Лутник-Эпштейн иши бўйича фош қилувчи вафот этганидан кейин депутатлар тергов ўтказишга чақирмоқда

**Депутатлар Латник-Эпштейн иши бўйича хабардор қилган шахс вафотидан кейин суриштирув талаб қилмоқда**

BGC Partners компаниясининг собиқ юқори лавозимли ходими Саймон Андрис ўтган ойда Таиландда вафот этди

АҚШ савдо вазири Ҳовард Латник ва Жеффри Эпштейн ўртасидаги алоқаларга доир далилларни ошкор қилган британиялик трейдернинг вафотидан кейин Буюк Британия молиявий регуляторининг хабардор қилувчи шахсларга (вистлблоуэрларга) бўлган муносабати синчковлик билан текширилиши керак, демоқда депутатлар.

АҚШ Президенти Дональд Трамп томонидан тайинланишидан олдин Латник асос солган ва бошқарган BGC Partners халқаро молиявий брокерлик фирмасининг собиқ юқори лавозимли ходими Саймон Андрис ўтган ойда Таиландда вафот этди.

Шу йил бошида Андрис Молиявий назорат бошқармаси (FCA), ФҚБ ва бошқа назорат органларига Эпштейн ва Латник ўртасидаги бизнес алоқаларига оид топган далиллари бўйича хавотирларини маълум қилган эди. Ушбу материаллар Латникнинг марҳум жинсий жиноятчи билан муносабатлари ҳақидаги оммавий баёнотларини шубҳа остига қўйган.

Бир гуруҳ Буюк Британия депутатларининг таъкидлашича, унинг вафоти хабардор қилувчи шахслар қонунбузарликлар ва кейинчалик уларга нисбатан кўрилган ўч олиш чоралари тўғрисидаги айбловлар билан молиявий регулятор — FCA'га мурожаат қилганларида уларга қандай муносабатда бўлиниши борасида "чуқур ташвишли саволлар"ни юзага келтиради.

Андриснинг оиласи у 23 сентябрь куни ўз жонига қасд қилганини ва бунда бирор-бир шубҳали ҳолат белгилари йўқлигини маълум қилди.

Андрис Латникнинг, ўз таъбири билан айтганда, "шаҳзодани сотиб олишга" урингани, яъни 2013 йилда Эндрю Маунтбаттен-Виндзор билан ҳамкорликда бизнес бошлашни ва собиқ шаҳзоданинг алоқаларидан фойдаланиб, 1 миллион фунт стерлинг миқдоридаги кредит эвазига инвестицияларни жалб қилишни таклиф этганига оид далилларни топган эди. BGC компанияси BBC'га таклиф қилинган қўшма корхона ҳеч қачон амалга ошмаганини билдирди.

Андрис, шунингдек, FCA'га Латникнинг собиқ фирмасидаги ноқонуний хатти-ҳаракатлар тўғрисидаги даъволарини тасдиқловчи далилларни, жумладан, брокерларнинг бонуслари учун ажратилган комиссия пуллари жамғармасидан нақд пуллар ноқонуний мақсадларда "ўзлаштирилгани" ҳақидаги айбловни юборди — компания бу айбловни рад этди.

Собиқ трейдер АҚШ савдо вазири Ҳовард Латникнинг педофил молиячи Жеффри Эпштейн билан бизнес алоқаларини яширганига доир далилларни қандай топганини тушунтириб беради.

Ўлимидан бир неча ҳафта олдин Андрис депутатлар, хабардор қилувчи шахслар ва адолатлироқ тартибга солишни талаб қилаётган фаоллар томонидан ташкил этилган оммавий тадбирда FCA томонидан "бутунлай ташлаб қўйилганини" ва "ҳақиқий дўзах азобини" бошдан кечирганини айтган эди. У FCA'га BGC ва унинг адвокатлари томонидан хабардор қилувчи шахс сифатида ўзига нисбатан кўрилган ўч олиш чоралари ҳақида далиллар тақдим этган эди.

Бундан олдин FCA Андрисга ўч олиш чоралари кўрилганини тасдиқловчи "далиллар етарли эмас"лигини маълум қилган эди. Унинг фикрича, бу хулоса трибуналда BGC'га қарши даъво қўзғатишни қийинлаштирган.

БГС илгари ББС'га хабардор қилувчи шахсларни ҳимоя қилишнинг кучли тизимига эга эканлигини билдирган ва унга нисбатан ўч олиш чоралари кўрилганини рад этган эди.

Лейбористлар партиясидан бўлган орқа скамейка депутати ва Инвестициявий фирибгарлик ҳамда адолатлироқ молиявий хизматлар бўйича умумпартиявий парламент гуруҳи (APPG) раиси Жон Макдоннелл Андриснинг ўлимини "чуқур ва олдини олиш мумкин бўлган фожиа" деб атади.

У хабардор қилувчи шахслар "молиявий тартибга солиш тизимининг муҳим қисми" эканини айтди ва агар одамлар уларга "тўғри муносабатда бўлинишига, тегишлича ҳимоя қилинишига ва жиддий қулоқ солинишига" ишонмасалар, бу тизимнинг яхлитлиги учун оқибатларга олиб келишидан огоҳлантирди.

Депутатлар гуруҳи FCA'ни хабардор қилувчи шахслар билан қандай ишлашини баҳолаш учун мустақил органни молиялаштиришга чақирди.

Июль ойида Андрис депутатлар ва фаолларга FCA у 2018 йилдаёқ илгари сурган бошқа жиддий айбловлар ҳақида тўлиқ маълумотга эга бўлганини айтган ва регуляторни чора кўрмаганликда айблаган эди.

FCA июль ойида BBC'га унинг айбловлари бўйича чора кўрганини маълум қилди ва унинг маълумотлари асосида чиқарилган назорат кўрсатмасига ишора қилди.

Аммо Андриснинг фикрича, бу шунчаки расмий "огоҳлантириш"дан бошқа нарса эмас эди ва трибуналда BGC'га қарши хабардор қилувчи шахсга нисбатан ўч олиш даъвосини қўзғатишни қийинлаштирган.

Ўша ойнинг охирида у "Транспаренсй Таск Форсе" тарғибот гуруҳининг йиғилишида FCA жамоатчилик ва хабардор қилувчи шахслар олдидаги мажбуриятларини бажармаётганини ҳамда қоида ва низомларга шунчаки "номигагина амал қилаётганини" айтди.

"У ташкилотни ҳимоя қилади ва кейин хабардор қилувчи шахсни ўта шафқатсиз ўч олиш чораларига ҳамда уларнинг ҳаёти ва оилаларининг вайрон бўлишига дучор қилади", деди у.

ФСА ББС'га Андрисга бўлган муносабат ва FCA унинг хабардор қилувчи шахс сифатидаги айбловларини қандай кўриб чиққанини таҳлил қилиш учун ўз бошқарув кенгашига янги ижрочи бўлмаган директор — Англия банкининг собиқ директори Леа Патерсонни тайинлаётганини маълум қилди.

FCA вакили шундай деди: "Жаноб Андриснинг вафоти ҳақидаги хабардан жуда қайғудамиз. Бизнинг фикру хаёлимиз унинг оиласи ва яқинлари билан.

"Ҳамдардлик билдирганимиздан сўнг, бошқарув кенгашимизга ижрочи бўлмаган директор сифатида янги қўшилган Леа Патерсондан келажак учун сабоқ чиқариш мақсадида жаноб Андрис билан қандай ҳамкорлик қилганимизни қайта кўриб чиқишни сўрадик".