Канада шаҳарчасининг машҳур илиқ меҳмоннавозлиги 11 сентябрь хотира кунида АҚШ элчисига кўрсатилмади

Канада шаҳарчасининг машҳур меҳмондўстлиги 11 сентябрь хотира кунида АҚШ элчисига нисбатан кўрсатилмайдиганга ўхшайди

11 сентябрь куни 38 та фуқаролик авиарейси Ньюфаундленднинг Гандер шаҳрига йўналтирилган эди.

11 сентябрь куни Ньюфаундленднинг кичик Гандер шаҳарчаси Жаҳон савдо маркази ва Пентагонга қилинган ҳужумлардан кейин рейслари бошқа йўналишга бурилган минглаб йўлда қолган америкаликларни қабул қилди.

Йигирма беш йил ўтиб, ўша Атлантика соҳили жамоаси аъзолари жума куни бўлиб ўтадиган хотира тадбирлари учун АҚШнинг Канададаги элчисини кутиб олишга унчалик иштиёқ билдиришмаяпти.

Баъзилар ҳатто унга юборилган таклифномани қайтариб олишни талаб қилмоқда.

Элчи Пит Хукстранинг режалаштирилган ташрифига нисбатан норозилик АҚШ ва Канада муносабатлари сўнгги ўн йилликлардаги энг заиф нуқтасига етганининг яққол белгиси ва кўплаб канадаликларнинг жанубий қўшниларига нисбатан муносабатининг ўлчовидир.

Бу 2000-йилларнинг бошидаги жамоатчилик кайфиятидан кескин фарқ қилади, ўшанда Канада 11 сентябрь воқеаларидан кейин америкаликлар учун бошпана бўлган ва кейинчалик Канада қўшинлари Афғонистонда АҚШ кучлари билан бирга жанг қилган эди.

Хукстранинг иштироки атрофидаги шов-шув ўтган ҳафта шаҳар кенгашини АҚШ расмийларини таклиф қилиш стандарт протокол эканлиги ҳақида баёнот беришга мажбур қилди.

"Биз одамларнинг бу масалада нега бунчалик кескин фикрда эканлигини тушунамиз", деди шаҳар маъмурияти.

"Биз фахрли канадаликлармиз ва кўплаб канадаликларнинг Канада ва Америка Қўшма Штатлари ўртасидаги муносабатларнинг ҳозирги ҳолатидан ҳафсаласи пир бўлганини ва ғазабланаётганини тушунамиз."

Баёнотда айтилишича, устувор вазифа ҳужумларда ҳалок бўлган 3000 кишининг хотирасини ёд этишдир.

Дональд Трамп Оқ уйга қайтганидан бери АҚШ ва Канада савдо урушига киришган.

Август ойи охирида музокаралар барбод бўлганидан кейин савдо музокаралари тўхтаб қолди ва ҳар икки томон жавоб тарифларини жорий қилди.

Pew тадқиқот марказининг июнь ойидаги сўровномасига кўра, ҳозирда канадаликларнинг ярмидан ками АҚШни ишончли ҳамкор деб билади, ваҳоланки 2022 йилда бу кўрсаткич 83% ни ташкил этган эди.

Хукстра ўз баёнотлари, жумладан, Трамп маъмуриятининг "51-штат" риторикасини нормаллаштириш орқали икки томонлама муносабатларни заифлаштиришда айбловчи кўплаб канадаликларнинг ғазабини қўзғатиб бўлган эди.

У канадаликларнинг Президент Дональд Трампнинг 51-штат ҳақидаги изоҳларига бўлган "эмоционал муносабатини тушунмаслигини" айтган

, ва ўтган йили Вашингтонда канадалик расмий билан бўлган қизғин баҳсдан кейин ОАВ диққат марказига тушган эди.

Сентябрь ойи бошида Канадада уни чиқариб юборишни талаб қилувчи петиция пайдо бўлди.

Унинг идораси петициядан хабардор эканлигини билдирди, аммо қўшимча изоҳ беришдан бош тортди.

2001 йилда Гандер ўзининг кичик аэропортида 38 та самолётни, шунингдек, АҚШ ўз ҳаво ҳудудини ёпганидан кейин Канадада қолиб кетган 95 та давлатдан келган йўловчилар ва экипаж аъзоларини қабул қилган эди.

Беш кун давомида маҳаллий аҳоли инқироз пайтида ерда қолганларга бепул бошпана, озиқ-овқат, дори-дармон ва кийим-кечак таклиф қилди, бунда ёрдамга муҳтож одамлар сони шаҳар аҳолисидан деярли икки баравар кўп эди.

Гандернинг 6000 дан ортиқ бошқа йўналишга бурилган йўловчиларга бошпана беришдаги роли Тони мукофотига сазовор бўлган "Соме Фром Авай" мюзиклига илҳом берди

, унда шаҳар аҳолиси ўз уйларини қандай очгани ҳақида ҳикоя қилинади.

Мюзикл Канада-АҚШ дўстлиги рамзига айланди. Собиқ Бош вазир Жастин Трюдо ҳатто 2017 йилда Бродвейда Трампнинг қизи Иванка ва АҚШнинг БМТдаги собиқ элчиси Никки Хейли билан бирга ушбу спектаклни томоша қилган эди.

11 сентябрь куни яна минглаб йўловчилар Канаданинг бошқа жойларига, жумладан Ванкувер халқаро аэропортига йўналтирилган эди.

Британ Колумбияси бош вазири Дэвид Эби сешанба куни ўша таҳликали кунларда ўз провинциясининг ролини таъкидлаб, Канада "ҲЕЧ ҚАЧОН 51-штат бўлмаслигини. Узр!" деб эълон қилувчи янги чегара белгисини тақдим этди.

"Президентнинг барча ёмон хулқ-атворидан кейин, у қилган ҳамма нарсадан кейин, агар америкаликлар яна 11 сентябрдагидек даҳшатларга дуч келишса, канадаликлар худди шундай ёрдам қўлини чўзишадими?" деди бош вазир Эби.

"Албатта шундай қиламиз."

Шундай бўлса-да, Гандерда Хукстрага нисбатан танқидларнинг баъзилари сўнгги кунларда юмшади.

Ньюфаундлендлик шарҳловчи Пэм Фрэмптон чоршанба куни маҳаллий "Тҳе Телеграм" газетасида ёзди

, Хукстра Канадада "баҳсли шахс" бўлса-да, у шаҳар маъмуриятининг хотира тадбирлари сиёсий хусусиятга эга эмаслиги ҳақидаги фикрига қўшилишини билдирди.

"Америка Қўшма Штатларининг Канададаги вакилини 11 сентябрь хотира куни муносабати билан Гандерда кутиб олишдан бошқа ҳар қандай ҳаракат шаҳарнинг рамзига айланган бағрикенглик, яхшилик, олижаноблик ва чексиз меҳмондўстликка зид бўлар эди", деб ёзади Фрэмптон.

Канаданинг CBC телеканалига берган интервьюсида Гандер мери Перси Фарвелл унинг шаҳри бундан 25 йил олдин муҳтож бўлганларга "муҳаббат ва ҳамдардлик" кўрсатганини айтди.

"Бу ерда содир бўлган воқеаларнинг инсонийлик жиҳати, менимча, сиёсий мунозаралар ва бошқа барча пўписалардан устун туради", деди у. "Умид қиламанки, бу воқеа буларнинг барчасидан бир оз улуғворроқдир."