Марс тонги қандай кўринади? Суриоситй ғайриоддий қояларни суратга олди
НАСАънинг Суриоситй марсоходи Марсдаги шамол таъсирида емирилган ғайриоддий қояларни тонгги ёруғликда суратга олди. Олти кадрдан йиғилган панорамада рангларга одатдаги тузатиш киритилмагани учун Қизил сайёранинг эрталабки манзараси табиий кўринишда сақланган.
Марс тонги қандай кўринади? Суриоситй ғайриоддий қояларни суратга олди
Суратнинг олдинги қисмида кўкимтир ранглар яққол кўринади. Уфқдаги ярданглар — шамол эрозияси шакллантирган қоялар эса ёрқин тонг нури остида ялтираб турибди.
Суриоситйънинг Мастсам камерасида олинган кўплаб суратлардан фарқли ўлароқ, бу панорамани тайёрлашда оқ ранг баланси тузатилмаган. Шу сабаб Марс манзарасининг эрта тонгдаги табиий ранглари сақланиб қолган.
Ярданглар қатлами Шарп тоғининг шимоли-ғарбий қисмида тахминан 16 километрга чўзилган. Баландлиги қарийб беш километр бўлган бу тоғ ёнбағирларига Суриоситй 2014-йилдан бери кўтарилиб келмоқда.
Яқинда аппарат яна бир муҳим натижага эришди: унинг йўл давомида баландлик бўйича кўтарилиши бир километрга етди. Бу Марсда ҳаракатланган марсоходлар орасида энг катта кўрсаткич сифатида қайд этилмоқда.
Олимлар Суриоситй ярдангларга яқинлашгани сари янада батафсил тасвирлар олишга умид қилмоқда. Уларнинг асосий мақсадларидан бири — бу ғайриоддий қоялар қандай шаклланганини аниқлаш.
Шарп тоғи кўплаб қатламлардан иборат бўлиб, уларнинг ҳар бири Марс тарихининг муайян даври ҳақида маълумот беради. Уларни ўрганиш орқали олимлар миллиардлаб йиллар аввал бу ҳудудда кўллар ва сув оқимлари бўлганини яхшироқ тушуниб олган.
Вақт ўтиши билан сув қуриб, туз минералларини қолдирган. Тоғда янги ётқизиқлар тўпланиши тўхтаганидан кейин шамол материалнинг бир қисмини аста-секин емириб кетган бўлиши мумкин. Ярданглар шу жараён натижасида шакллангани тахмин қилинмоқда.
Ҳозир Суриоситй ўзининг бешинчи узайтирилган миссиясининг иккинчи йилида ишламоқда. Мазкур босқич ўргимчак тўрига ўхшаш, катаксимон тузилиш ҳосил қилувчи қирларни ўрганишдан бошланган.
Келгуси бир йил атрофида марсоход асосан сулфат ва карбонат минералларига бой қатламлар бўйлаб ҳаракатланади. Бу қатламлар Марсдаги қадимги муҳит ва сувнинг қуриб бориши ҳақида қўшимча маълумот бериши кутилмоқда.
Олимлар Суриоситй 2027-йил давомида ярданглар этагига етиб боришига умид қилмоқда. Ўшанда аппарат роботлаштирилган қўли ёрдамида ушбу қояларни бевосита ўрганиб, янги маълумотлар тўплаши мумкин.