Марказий банк маълумотларига кўра, Ўзбекистондаги бизнес янада оптимистик кўринишга эга бўлди, аммо электр узилишлари асосий муаммолардан бири бўлиб қолмоқда.
Тадбиркорларнинг 64 фоизи бизнес шароитларининг яхшиланганини хабар қилишди ва 82 фоизи иқтисодиётнинг ўрта муддатли истиқболда яхшиланишини кутишмоқда. Бироқ, бизнеслар газ ва электр энергиясининг узилишлари, талабнинг етарли эмаслиги, ёқилғи нархларининг ошиши ва логистика узилишларини асосий тўсиқлар сифатида кўрсатишда давом этмоқда.
**О'збекистон бизнесида некбинлик кучаймоқда, аммо энергия та'миноти муаммолари муҳимлигича қолмоқда — Марказий банк**
О'збекистон Марказий банкининг бизнес кайфияти бо'йича со'ровига ко'ра, 2026-йилнинг иккинчи чорагида тадбиркорларнинг 64 фоизи бизнес шароитларининг яхшиланганини, бу о'тган йилга нисбатан 3 фоиз пунктга (61%) ко'плигини та'кидлади. Икки йил давомида 50% дан юқори бо'либ келган бу ко'рсаткич тадбиркорлар орасида барқарор ижобий кайфиятни ко'рсатади.
Июл ойида мамлакатнинг барча ҳудудларида о'тказилган со'ров иқтисодиётнинг турли соҳаларидан 2391 нафар тадбиркорни қамраб олди.
Асосий ижобий о'згаришлар қаторида ишбилармонлар банк хизматларининг яхшиланганини, рақобатнинг кучайганини, лицензиялаш тартибларининг соддалаштирилганини ва ё'л инфратузилмасининг бироз яхшиланганини та'кидладилар. Бироқ, улар монополия, ма'мурий аралашув, энергия та'миноти ва божхона тарифлари соҳаларида сезиларли яхшиланишларни қайд этмадилар.
Со'ровда шунингдек, юқори иқтисодий фаолликнинг давом этиши қайд этилди: респондентларнинг 56 фоизи буюртма ҳажмининг ошганини хабар қилишди. Фаолиятнинг энг сезиларли о'сиши Самарқанд, Қашқадарё, Жиззах, Навоий ва Хоразм вилоятларида кузатилди. Қурилиш, туризм, овқатланиш, ҳунармандчилик ва ишлаб чиқариш соҳалари буюртмаларнинг о'сишига энг катта ҳисса қо'шди.
Корхоналардан фойдаланишнинг ошиши муҳим о'згариш бо'лди: нисбатан юқори қувватларда ишлайдиган компаниялар улуши йил давомида 50% дан 58% гача ошди. Энг юқори фойдаланиш даражаси Фарг'она, Наманган ва Қашқадарё вилоятларида, шунингдек, Тошкентда кузатилди. Қорақалпог'истон, Бухоро, Сирдарё ва Сурхондарё вилоятларида пастроқ ко'рсаткичлар қайд этилди.
Мамлакат бо'йлаб бизнес эгалари газ ва электр та'минотидаги узилишлар, талабнинг етарли эмаслиги, ёқилг'и нархларининг ошиши ва та'минотдаги узилишларни то'лиқ қувватда ишлашга то'сқинлик қилувчи асосий омиллар сифатида қайд этдилар. Марказий банкнинг минтақавий ма'лумотлари ушбу муаммоларнинг о'хшашлигини тасдиқлайди, бу эса айланма маблаг'ларнинг етишмаслиги ва логистика қийинчиликлари билан ҳам мураккаблашади.
Иккинчи чоракда тадбиркорларнинг 48% қо'шимча ищи кучига эҳтиёж ортганини хабар қилишди. Марказий банк келгуси чоракларда Хоразм, Самарқанд, Жиззах ва Сирдарё вилоятларида, айниқса, ишлаб чиқариш, қурилиш, туризм ва молия соҳаларида ищи кучига талаб сезиларли даражада ошишини прогноз қилмоқда.
Шу билан бирга, айрим компанияларга молиявий юк ортиб бормоқда: тадбиркорларнинг 42 фоизи со'нгги уч ой ичида қарз мажбуриятларининг ошганини қайд этди ва 45 фоизи кейинги о'сишни кутмоқда. Кейинги чоракда кредит ресурсларига энг юқори талаб Навоий, Қашқадарё, Андижон ва Жиззах вилоятларида кутилмоқда. Фарг'она, Тошкент ва Бухоро вилоятларида эса қо'шимча молиялаштиришга талаб камайиши ёки о'згаришсиз қолиши мумкин.
Энг сезиларли о'згариш тадбиркорларнинг кутганларида кузатилмоқда. Иккинчи чоракда респондентларнинг 82 фоизи о'рта муддатли истиқболда макроиқтисодий шароитларнинг яхшиланишини кутишган, бу о'тган йилги ко'рсаткичдан (66%) 16 фоиз пунктга юқори. Бироқ, минтақавий ма'лумотлар бу яхшиланиш нотекис эканлигини ко'рсатади.
Тошкент ва Тошкент вилоятида иккинчи чоракда қувватлардан фойдаланиш сезиларли даражада ошди: юқори қувватда ишлайдиган корхоналарнинг улуши 43 фоиздан 61 фоизгача ошди. Қувватлардан фойдаланишнинг энг юқори ко'рсаткичи сог'лиқни сақлаш, транспорт хизматлари, алоқа ва ахборот хизматларида кузатилди.
Шу билан бирга, корхоналарнинг то'лиқ ишлашига та'сир қилувчи асосий муаммо газ ва электр та'минотидаги узилишлар бо'либ, буни тадбиркорларнинг тахминан 35%и (о'тган йилги 21% билан солиштирганда) қайд этган. Респондентларнинг тахминан 22%и талабнинг етарли эмаслигини (о'тган йилги 12% билан солиштирганда), ёқилг'и нархларининг тахминан 19% га ошиши (17-18% билан солиштирганда) ва логистикадаги узилишлар тахминан 19% га (тахминан 6% билан солиштирганда) қайд этган.
Шу билан бирга, бир қатор бошқа муаммоларнинг аҳамияти ошди: ищи кучи етишмаслиги (о'тган йилги 6% билан солиштирганда тахминан 11%), ускуналар ишдан чиқиши (тахминан 10% билан солиштирганда 5%) ва хом ашё етишмаслиги (тахминан 10% билан солиштирганда 7%). Ижара ҳақининг ошиши, солиқ тизимининг мураккаблиги, ма'мурий аудитлар ва иқтисодий ноаниқлик камроқ тилга олинди.
Кейинги чорак учун бизнеснинг кутганлари асосан ижобий бо'либ қолмоқда. Респондентларнинг 51%и буюртма ҳажмининг, асосан қурилиш, ишлаб чиқариш, ҳунармандчилик ва қишлоқ хо'жалигида ошишини кутмоқда. Бизнес шунингдек, ишлаб чиқаришнинг ко'пайишини ва қо'шимча ищи кучига эҳтиёжни кутмоқда.
Тадбиркорларнинг о'рта муддатли оптимизми сезиларли даражада ошди: Тошкент ва Тошкент вилоятидаги респондентларнинг 82 фоизи кейинги уч йил ичида иқтисодиёт ва бизнес муҳитининг яхшиланишини кутмоқда.