Копенгаген яна биринчи: дунёнинг яшаш учун энг қулай шаҳарлари рейтинги эълон қилинди
Копенгаген яна биринчи ўринда: дунёнинг яшаш учун энг қулай шаҳарлари рейтинги эълон қилинди
Дания пойтахти Копенгаген кетма-кет иккинчи йил дунёнинг яшаш учун энг қулай шаҳри деб топилди. 2026-йилги рейтингнинг кучли ўнталигидан Вена, Мелбурн, Сидней, Сюрих ҳамда хавфсизлик, тиббиёт, таълим ва инфратузилмаси юқори баҳоланган яна бешта шаҳар ўрин олди.
**ЭИУ шаҳарнинг яшаш учун қулайлигини қандай аниқлайди?**
Рейтинг Тҳе Эсономист Гроупънинг таҳлилий бўлинмаси — Эсономист Интеллигенсе Унит (ЭИУ) томонидан тузилади. 2026-йил май ойида мутахассислар 173 та шаҳарни бешта катта тоифага бирлаштирилган 30 та кўрсаткич бўйича баҳолади:
* **Барқарорлик даражаси** — жиноятчилик, можаролар, тартибсизликлар ва терактлар хавфи.
* **Соғлиқни сақлаш сифати** — давлат ва хусусий тиббий хизматларнинг мавжудлиги ҳамда сифати.
* **Маданият ва атроф-муҳит** — иқлим, товарлар, озиқ-овқат, спорт ва маданий кўнгилочар тадбирлардан баҳраманд бўлиш имконияти.
* **Таълим олиш имконияти** — таълимнинг мавжудлиги ва сифати.
* **Шаҳар инфратузилмаси** — йўллар, жамоат транспорти, уй-жой, алоқа, сув ва энергия таъминоти.
Ҳар бир тоифа 1 дан 100 гача бўлган шкала бўйича баҳоланади, сўнгра турли вазнлар билан бирлаштирилади. Барқарорлик ва маданият якуний баҳонинг 25 фоизини, тиббиёт ва инфратузилма 20 фоизини, таълим эса 10 фоизини ташкил этади. Натижа 100 га қанчалик яқин бўлса, ЭИУ методологиясига кўра шаҳар шунчалик қулай ҳисобланади.
**2026-йилда дунёнинг энг яхши 10 шаҳри:**
Кучли ўнликда Австралия, Швейсария ва Япония шаҳарлари яққол кўзга ташланади. Австралия шаҳарлари учта, Европа шаҳарлари эса тўртта ўринни эгаллаган. Шимолий Америкадан фақат Ванкувер киритилган.
1. Копенгаген, Дания — 98 балл
2. Вена, Австрия — 97 балл
3. Мелбурн, Австралия — 97 балл
4. Сидней, Австралия — 97 балл
5. Сюрих, Швейсария — 96 балл
6. Женева, Швейсария — 96 балл
7. Осака, Япония — 96 балл
8. Аделаида, Австралия — 96 балл
9. Ванкувер, Канада — 96 балл
10. Токио, Япония — 96 балл
**Нима учун Копенгаген яна биринчи ўринни эгаллади?**
Копенгаген барқарорлик, таълим ва инфратузилма каби бирданига учта йўналишда 100 балл тўплади. Соғлиқни сақлаш 96 баллга, маданият ва атроф-муҳит эса 95 баллга баҳоланди. Бу натижа кетма-кет иккинчи йил пешқадамликни сақлаб қолиш учун етарли бўлди. Копенгагеннинг энг хавфсиз шаҳарлар рейтингида ҳам етакчилик қилаётгани ажабланарли эмас.
Солиштириш учун, Вена тиббиёт, таълим ва инфратузилма бўйича энг юқори балларни қўлга киритди, аммо барқарорлик учун 95, маданият ва атроф-муҳит учун эса 94 балл олди. Мелбурн ҳам деярли бенуқсон натижа кўрсатди: тиббиёт ва таълим учун 100 балл, маданият ва инфратузилма учун 96 балл.
Яна бир умумий жиҳат бор: ўнта шаҳарнинг барчаси таълим бўйича энг юқори баллни олган. Шунингдек, етакчиларнинг аксарияти соғлиқни сақлаш соҳасида ҳам 100 баллдан тўплаган. Улар ўртасидаги фарқ барқарорлик, инфратузилма, маданият ва атроф-муҳит йўналишларида юзага келган. Барча баҳолар ЭИУънинг 2026-йилги ҳисоботида эълон қилинган.
**Яшаш учун қулай шаҳарлар рейтингининг чекловлари**
Глобал индекс таққослаш учун қулай, бироқ у шаҳарни шахсан танлашнинг ўрнини боса олмайди. Мазкур индекс касбингиз, тил билиш даражангиз, виза олиш имкониятингиз, оилангиздан узоқлигингиз ёки одатий турмуш тарзингизни ҳисобга олмайди.
Рейтингдаги юқори ўрин кўчиб ўтиш осон ва арзон бўлишини англатмайди. Рейтингда уй-жой, транспорт ва асосий хизматларнинг сифати ҳисобга олинади, аммо сизнинг реал харажатларингиз эмас. Ҳатто инфратузилмаси аъло даражада бўлган шаҳар ҳам нархлар, иқлим ёки иш топишдаги қийинчиликлар сабабли сизга мос келмаслиги мумкин. Ижара бозорини алоҳида баҳолашга тўғри келади: ижарадаги хонадонда яшаш ҳам саломатликка таъсир қилиши мумкин.
Рейтингнинг асосий хулосаси шундаки, идеал шаҳар гўзал кўчалар ва кўплаб қаҳвахоналар билан эмас, балки хавфсизлик, тиббиёт, таълим, транспорт ва барқарор инфратузилманинг уйғунлиги билан белгиланади. Айнан шу жиҳат Копенгагенни кетма-кет иккинчи йил биринчи ўринга олиб чиқди.