Лейбористларда харажатларни қисқартиришга журъат етмайди, дейди Баденок
Келаси ҳафтадаги Бюджет эълон қилиниши олдидан сўзлаган Консерваторлар етакчиси унинг партияси 70 миллиард фунт стерлинг миқдорида қисқартиришлар қилишини айтди.
Лейбористларда харажатларни қисқартиришга жасорат етмайди, деди Баденок
Кеми Баденокнинг таъкидлашича, лейбористларда қарзни камайтириш ва мудофаа учун маблағ ажратиш учун зарур бўлган давлат харажатларини қисқартиришга "жасорат" етмайди.
Лондон марказида сўзлаган Консерваторлар етакчиси канцлер келаси ҳафта "ҳеч қандай фавқулодда нарса йўқ Бюджет"ни тақдим этишни мақсад қилганини айтди, аммо қўшимча қилди: "Британия имкон қадар камроқ иш қилиш ҳашаматига эга эмас."
Харажатларни 70 миллиард фунт стерлингга қисқартириш бўйича ўз режасига тўхталиб, Баденок шундай деди: "Қисқартиришлар ҳеч қачон осон бўлмайди, аммо агар қилаётган ишингиз адолатли бўлса, уларни қабул қилиш анча осонроқ кечади."
Лейбористлар партияси раиси Бриджет Филлипсон Баденокнинг жавобини "аксинча Робин Гуд сиёсати – оддий одамларга ҳеч нарса таклиф қилмай, энг бойларга солиқ имтиёзларини бериш" деб атади.
Канцлер Жон Ҳили 28 октябрь куни ўз солиқ ва харажатлар режаларини эълон қилиши кутилмоқда - бу Энди Бернҳем бош вазир бўлганидан бери биринчи Бюджетдир.
Ҳили 2030 йилга келиб мудофаани молиялаштиришни миллий даромаднинг 3 фоизига қандай оширишини тушунтириш босимига дуч келди. Аммо бу эълон ҳукуматнинг келаси йилги харажатлар шарҳигача кутилмаяпти.
Бюджетда ижтимоий таъминот тизимига бирор бир ўзгартиришлар киритилиши ҳам эҳтимолдан йироқ, улар собиқ кабинет вазири Алан Милберн ёшлар ва иш ўринлари бўйича шарҳини якунлаганидан кейин кутилмоқда.
Баденок шундай деди: "Агар лейбористларнинг режаси қийин қарорларни кейинга суриш, майда сиёсат бўлаклари билан чиқиш, бир нечта солиқларни ошириш, ижтимоий таъминотга бироз кўпроқ маблағ сарфлаш ва кейинги сайловгача ҳеч ким пайқамайди деб умид қилиш бўлса, улар ўз-ўзини алдашмоқда."
Торилар етакчиси Халқаро валюта жамғармаси (ХВЖ) яқинда Буюк Британияни қарз олишни қисқартириш режалари учун мақтаганини айтди.
"ХВЖ бу Лейбористлар партиясини мен каби яхши билмаслиги аниқ", деди у.
Унинг айтишича, лейбористларнинг режалари 2029 йилда "давлат секторини кенг кўламда қисқартиришни" талаб қилади ва партия бундан олдин сайлов чақиради.
"Улар сайлов олдидан Парламентнинг охирги йилида харажатларни қисқартириш учун тўсатдан жасорат топа олишмайди... Инвесторлар ҳам бу тўқима қисқартиришларга ишонмаяпти."
Охирги рақамлар шуни кўрсатадики, август ойида ҳукуматнинг қарз олиши 18,3 миллиард фунт стерлингни ташкил этди. Ҳукумат ўз қарзи бўйича 8,8 миллиард фунт стерлинг тўламоқда - бу 1997 йилда ҳисоб-китоблар бошланганидан бери энг юқори даражадир.
Баденокнинг айтишича, унинг партияси 70 миллиард фунт стерлинг тежаш, жумладан ижтимоий таъминот харажатларини камайтириш орқали қарз олишни қисқартиради.
Партиянинг "олтин иқтисодий қоидаси"га кўра, тежалган маблағларнинг ярми дефицитни камайтиришга йўналтирилади.
"Қисқартиришлар ҳеч қачон осон бўлмайди, аммо агар қилаётган ишингиз адолатли бўлса, уларни қабул қилиш анча осонроқ кечади", деди у.
"Солиқ тўловчилар учун адолатли, келажак авлодлар учун адолатли ва ҳақиқатан ҳам ёрдамга муҳтож бўлганлар учун адолатли."
Консерваторлар яқинда оилавий уйларга солинадиган мерос солиғини бекор қилишларини ва эр-хотинларга 1 миллион фунт стерлингни солиқсиз ўтказишга рухсат беришларини айтишди.
Партия шунингдек, Англияда йилига 100 000 фунт стерлингдан ортиқ даромад оладиган ота-оналарни болалар парвариши бўйича ёрдамдан маҳрум қилувчи қоидани бекор қилишга ваъда берди.
Консерваторлар бойларнинг партиясими, деб берилган саволга Баденок BBC га унинг сиёсати "ҳаммага ёрдам беришини" айтди.
"Очиғини айтганда, одамларни ижтимоий нафақадан чиқариш улар учун бир нарса қилишдир... энг яхши ижтимоий таъминот — бу яхши тўланадиган ишдир", деди у.
Пенсия харажатларини камайтириш учун уч томонлама кафолатни (triple lock) ўзгартириш-ўзгартирмаслиги ҳақида сўралганда, Баденок "пенсионерлар қашшоқлигини" кўришни хоҳламаслигини ва иқтисодиётни ўстириш учун партия қила оладиган бошқа нарсалар борлигини айтди.
Касаба уюшмалари ва Либерал-демократлар ҳукуматни сўнгги йилларда катта фойда кўрган банкларга кутилмаган фойда солиғини жорий этиш орқали маблағ йиғишга чақирдилар.
Баденок бу ғояни рад этиб, бу банк акциядорларига, жумладан одамларнинг пенсия жамғармаларига таъсир қилишини айтди.
Партияси сиёсатини баён этар экан, Либерал-демократлар етакчиси Дейзи Купер шундай деди: "Уй хўжаликлари яшаш нархи инқирозига қарши курашаётган бир пайтда, йирик банклар солиқ тўловчилар ҳисобидан миллиардлаб долларлик кутилмаган фойдадан баҳраманд бўлишгани уятли ҳолдир."
Унинг айтишича, банкларга солинадиган юқори солиқлардан йиғилган маблағ бензин ва дизель ёқилғиси нархини ҳамда транспортда юриш ҳақини камайтиришга ишлатилиши мумкин.
Баденокнинг нутқига жавобан Филлипсон шундай деди: "Торилар даврида қарз кескин ошди, фоиз ставкалари кўтарилди, оилавий молия ва бизнес зарбага учради.
"Лейбористлар Консерваторларнинг таназзулини ортга қайтариш учун адолатли қарорлар қабул қилди. Иқтисодиёт ўсмоқда, фоиз ставкалари тушди ва хусусий инвестициялар қайтди.
"Биз одамларга яшаш қиймати бўйича енгиллик бермоқдамиз ва ҳаётни бироз бўлсада енгиллаштириш учун кундалик ечимларни тақдим этмоқдамиз."