги тезлик чекловлари жанг майдонидаги операцияларга халақит бераётганини маълум қилди.
Президент Владимир Зеленскийнинг маслаҳатчиси ушбу чекловлар тасодиф эмаслиги ва Киев ҳамда Вашингтон ўртасидаги сўнгги кескинликлар билан боғлиқлигига ишонишини айтди.
Маск Starlink’нинг ҳарбий муқобили бўлган Starshield АҚШ ҳукумати томонидан назорат қилинишини ҳамда "тезлик ёки фойдаланишдаги ҳар қандай чекловлар АҚШ ҳарбийлари ва охир-оқибат [АҚШ президенти] томонидан белгиланишини" айтди.
Маск X тармоғида Украина расмийларининг, жумладан Буюк Британия медиасига: "Умид қиламанки, бу хатолик, эҳтимол катта техник муаммодир. Билмайман, лекин биз уни... ёқишни сўраяпмиз", деб айтган Зеленскийнинг алоқани тиклаш ҳақидаги мурожаатларига жавоб қайтараётган эди.
Маскнинг SpaceX компаниясига тегишли бўлган Starlink сешанба оқшомида соатига 100 миль (160 км/соат) миқдорида тезлик чекловларини жорий этди, бу эса бундан тезроқ ҳаракатланадиган ҳар қандай қуролнинг тармоққа кириш имкониятини йўқотишини англатади.
Украинанинг собиқ мудофаа вазири Михайло Федоров чоршанба кечига келиб у қисман тикланганини айтди.
"Starshield тезлик чекловини бутунлай олиб ташлаш энди Украина мудофааси учун жуда муҳим", деб ёзди у X тармоғида Илон Маскка миннатдорчилик билдириб ва унинг "давомий қўллаб-қувватлашини" сўраб.
Тахминан бир соат ўтгач, Маск ушбу постга жавоб қайтарди ва ўз компаниясининг ролини ҳимоя қилди.
"Starshield тизимлари АҚШ ҳукуматига тегишли ва у томонидан назорат қилинади. Тезлик ёки фойдаланишдаги ҳар қандай чекловлар АҚШ ҳарбийлари ва охир-оқибат АҚШ Президенти томонидан белгиланади", деб ёзди у.
Маск Старлинк "тинч аҳоли ёки мудофаа фаолияти учун мўлжаллангани ва ундан ҳужумкор ҳарбий ҳаракатлар учун фойдаланиш мумкин эмаслигини, чунки бу тижорат компанияси учун ноўрин бўлишини" қўшимча қилди.
АҚШ ҳукумати изоҳ бергани йўқ.
Иккала хизмат ҳам Маскнинг SpaceX компаниясига тегишли бўлса-да, Starlink алоҳида ажратилган ҳудудларда интернетга киришни таъминлаш учун Ернинг паст орбитасидаги сунъий йўлдошлардан фойдаланадиган фуқаролик тизимидир, Starshield эса ҳукумат ва ҳарбий мақсадларда фойдаланиш учун мўлжалланган.
Сешанба оқшомидаги чекловлар Россия Украинага одамлар ўлимига олиб келган ҳужумларни уюштирган бир вақтга тўғри келди. Расмийларнинг айтишича, Киевда бир неча киши ҳалок бўлган ва Украина ҳарбийлари фойдаланадиган алоқа ҳамда энергетика объектларига зарба берилган.
Президент Зеленский бу Россия томонидан амалга оширилган "энг йирик ҳужумлардан бири" бўлганини, "дронларнинг сезиларли қисми уриб туширилган" бўлса-да, "зарбалар ҳам бўлганини" айтди.
Украина бўйлаб камида 600 000 киши электр энергиясиз қолди, ва аҳоли дронлар зарба беришидан олдин ҳеч қандай огоҳлантириш олишмаганини айтди.
"Бу ҳаракат тасодиф бўла олмаслиги ва ҳозирги сиёсий вазият билан боғлиқлиги аниқ", деб ёзди Зеленскийнинг маслаҳатчиси Сергий Бескрестнов чоршанба эрталаб Telegram’да.
АҚШ президенти Дональд Трамп Украина Россиянинг энергетика объектларига зарба беришда давом этаётганидан тобора кўпроқ норози бўлмоқда.
Зеленскийнинг айтишича, АҚШ агар у Трампнинг энергетика бўйича ўт очишни тўхтатиш келишувига рози бўлмаса, разведка маълумотларини алмашишни чеклаш билан таҳдид қилган, аммо сешанба куни Трамп буни инкор этди.
Чоршанба куни Лондонга ташрифи чоғида сўзлаган Президент Зеленский, АҚШ Россия билан 300 000 тонна дизель ёқилғиси импорт қилиш бўйича келишув тузганидан кейин ўзини хоинликка учрагандек ҳис қилганига рози бўлди.
Британиялик журналист Пирс Морган ўзини хоинликка учрагандек ҳис қилдими-йўқми деб сўраганида, "Ҳақиқатан ҳам шундай... лекин бу шунчаки менинг ҳиссиётларим ёки туйғуларимдан кўра сал мураккаброқ", деди Зеленский.
Зеленскийни Даунинг-стритда Буюк Британия Бош вазири Энди Бернҳам қучоқ очиб кути олди ва қирол Чарльз билан қабул маросими бўлиб ўтди.
Президент келишидан олдин Даунинг-стрит Россия дронларини уриб тушириш учун ишлатилган енгил кўп мақсадли ракеталарни Украинага етказиб беришни тезлаштиришини эълон қилди.
"Биз сизни қўллаб-қувватлаймиз ва бу ўзгармайди", деди Бернҳам Зеленскийга.