Канцлер тилга олмаган, лекин маошингизга таъсир қиладиган ягона нарса
Солиқ тўлашни бошлайдиган чегарангиз ва юқорироқ ставкадаги солиқ тўлашга ўтадиган нуқтангиз яна уч йилга музлатиб қўйилди.
Канцлер тилга олмаган, амма маошингизга таъсир қиладиган ягона нарса
Кетма-кет канцлерлар томонидан музлатиб қўйилган даромад солиғи чегаралари 2031 йилдан кейин яна ўсишни бошлаши кутилмоқда.
Жон Хили ўзининг Бюджет нутқида бу ҳақда тўхталмаган бўлиши мумкин — ахир бунга ҳали анча вақт бор — аммо Бюджет масъулияти бошқармаси (OBR) томонидан эълон қилинган ҳужжатлар шуни кўрсатадики, охирги беш йил давомида одамларнинг қўлга тегадиган маошидан қўшимча солиқ ундириб келаётган ушбу сиёсат якунланиши керак.
Олдинги Бюджетларда қабул қилинган қарорларга мувофиқ, даромадингиздан солиқ сифатида олинадиган улуш кейинги тўрт йил давомида ортиб бораверади.
Шундан сўнг, солиқ солинмайдиган минимал даромад (солиқ тўлашни бошлайдиган нуқтангиз) ва юқорироқ солиқ ставкасига ўтадиган бошқа чегаралар инфляцияга мос равишда яна оширилади, бу эса топган даромадингизнинг кўпроқ қисмини ўзингизда сақлаб қалиш имконини беради.
Чегараларни музлатиш одатда «яширин солиқ» деб аталади, чунки асосий ставкаларни оширишдан фарқли ўлароқ, у маош варақангизда камроқ кўринади.
Риши Сунакдан бошлаб канцлерлар учун бу мудофаа, Солиқни сақлаш миллий тизими (NHS), мактаблар ҳамда беморлар, ногиронлар ва кексаларни қўллаб-қувватлашни молиялаштиришга ёрдам бериш учун кўпроқ даромад йиғишнинг қулай усули бўлиб келди.
Даромадингиз солиқ чегараларидан бирига яқин бўлса, бу таъсир энг юқори бўлади, аммо солиқ тўлаш учун етарлича даромад оладиган ва иш ҳақи оширилган ҳар бир кишига бу таъсир қилади. Фақат £12 570 — солиқ солинмайдиган минимал даромад чегарасидан кам даромад оладиган кишиларгина даромад солиғи тўламайди.
Давлат пенсияси ҳозирда солиқ солинмайдиган минимал даромад чегарасидан бир оз паст ва келаси апрель ойидан асосий давлат пенсияси £13 036 га кўтарилганда, пенсионерлар солиқ тўловчилар қаторига қўшилиши эҳтимоли бор эди.
Бироқ, канцлер янги алоҳида Пенсия солиқ имтиёзини жорий этмоқда, бу фақат давлат пенсиясидан даромад оладиган ҳар қандай киши ундан солиқ тўламаслигини англатади.
Солиқ солинмайдиган минимал даромад чегараси Буюк Британия бўйлаб амал қилади, шунинг учун Шотландиядаги одамларга ҳам таъсир қилади, гарчи у ерда бошқа солиқ ставкалари фарқланса-да.
Миллий суғурта бадаллари (Nics) ҳам худди шу чегаралардан фойдаланган ҳолда ундирилади.
Яшаш қиймати билан ҳамқадам бўлиш учун иш ҳақи одатда ҳар йили ошади. Одатда, солиқ чегаралари ҳам нархларга мос равишда ошиши керак. Ҳозирда бу содир бўлмаяпти — чегаралар 2021 йил даражасида «музлатилган».
Иш ҳақингиз ошиши билан, унинг каттароқ қисми солиқ бошланадиган нуқтадан юқорига тушади.
Даромадлар ошгани сайин, музлатилган чегаралар тобора кўпроқ одамларнинг юқорироқ, 40 фоизлик солиқ ставкасига ўтиб қолишини англатади.
Агар сиз £50 271 чегарасидан бир оз камроқ даромад олаётган бўлсангиз ва маошингиз инфляция билан бирга ошса, даромадингизнинг бир қисмига юқорироқ ставка бўйича солиқ солина бошлайди.
Агар сиз аллақачон чегарадан кўпроқ даромад олаётган бўлсангиз ва маошингиз ошса, даромадингизнинг каттароқ қисмига юқорироқ ставкада солиқ солинади.
Ҳукуматнинг расмий прогресчини айтишича, 2031 йилга келиб деярли тўртта солиқ тўловчидан бири солиқнинг бир қисмини юқорироқ ставкада тўлайди.
Худди шу ғоя — даромаднинг ошиши сизни янги солиқ ставкасига ўтказиши мумкинлиги — £125 140 дан юқори даромаддан ундириладиган қўшимча 45 фоизлик ставкага ҳам тегишли.
Сўнгги йилларда инфляцияга мослашиш учун иш ҳақи кескин кўтарилди, бу эса ушбу сиёсатнинг дастлабки беш йилидаги таъсирини айниқса сезиларли қилди.
Агар солиқ солинмайдиган минимал даромад охирги беш йил ичида инфляция билан бирга ошганида, сиз энди ҳеч қандай даромад солиғи тўламасдан маошингизнинг дастлабки £16 070 қисмини уйга олиб кетишингиз мумкин эди. Бунинг ўрнига, сиз £12 570 дан юқори топган ҳар қандай даромадингиздан 20 фоиз тўлайсиз.
Фискал тадқиқотлар институти (IFS) ҳисоб-китобларига кўра, музлатилган солиқ солинмайдиган минимал даромад чегараси сабабли 2031 йилга келиб қўшимча олти миллиондан ортиқ киши даромад солиғи тўлашга жалб қилинади.
IFS нинг таъкидлашича, агар Хили солиқ солинмайдиган минимал даромадни 2031 йилгача сақлаб қолмасдан, шу ҳафтада музлатишни бекор қилганида, асосий ставкадаги солиқ тўловчилар йилига £198 гача солиқни тежаб қолган бўларди.
Юқори ставкадаги солиқ тўловчилар йилига £395 тежаб қолган бўларди.
Бироқ, даромад даражаси ўртача бўлган одамлар учун 2024 йилда жорий этилган Nics қисқартирилиши даромад солиғи бўйича юқорироқ тўловни қоплади.
Чегараларни «музлатишдан чиқариш» тўрт йилдан кейин қанчалик фарқ қилиши ўша пайтда иш ҳақи қанчалик тез ошаётганига боғлиқ бўлади.
Бу ерда ҳеч қандай асосий принцип хавф остида эмас, солиқ чегаралари учун «тўғри» даража бўлган ягона нуқта йўқ. молиявий инқирозгача солиқ солинмайдиган минимал даромад бугунгидан анча паст эди ва пандемия бошлангунга қадар унинг ошишига рухсат берилган эди. Ҳатто 2031 йилда ҳам сиз 2008 йилдагига қараганда даромад солиғигача бўлган даромадингизнинг каттароқ қисмини уйга олиб кетишингиз мумкин бўлади.