Италия Боб ал-Мандаб бўғозига ҳарбий кемалар жойлаштиради

Италия Боб ал-Мандаб бўғозига ҳарбий кемалар юборади

Италия мудофаа вазири Гвидо Кросетто мамлакат Боб ал-Мандаб бўғози орқали тижорат кемаларининг хавфсиз ўтишини таъминлаш учун ҳарбий кемаларни сафарбар қилишини маълум қилди. У Рим Европа Иттифоқининг умумий қарорини кутиб ўтирмаслигини ҳам айтди.

“Бизда ўтиш йўлини ҳимоя қилиш салоҳияти бор”, деди Кросетто.

У сув йўли ёпилиб қолса, иқтисодий оқибатлар жуда оғир бўлишидан огоҳлантирди. Италия мудофаа вазири Рим қарор қабул қилишдаги бюрократик кечикишлар аллақачон мураккаб бўлган вазиятни янада оғирлаштиришига йўл қўймаслиги кераклигини таъкидлади.

Боб ал-Мандаб Қизил денгизни Адан қўлтиғи билан боғлайди. У Европа ва Осиё ўртасидаги энг гавжум денгиз коридорларидан бири бўлиб, Сувайш канали орқали нефт, газ ва контейнер ташувчи кемалар учун муҳим йўналиш ҳисобланади.

Тарихан глобал савдонинг тахминан 12–15 фоизи Яман билан Африканинг Жибути ва Эритрея давлатларини ажратиб турувчи ушбу тор сув йўли орқали ўтган. Бўғознинг энг тор қисми атиги 30 километр кенгликка эга.

Бу бўғознинг аҳамияти 2026-йил бошида Эрон АҚШ ва Исроил билан уруш пайтида Ҳормуз бўғозини амалда ўз назоратига олиб, ёпиб қўйганидан кейин кескин ошди. Натижада дунёнинг энг муҳим нефт йўлаги тўсилиб қолди ва Форс кўрфази нефти экспортининг катта қисми муқобил йўналишларга бурилди.

Айниқса, Саудия Арабистони Ҳормуз бўғозини четлаб ўтиш учун қувурлар ва Қизил денгиздаги юк ташишга тобора кўпроқ таянмоқда. Шу боис Боб ал-Мандаб Форс кўрфази нефтининг жаҳон бозорларига чиқиши учун очиқ қолган сўнгги йирик артериал йўллардан бирига айланди.

2015-йилда Яманда уруш бошланганидан бери Боб ал-Мандаб устидан назорат масаласи бўйича баҳслар йиллар давомида тўхтамай келмоқда. Яман ҳукумати, ҳусийлар ва минтақадаги кучлар турли даврларда бўғоз соҳилларини ўз назоратида ушлаб турган.

Сўнгги ҳафталарда Эрон томонидан қўллаб-қувватланадиган ҳусийлар ҳаракати тезкор ҳужум уюштириб, Яман ғарбидаги бутун Қизил денгиз соҳили ва бир қанча стратегик оролларни ўз назоратига олди. Бу эса бўғознинг стратегик аҳамиятини хавф остига қўйди.

Бу илгарилаш ҳусийларга сув йўлидан чекловларсиз фойдаланиш имконини беради. Гуруҳ илгари АҚШ ёки унинг иттифоқчиларига алоқадор кемаларга ҳужум қилгани сабабли, бу воқеа халқаро юк ташиш соҳаси учун катта зарба сифатида баҳоланмоқда.