Конго Демократик Республикаси ва М23 исёнчилари тинчлик музокаралари йўл харитасига келишиб олдилар
Вакиллар Швейцарияда можарони ҳал қилиш бўйича кейинги қадамларни ишлаб чиқиш учун учрашдилар.
Конго Демократик Республикаси ҳукумати ва Руанда томонидан қо'ллаб-қувватланадиган М23 исёнчи гуруҳи келажакдаги тинчлик музокаралари учун асос бо'йича келишувга эришдилар.
Швейцарияда беш кунлик музокаралардан со'нг, "кенг қамровли тинчлик ва можароларни ҳал қилиш бо'йича музокараларни давом эттириш" ва мавжуд сулҳни мониторинг қилиш тизимини яратиш мажбуриятини ко'рсатувчи қо'шма баёнот э'лон қилинди.
Ушбу янги тузилган ё'л харитаси АҚШ воситачилигида тузилган ва дастлаб 2025-йилда имзоланган тинчлик доираси бо'йича музокаралар жадвалини белгилайди. Аввалги келишувга қарамай, о'нлаб йиллар давомида нотинчликларни бошдан кечирган Конго Демократик Республикасининг шарқий қисмида можаролар давом этди.
Бироқ, М23 га қарши санксиялар, ҳибсга олинганларни озод қилиш ва сиёсий ислоҳотлар вақти каби бир қанча баҳсли масалалар сақланиб қолмоқда.
Яқинда бо'либ о'тган музокараларда М23, Конго Демократик Республикаси ҳукумати, Қатар, Қо'шма Штатлар, Того Республикаси, Африка Иттифоқи Комиссияси ва мезбон давлат Швейцария вакиллари иштирок этди.
Баёнотда қо'шимча равишда, "Томонлар 2025-йилги келишувга ишора қилиб, Доҳа доиравий келишуви бо'йича мажбуриятлар ва мажбуриятларни бажаришдаги ютуқларни ко'риб чиқиш ва муаммоларни ҳал қилиш вазифаси юклатилган механизмни яратишга келишиб олдилар", деб та'кидланган.
Баёнотга ко'ра, улар "кетма-кет қадамлар ва муддатлар"ни ишлаб чиқдилар, шунингдек, "мослашувчанлик ва ижодкорлик" дан фойдаланишга ва'да беришди.
Бундан ташқари, сулҳни бузишни мониторинг қилиш механизмини жорий этиш то'г'рисида келишувга эришилди. Унинг котибияти ташкил этилди ва дастлабки текшириш миссияси душанба куни Жанубий Кивудаги жанговар ҳаракатлар та'сирида бо'лган Минембве ҳудудида режалаштирилган.
Сулҳни то'хтатиш бо'йича бир неча бор мажбуриятларга қарамай, Шимолий ва Жанубий Кивуда жанглар давом этмоқда, ҳукумат ҳам, М23 ҳам бир-бирини қонунбузарликларда айбламоқда.
Можаро Конго Демократик Республикаси ва қо'шниси Руанда о'ртасидаги давом этаётган кескинликлар билан чамбарчас бог'лиқ.
Руанда Конго Демократик Республикаси Кигали хавфсизликка таҳдид деб биладиган қуролли гуруҳ бо'лган Руандани озод қилиш учун демократик кучларни (ФДЛР) ё'қ қила олмаганини та'кидламоқда.
Конго Демократик Республикаси ФДЛРга ёрдам ко'рсатаётганини рад этади ва о'з навбатида Руандани М23 ни ҳам қо'шинлар, ҳам қурол-ярог' билан қо'ллаб-қувватлаётганликда айблайди.
2025-йил январ ойида М23 Конго Демократик Республикасининг шарқий қисми, жумладан, Гома ва иккита аеропортни назоратга олганида, можаро авж олди.
О'нлаб йиллар давом этган жанглар давомида минглаб одамлар ҳалок бо'лди ва юз минглаб тинч аҳоли о'з уйларидан ко'чирилди.
Шарқий Конго Демократик Республикаси глобал электроника саноати учун зарур бо'лган колтан ва бошқа муҳим ресурсларга бой.
Руанда, бунинг аксини ко'рсатадиган жиддий далилларга қарамай, М23 ни қо'ллаб-қувватлаганини доимий равишда рад этиб келади. У ҳар доим минтақадаги ҳарбий мавжудлиги мудофаа мақсадида эканлигини, фақат бошқа қуролли гуруҳлар томонидан таҳдидларга қарши курашишга қаратилганлигини та'кидлаб келган.