«Жимгина бўшаш» иқтисодиётга зарба бериши мумкин — мана сабаби
Ҳисоботда аниқланишича, британликлар бажарадиган ишларига камроқ қизиқиш билдирмоқда ва қўшимча ҳаракат қилишга камроқ хоҳиш билдирмоқда.
«Жимгина бўшаш» тенденцияси иқтисодиётга зарба бераётган бўлиши мумкин – сабаби бу ерда
Ходимлар ишда фақат талаб қилинадиган энг кам ҳажмни бажариб, қўшимча ҳеч нарса қилишдан бош тортишини англатувчи «жимгина бўшаш» (quiet quitting) деб аталмиш тенденция иқтисодиётга таъсир кўрсатаётган бўлиши мумкин, дейилади ўтказилган таҳлилда.
Resolution Foundation ҳисоботига кўра, охирги ўн йилликда британлар ўз ишларига камроқ қизиқиш билдирадиган ва қўшимча ҳаракат қилишга камроқ тайёр бўлиб қолишган.
Таҳлил марказининг таъкидлашича, бу пандемиядан бери меҳнат унумдорлигининг пасайишини қисман тушунтириши мумкин.
«Бу ходимларнинг ўзи учун очиқчасига ёмон ҳолат, аммо бу келгуси йилларда турмуш даражасини ошириш учун жуда муҳим бўлган меҳнат унумдорлиги ва ишчи кучи таклифи учун ҳам яхшиликдан дарак бермайди», деди Resolution Foundation бош иқтисодчиси Ханна Слотер.
Жимгина бўшаш пандемиядан сўнг дарҳол социал тармоқларда оммалашиб кетган эди.
Юқори талаблар, паст иш ҳақи ва турмуш даражасининг ёмонлашувидан ҳафсаласи пир бўлган кўплаб онлайн постларда ходимлар фақат бошлиқлари сўраган нарсани қилишлари ва ундан ортиғини қилмасликлари кераклиги илгари сурилган.
Яъни сиз ҳали ҳам ишга чиқасиз, лекин қўшимча топшириқларни бажаришни ёки иш соатларидан ташқари электрон почтани текширишни тўхтатиб, бунинг ўрнига иш ва шахсий ҳаёт балансига ҳамда «маошингизга яраша ҳаракат қилиш»га эътибор қаратасиз.
Бироқ, бу шунчаки TikTok'даги муҳокама мавзуси бўлиб қолмай, Resolution Foundation ўз ҳисоботидаги хулосалар жимгина бўшаш ғоясига «мос келишини» билдирди.
«Мен ҳафтасига 60 соат ишлардим, шунинг учун жимгина бўшашга қарор қилдим»
Жамғарманинг 4 656 нафар катта ёшлилар ўртасида ўтказган сўровномасига кўра, ўз иш берувчисига ёрдам бериш учун қўшимча ҳаракат қилишга тайёр бўлган респондентлар улуши 2015 йилдаги 69 фоиздан 2025 йилда 55 фоизгача камайган.
Шу билан бирга, ўз лавозимидан ҳатто «қоникарли» даражада ҳам қониқмайдиганлар улуши тўрттадан бирига тушди, бу қайд этилган энг паст кўрсаткичдир.
Бундан ташқари, ишчилар 10 йил олдингига қараганда ўз ишларини қизиқарли деб айтиш эҳтимоли камроқ — сўровда қатнашганларнинг 63 фоизи шундай деган, илгари бу кўрсаткич 74 фоизни ташкил этган.
«Бугунги ишчилар ўн йил олдингига нисбатан ўз иш берувчиларига бир оз камроқ содиқ ва умуман олганда ишга ички иштиёқи бир оз камроқдир», дейилади ҳисоботда.
Resolution Foundation сўнгги ўн йилликдаги бу ўзгариш молиявий инқироздан бери секинлашган ва пандемиядан сўнг янада заифлашган «меҳнат унумдорлиги ўсишининг сустлигига ҳисса қўшган бўлиши мумкин»лигини аниқлади.
Ишчилар, шунингдек, ўтмишдагига қараганда иш ҳақига кўпроқ эътибор қаратишган, бу эса «ўтган ўн йилликда турмуш даражасининг бир жойда деярли тўхтаб қолганини ҳисобга олса, балки ажабланарли эмасдир».
Сир Жон Кёртис, сиёсатшунослик профессори ва ҳисобот ҳаммуҳаррирининг таъкидлашича, бу таҳлил ёшлар «ишдан кўпроқ қочадиган бўлиб қолганини ёки умуман ишчилар иш жойини ўзгартиришга кўпроқ иккиланаётганини» англатмайди.
«Аммо агар ходимлар ўз ишларига тўлиқ берилишлари керак бўлса, иш берувчилар учун ҳам молиявий жиҳатдан фойдали, ҳам эгилувчан иш соатларига эга бўлган иш ўринларини тақдим этиш янада муҳимроқ бўлиб қолганга ўхшайди», дея қўшимча қилди у.