Крис Мейсон: Бёрнхем Трамп билан илк учрашувдан қандай омон қолгани хона ичидан туриб кузатилганда
Бёрнхем аввалига асабийлашгандек кўринди, чунки у Трамп билан бундай учрашувлар қанчалик портловчи хавфга эга бўлиши мумкинлигини биларди, деб ёзади BBC сиёсий муҳаррири Крис Мейсон.
Крис Мейсон: Хона ичидан репортаж, Бернхем Трамп билан илк учрашувидан қандай ўтиб олди
Дональд Трампнинг эътиборини тортиш ва унга савол бериш ниятида камералар орасида чўнқайиб ўтирар эканман, президентнинг сахийроқ кўринишга ҳаракат қилаётганини эшитдим.
Трамп, ахир, истаган пайтда худди кескин бўла олганидек, илиқ ҳам бўла олади.
Атиги бир неча ой олдин мэр бўлган Бош вазир Энди Бернхем дунёдаги энг қудратли одамнинг ёнида ўтирарди.
Бундай нуқтаи назардан қараганда, унинг учрашувдан олдин буни интиқлик билан кутаётганини айтганини тушуниш осон, гарчи у бироз ҳаяжонни ҳам ҳис қилган бўлса керак.
Биз, мухбирлар хонага кириб борганимизда, Бернхем бироз хавотирли кўринди, лекин умуман олганда, президентнинг мақтовлари кетма-кет ва тез-тез янгради.
Дастлабки режа журналистларни учрашув бошида, эҳтимол икки раҳбар илк бор учрашганидан бир неча дақиқа ўтгач олиб кириш эди.
Бунинг ўрнига, шахсий музокаралар давом этаётган бир пайтда биз кутиб қолдик, бу эса уларга бир-бирлари ҳақида ва нималарни муҳокама қилганлари тўғрисида одатдагидан кўра кўпроқ гапириш имкониятини берди.
Бернхем ҳам, бутун дунё ҳам Трамп билан камералар қаршисида ўтадиган бундай эркин, жонли учрашувлар қанчалик беқарор бўлиши мумкинлигини билади.
Бу хавфсизлик камарисиз «америкача тепаликлар» аттракционида учишдек гап.
Ўзимни президентнинг кўриш майдонига жойлаштириб олгач, Бернхемнинг кириш сўзи охиридаги сўнгги сўзининг охирги бўғинини кутдим ва кичик паузадан фойдаланиб савол бердим.
Сиёсий фарқларингизни ҳисобга олган ҳолда, бош вазир сиз бизнес юрита оладиган одамми, деб сўрадим президентдан.
«Ҳа, менимча, у табиий тадбиркор. Биз ҳатто ушбу учрашувдан олдин ҳам кўп муҳокамалар ўтказдик. Телефон орқали кўп марта гаплашдик. Ҳа, шундай деб ўйлайман, шундай деб ўйлайман. У тушунади. Нима қилиши кераклигини тушунади».
Илиқлик яққол сезилиб турарди. Эҳтимол, Даунинг-стритдаги ҳаяжон бироз босилгандир.
Аммо саволлар қанча давом этади? Бу президентнинг саҳнаси ва оммавий чиқиш қанча давом этишини у ҳал қилади. Баъзан улар ярим соатдан кўпроқ давом этади.
Ушбу учрашув нейтрал ҳудудда, Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг ертўласидаги файзсиз йўлак охирида жойлашган, деразасиз, оддий мажлислар залида бўлиб ўтди. Бу Оқ уйдаги Овал кабинет эмас эди. Бу воқеанинг улуғворлик ҳиссини бироз камайтирган бўлиши мумкин.
Шундай бўлса-да, президент дўстона муносабат ва яққол келишувни қанчалик узоқ сақлаб тура оларди? Иммиграция — эҳтимолий баҳс нуқтаси ҳақидаги савол муаммосиз ўтди. Ташқи ишлар вазири Эд Милибэнд (у ҳам хонада эди) томонидан эълон қилинган, Бернхем ҳукуматининг Иордан дарёсининг ғарбий соҳилидаги аҳоли пунктларига санкция қўллаш тўғрисидаги, Исроилни ғазаблантирган қарори ҳам худди шундай ўтди.
Аммо Чагос архипелагининг келажаги масаласида президент Буюк Британиянинг суверенитетни Маврикийга топшириш ва кейин Диего-Гарсиядаги ҳарбий базани қайта ижарага олиш қарорини «даҳшатли» деб ҳисоблашини яширмади.
Президент қўшимча қилди: «Менимча, бош вазир [келишувни] кўриб чиқади» ва Бернхем «ҳа» деб жавоб берди.
Ажабо, қизиқ.
Кейинроқ, барча телеканаллар номидан бош вазир билан қисқа суҳбат ўтказиш навбати менга келди.
Бернхем учрашувни «жуда руҳлантирувчи» деб атади ва «биз яхши алоқа ўрнатдик» деди.
Аммо Чагос келишуви-чи? У ўзгарадими, деб сўрадим. У буни атайлаб ўзига «мерос бўлиб қолган» келишув деб атади.
«Биз ечим топишимиз керак, шунинг учун бу ечим қаерга олиб боришини кўриш учун ишлар давом этади...»
Бошқача айтганда, у ўзгариши эҳтимолдан холи эмас.
Кейинчалик Трамп билан тўқнашувлар деярли муқаррар — бу маъмурият даврида деярли ҳеч бир етакчи улардан қочиб қутула олмайди ва Бернхем охир-оқибат уларнинг баъзиларига қарши туришни танлаши мумкин.
Ҳатто у истамаган тўқнашувлар ҳам унга таъсир қилиши мумкин, Чагос масаласи шулар жумласидан бўлиши эҳтимол.
Аммо ташқи томондан, Бернхем энди ушбу биринчи юзма-юз учрашувдан кейин президент билан ривожлантириши мумкин бўлган муносабатларга эга.
Бош вазирнинг БМТдаги қолган учрашувларида кузатилган воқеалар анъанавий дипломатия эди, у ҳозиргина тушиб, омон қолган Трамп билан бўлган шиддатли саёҳат эмас.