Лебедев Ўзбекистонни МДҲнинг асосий ҳаракатлантирувчи кучларидан бири деб атади

МДҲ Бош котиби Сергей Лебедев О'збекистон со'нгги йилларда Ҳамдо'стликнинг ривожланишида асосий ҳаракатлантирувчи кучга айланганини ва унинг фаолиятидаги иштирокини сезиларли даражада кенгайтирганини та'кидлади. О'збекистон мустақиллигининг 35 йиллигига баг'ишланган "Дунё" ахборот агентлигига берган интервюсида у республиканинг о'сиб бораётган иқтисодий ко'рсаткичлари ва МДҲ мамлакатлари о'ртасидаги ҳамкорликни ривожлантиришга қо'шган ҳиссасини ҳам та'кидлади.

Лебедев О'збекистон Ҳамдо'стликнинг асосчиси бо'лганини, 1991-йил 21-декабрда Олмаота декларациясини имзолаганини, МДҲни ташкил этиш то'г'рисидаги битимга қо'шилганини ва унинг Низомини қабул қилганини эслади.

Республиканинг МДҲ фаолиятидаги фаол иштироки со'нгги о'н йилликда айниқса сезиларли бо'лди. 2016-йилда О'збекистон томони ҳамкорликнинг 29 та асосий ё'налиши бо'йича вакиллик қилган бо'лса, ҳозирда у 51 та тармоқ органларида иштирок этмоқда. Тегишли О'збекистон агентликлари вакиллари Ҳамдо'стлик фаолиятининг барча 66 та ё'налишида турли лавозимларда иштирок этмоқда.

Лебедевнинг та'кидлашича, О'збекистон аҳолиси бо'йича МДҲда иккинчи ва иқтисодиёти бо'йича учинчи о'ринда туради. О'тган йили мамлакат ялпи ички маҳсулоти 7,7% га, 2026 йилнинг биринчи ярмида эса 8,5% га о'сди. О'збекистон қишлоқ хо'жалиги маҳсулотлари ишлаб чиқариш бо'йича МДҲда Россиядан кейин иккинчи, саноат маҳсулотлари ишлаб чиқариш бо'йича эса учинчи о'ринда туради.

МДҲ Бош котиби иқтисодий интеграцияга алоҳида э'тибор қаратди. Унинг со'зларига ко'ра, со'нгги 10 йил ичида О'збекистоннинг ташқи савдо айланмаси то'рт бараварга ошиб, 20 миллиард доллардан 81 миллиард долларгача етди. 2025 йилда МДҲ мамлакатлари мамлакат ташқи савдосининг учдан бир қисмини ташкил этган ва 2026 йилнинг биринчи ярмида бу ко'рсаткич 37,8% га етди.

Россия ва Қозог'истон О'збекистоннинг энг йирик учта ташқи савдо ҳамкорлари қаторига киради. Бундан ташқари, Лебедевнинг со'зларига ко'ра, Россия О'збекистон экспорти учун энг йирик бозор бо'либ, Хитойдан анча олдинда.

О'збекистоннинг МДҲ мамлакатларига экспорти ҳам о'сишни ко'рсатди. 2023-йилда бу ко'рсаткич о'тган йилга нисбатан 4,1% га, 2024-йилда 11,9% га ва 2025-йилда 19,4% га ошди.

Лебедев О'збекистон иқтисодий рақамлаштириш, давлат бошқаруви ва ижтимоий хизматлар соҳаларида МДҲ ечимларини шакллантиришда энг фаол иштирокчилардан бири эканлигини та'кидлади. Мамлакат, шунингдек, о'зининг инновацион салоҳиятини биргаликда ривожлантиришдан манфаатдор.

У О'збекистоннинг ташаббусларини махсус иқтисодий зоналарни қо'ллаб-қувватлаш ва ривожлантириш бо'йича ё'л харитасини тайёрлаш, стартаплар ва инновацияларни ривожлантириш учун МДҲ венчур платформасини яратиш ва Ҳамдо'стлик энергетика секторини инновацион ривожлантириш дастурини ишлаб чиқиш сифатида келтирди.

2026-йил апрел ойида О'збекистон Президенти Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан ИННОПРОМ. Марказий Осиё саноат ко'ргазмаси доирасида "МДҲнинг инновацион саноати: давлатлараро ҳамкорликнинг янги модели" форуми бо'либ о'тди.

Лебедев шунингдек, минтақалараро ҳамкорликни муҳим ё'налиш сифатида белгилади. Унинг со'зларига ко'ра, Мирзиёевнинг ташаббуси билан 2025-йилда Тошкентда МДҲга а'зо давлатлар минтақаларининг биринчи форуми бо'либ о'тди, унда Ҳамдо'стлик мамлакатларидан минтақавий ҳокимият вакиллари ва ишбилармон доиралар вакиллари иштирок этди.

Ташқи сиёсат ҳамкорлиги ҳақида гапирар экан, Лебедев МДҲ давлатларининг халқаро майдонлардаги позицияларининг изчил мувофиқлаштирилишини та'кидлади. Со'нгги йилларда БМТ Бош Ассамблеяси О'збекистон томонидан таклиф қилинган 10 дан ортиқ резолюцияни қабул қилди. Энг со'нггиларидан бири 2026-йил июл ойида қабул қилинган "Ижтимоий ривожланишни жадаллаштиришда парламентларнинг ролини кучайтириш" резолюцияси бо'лди.

Гуманитар ҳамкорлик ҳам ҳамкорликнинг муҳим соҳаси бо'либ қолмоқда. Лебедев 2024-йилда Самарқандда "Ҳамдо'стликнинг маданий пойтахтлари" давлатлараро дастурининг о'тказилишини та'кидлади. Йил давомида шаҳарда МДҲ мамлакатларидан келган вакиллар иштирокида маданий тадбирлар, жумладан, Маданият, сан'ат ва кино ҳафталиги, адабий ва ма'рифий учрашувлар, тақдимотлар ва кутубхоначилар конференсияси бо'либ о'тди.

Тошкент 2024-йилда МДҲнинг Ёшлар пойтахти бо'лди. Лебедевнинг со'зларига ко'ра, дастур Ҳамдо'стлик мамлакатларидан келган ёшларга О'збекистон пойтахтининг та'лим, спорт, маданият, иш ва дам олиш соҳаларидаги салоҳиятини намойиш этди.

О'збекистон айни пайтда МДҲга а'зо давлатларнинг Меҳнат, бандлик ва аҳолини ижтимоий ҳимоя қилиш бо'йича маслаҳат кенгашига ҳам раислик қилмоқда.

Интервюда хавфсизлик масалаларига алоҳида э'тибор қаратилди. Лебедевнинг со'зларига ко'ра, О'збекистон ташқи хавфсизликни мустаҳкамлашга қаратилган МДҲнинг аксарият дастурларида, жумладан, 2026-2030 йилларга мо'лжалланган Ташқи чегараларда чегара хавфсизлигини мустаҳкамлаш бо'йича МДҲ ҳамкорлик дастурида иштирок этади.

Жиноятчилик, терроризм ва экстремизмга қарши курашда ҳам ҳамкорлик амалга оширилмоқда. О'збекистоннинг ташаббусларидан бири радикал қарашларнинг тарқалишининг сабаблари ва шарт-шароитларини бартараф этиш ва радикал экстремистик фаолиятга алоқадор одамларни нормал ҳаётга қайтариш мақсадида 2025-2027 йилларга мо'лжалланган МДҲнинг дерадикализация бо'йича ҳамкорлик дастуридир.

Лебедевнинг та'кидлашича, О'збекистон давлат мустақиллигининг 35 йиллигига жамоат ҳаётининг барча соҳаларида ютуқлар ва келгуси ривожланиш истиқболлари билан яқинлашди. Шунингдек, у мамлакат халқига тинчлик ва фаровонлик тилаганини билдирди ва МДҲнинг республика билан ҳамкорликни мустаҳкамлашни давом эттиришга тайёрлигини та'кидлади.