Манбаларнинг сўзларига кўра, баҳсли «Jackdaw» газ кони бир неча ҳафта ичида тасдиқланиши кутилмоқда
Би-би-сининг маълум қилишича, ҳукумат Абердин қирғоқлари яқинидаги газ конини ўзлаштиришга рухсат беришга тайёрланмоқда.
Манбаларга кўра, баҳсли «Jackdaw» газ кони бир неча ҳафта ичида маъқулланиши мумкин
Буюк Британия ҳукумати Абердин қирғоқлари яқинидаги баҳсли янги газ конини маъқуллаши кутилмоқда, деб хабар беради BBC.
Ҳукумат ва соҳадаги манбаларга кўра, «Jackdaw» лойиҳасининг маъқулланиши сентябрь ойининг ўрталарида, Парламент партиявий конференциялар мавсуми учун таътилга чиқишидан олдинроқ юз бериши мумкин.
Газ кони 2022 йилда собиқ Консерваторлар ҳукумати томонидан маъқулланган эди, бироқ экологик гуруҳлар иқлимга таъсири тўлиқ ҳисобга олинмасдан розилик берилганини муваффақиятли исботлаганидан сўнг, Шотландия суди қарори билан ушбу қарор кечиктирилган эди.
«Jackdaw» эгасининг таъкидлашича, кон энг юқори ишлаб чиқариш даврида Буюк Британия эҳтиёжининг 6 фоизигача бўлган ҳажмда газ етказиб беради, экологик гуруҳлар эса бу кўрсаткич атиги 2 фоизни ташкил этишини айтмоқда.
Фаоллар «Jackdaw» 2022 йилда маъқулланганидан кейин ва Шетланд яқинидаги «Rosebank» нефть конига 2023 йилда рухсат берилганда яна судга даъво аризаси билан мурожаат қилишган.
Ўтган йили Эдинбургдаги Сессия суди ҳукумат ушбу ҳудудлардан қазиб олинадиган нефть ва газни ёқишнинг иқлимга таъсирини ҳисобга олмагани сабабли «Rosebank» ва «Jackdaw» ноқонуний равишда маъқулланган деб қарор чиқарди.
Судья иқлимга таъсир кўрсатишнинг батафсилроқ баҳоларини эълон қилишни буюрди ва ушбу янгиланган ҳисоб-китоблар июль ойида жамоатчилик муҳокамаси учун тақдим этилди.
«Jackdaw» ва «Rosebank» конларининг иккаласи ҳам энергетика гигантлари — «Shell» ва Норвегиянинг «Equinor» компаниялари ўртасидаги қўшма корхона бўлган «Adura» томонидан бошқарилади. Абердинда жойлашган «Ithaca» компанияси ҳам «Rosebank»нинг 20 фоизига эгалик қилади.
«Adura» ҳисоб-китобларига кўра, «Jackdaw» ўзининг 11 йиллик фаолияти давомида 35,8 миллион тонна карбонат ангидрид ҳосил қилиши мумкин, бу Шотландиянинг 2023 йилдаги чиқиндиларининг 90 фоизига тенг. Компаниянинг таъкидлашича, ҳақиқатга яқинроқ кўрсаткич тахминан 23,6 миллион тоннани ёки 2023 йилги умумий миқдорнинг 60 фоизини ташкил қилади.
Экологларнинг фикрича, кейинги бурғилаш ишларини амалга ошириш мумкин эмас, чунки бу бутун дунё бўйлаб миллиардлаб одамларга ҳалокатли иссиқлик тўлқинлари ва экстремал об-ҳаво шароити таъсир қилаётган бир пайтда, сайёрани иситадиган карбонат ангидрид чиқиндиларини камайтириш борасидаги саъй-ҳаракатларга путур етказади.
Улар, шунингдек, ишлаб чиқариш энергетик хавфсизликни яхшиламаслигини ва яшил технологияларга тезроқ ўтиш иш ўринлари учун фойдалироқ бўлишини айтмоқдалар.
Бироқ, соҳа вакиллари ушбу ҳудудларда ишлаб чиқариш жуда зарур бўлган иш ўринларини яратишини ва хориждаги можаролар таъминотга таҳдид солаётган бир пайтда Буюк Британиянинг энергетик хавфсизлигини мустаҳкамлашини таъкидламоқдалар.
Лойиҳа тарафдорлари, шунингдек, BBC'га «Jackdaw» маҳсулоти Шимолий денгиздаги бошқа инфратузилмалар, жумладан, углеводородларни қайта ишлаб, қирғоқдаги нефтни қайта ишлаш заводлари ва терминалларига юборишдан олдин қайта ишловчи йирик денгиз нефть ва газ қазиб олиш маркази — «Shearwater»нинг хизмат муддатини узайтириш учун жуда муҳим эканлигини айтишди.
«Adura»нинг маълум қилишича, агар сентябрь ойида рухсат берилса, кон шу қишгача Буюк Британия хонадонларига газ етказиб беришни бошлаши мумкин, чунки қурилиш ишлари «99% га тайёр».
«Jackdaw» ва бошқа бир янги нефть кони — «Rosebank»нинг келажаги бўйича жамоатчилик муҳокамаси август ойида якунланди ва энди қарор қабул қилиш Энергетика вазири Миатта Фанбулле зиммасида.
Пайшанба куни Жамоат палатасида сўзлаган Энергетика вазири Кейт Уайт энергетика вазири икки кон бўйича алоҳида қарорлар қабул қилишини айтди, аммо эълон қачон пайдо бўлиши ҳақида ҳеч қандай ишора бермади.
«Жараён август ойида якунланди ва Давлат котиби тегишли вақтда ушбу қарорларни қабул қилади», деди у депутатларга.
Шимолий денгиз нефтидан фарқли ўлароқ, унинг катта қисми экспорт қилинади ва кейин қайта ишланган шаклда қайтариб олиб келинади, Шимолий денгиз газининг деярли барчаси Буюк Британиянинг ички бозорида истеъмол қилинади.
Буюк Британия газ импортига жуда боғлиқ бўлиб, унинг 60 фоиздан ортиғи Норвегия ва АҚШдан келади.
Эрон уруши сабабли бу йил табиий газнинг улгуржи нархлари кескин кўтарилди ва ҳозирда сўнгги уч йилдаги энг юқори даражада бўлиб, энергетик хавфсизлик борасида хавотирларни уйғотмоқда.
Европадаги газ омборларидаги захиралар йилнинг ушбу даври учун одатдагидан анча паст, чунки мамлакатлар қишдан олдин можаро тугаши ва нархлар тушиши умидида ёз давомида захира йиғишни кечиктирдилар.
Энди улар тезда газ сотиб олиш ёки қиш келганда эҳтимолий юқори нархларни тўлаш танлови олдида турибди.
Нархлар халқаро миқёсда белгиланади ва «Jackdaw»га яшил чироқ ёқилиши ички истеъмолчилар учун газ нархини пасайтирмайди.
Бироқ, газни ички бозорда қазиб олиш бошқа мамлакатлардан импорт қилинадиган суюлтирилган табиий газни (СТГ) суюлтириш, ташиш ва қайта газлаштиришга қараганда камроқ иссиқхона газлари чиқиндиларини ҳосил қилади.
Судга даъво аризаси билан мурожаат қилган «Uplift» экологик гуруҳи ижрочи директори Тесса Ханнинг айтишича, Шимолий денгизда кўпроқ бурғилаш ишларини олиб бориш энергия тўловларини камайтирмайди ва Буюк Британиянинг энергия таъминотига «ҳеч қандай сезиларли таъсир кўрсатмайди».
«Илм-фан шуни аниқ кўрсатмоқдаки, агар биз исишни чекламоқчи бўлсак, дунёда хавфсиз ёқиш мумкин бўлган миқдордан анча кўп нефть ва газ мавжуд», дея қўшимча қилди у.
«Бу қарорлар қабул қилинаётганда, бош вазир олимларнинг огоҳлантиришларига қулоқ солиши ва бу ёзда содир бўлган ўрмон ёнғинлари туфайли уй-жойларидан айрилган оилаларни, қурғоқчиликда озиқ-овқат маҳсулотларимизни етиштиришга қийналаётган Буюк Британия фермерларини ва Непалдаги сув тошқинларида ҳалок бўлганларни ёдга олиши керак — нефть компанияларининг шахсий манфаатларини кўзлаган талабларини эмас».
Энергетик хавфсизлик ва Нет Зеро (соф ноль чиқинди) департаменти ушбу тахминларга изоҳ бермаслигини маълум қилди.
Департамент вакили шундай қўшимча қилди: «Шимолий денгиз ҳамон муҳим миллий бойлик бўлиб қолмоқда ва нефть ҳамда газ келгуси ўн йилликларда энергетика тизимимизда муҳим рол ўйнашда давом этади — бу иш ўринларини ҳимоя қилиш ва иқлим инқирозига қарши курашиш учун тоза энергияга ўтиш билан параллел равишда амалга оширилади.
Ҳар қандай қарорда барча тегишли далиллар, жумладан, экологик баҳолашлар ва маслаҳатлашув жараёнида олинган жамоатчилик фикрлари ҳисобга олинади».