Ливан араб давлатлари орасида биринчи бўлиб ўлим жазосини бекор қилди
Ливан 11-август куни парламенти томонидан ўлим жазосини бекор қилиб, араб давлатлари орасида бу жазони оғир меҳнат билан умрбод қамоқ жазосига алмаштирган биринчи мамлакатга айланди. Бу ҳақда АП Невс хабар берди.
Ўрта Ер денгизи бўйидаги ушбу кичик давлат 2004-йил январидан бери қатлларни амалга оширмаган эди. Бироқ, шу вақт ичида ўнлаб ўлим ҳукмлари чиқарилган, кейинчалик улар тўхтатилган ёки бошқа жазога алмаштирилган.
Ливан парламентининг 128 нафар аъзосидан кўпчилиги ўлим жазосини бекор қилиш учун овоз берди, фақат “Ҳизбуллоҳ” парламент фраксияси бундан мустасно бўлди. Адлия вазири Одил Нассар бу қарорни мамлакат учун “тарихий қадам” деб баҳолади.
Ҳуман Ригҳц Ватч ташкилотининг Ливан бўйича тадқиқотчиси Рамзи Каиснинг таъкидлашича, Ливан ҳеч қачон қўлланмаслиги керак бўлган шафқациз жазога чек қўймоқда. Унинг сўзларига кўра, “Ўлим жазоси ўзининг шафқацизлиги ва қатъийлиги билан ажралиб туради. Жазо ўзбошимчалик, хатолик ва нохолисликка тўла”.
Янги жазо — оғирлаштирилган оғир меҳнат қандай амалга оширилиши ҳозирча номаълум. Айрим депутатларнинг айтишича, янги жазонинг шартлари ҳали аниқ эмас. Ливанда оғир меҳнат жазоси қонунларда ва суд қарорларида мавжуд бўлса-да, молиявий муаммолар ва қамоқхоналарнинг тўлиб кетгани сабабли бу жазо ҳам сўнгги йилларда камдан-кам қўлланган.
Ўлим жазосининг бекор қилиниши парламентда умумий афв ҳақидаги баҳсли қонун муҳокама қилинаётган бир пайтда юз берди. Бу 1990-йилда 15 йиллик фуқаролар уруши тугаганидан бери энг йирик афв ҳисобланади. Қонун муайян истиснолардан ташқари, судланган жангарилар ва гиёҳванд моддалар сотувчиларининг жазосини енгиллаштириши ёки уларни озод қилиши мумкин.
Исломий жангари гуруҳлар томонидан ўлдирилган ёки ҳужумга учраган ливанлик аскарларнинг оилалари ушбу қонунга қарши кўп бор эътироз билдиришган. Баъзилар ўз яқинларини ўлдирган жиноятчиларнинг жазоси енгиллашишини эмас, қатл этилишини кутганини айтган. Аввалроқ Ливан Исроил босқинидан озод этилган ҳудудларида ўз армиясини жойлаштира бошлагани ҳақида хабар берилган эди.