Исроиллик кўчманчилар Ғарбий Соҳил қишлоғида фаластинлик оилаларни қамал қилишмоқда

Якшанба кунидан бери Исроил ко'чманчилари Г'арбий Соҳилдаги икки фаластинлик оилани о'з уйларида қамал қилиб келмоқда, бу эса та'минотнинг камайиб кетиши ва инсон ҳуқуқлари ташкилотларининг расмий аралашувга чақирувларига сабаб бо'лмоқда.

Чоршанба куни хабарларга ко'ра, Исроил хавфсизлик кучлари Наблус яқинидаги Қусра қишлог'идаги яҳудий ко'чманчилар постидан бир гуруҳ экстремист ко'чманчилар билан то'қнашувлардан со'нг чекинган. Тахминан о'нлаб ко'чманчилар ҳали ҳам шу ерда эканлиги айтилмоқда.

Фаластинлик уй эгаларининг Исроил армиясига берган дастлабки хабарларида биринчи келган аскарларнинг ко'чманчилар билан бирга ибодат қилаётгани акс этган видеолавҳалар пайдо бо'лди.

Абу Риди ва Ҳасан оилалари ижтимоий тармоқлардан фойдаланиб, сув ва электр та'миноти узилгани ва озиқ-овқат та'миноти камлигини айтиб, ёрдам со'рашмоқда.

Бу воқеалар сешанба куни Ню-Ёркдаги Хавфсизлик Кенгашида БМТнинг юқори лавозимли амалдорининг "Г'арбий Соҳил таназзулга юз тутмоқда" деган баёноти билан бир вақтга то'г'ри келади.

Барча аҳоли пунктлари халқаро ҳуқуққа ко'ра ноқонуний ҳисобланади, постлар эса Исроилнинг расмий рухсатисиз ташкил этилади.

Фаластиндан олинган хавфсизлик камераси тасвирлари якшанба куни кечқурун ко'чманчилар Абу Риди оиласининг уйи ташқарисидаги деворни бузиб, ё'лни то'сиш учун тошлардан фойдаланаётганини тасвирга олди.

Бу ҳаракат етти кишини, жумладан, икки ёш қизни уйларига қамаб қо'йди ва бошқа фаластинликларнинг уларга етиб боришига то'сқинлик қилди. Улар Фаластин ма'мурий назорати ва Исроил хавфсизлик назорати остидаги Г'арбий Соҳилнинг Б ҳудудида истиқомат қилишади.

Қусай Абу Риди Фасебоокда вазиятни ог'ир деб та'рифлаб, уларнинг то'лиқ изоляция қилинганини та'кидлади. У шундай деб ёзган: "Биз о'з уйимизда, о'з еримизда яшаяпмиз ва хавфсиз ва қадрли яшаш ҳуқуқидан бошқа ҳеч нарса со'рамаймиз".

Душанба куни исроиллик ко'чманчилар чап қанотдаги Ҳааретз газетасининг исроиллик журналистларига Фаластин мулкларига киришга то'сқинлик қилишди. Мухбирларнинг та'кидлашича, воқеа жойидаги Исроил аскарлари машиналари икки соат давомида то'сиб қо'йилганда уларга ёрдам беришдан бош тортган. Уларга бу ҳудуд ёпиқ ҳарбий зона эканлиги айтилган, аммо бу буйруқ ко'чманчиларга нисбатан бажарилмаган.

Эртаси куни Исроил инсон ҳуқуқлари ташкилоти Еш Дин шошилинч равишда Исроил ҳарбийларининг Марказий қо'мондонлиги бошлиг'ига мурожаат қилиб, армиядан қамал қилинган аҳолини ҳимоя қилишни, ко'чманчилар постини эвакуация қилишни ва ко'чманчиларни жавобгарликка тортишни со'ради.

Сешанба куни кечқурун ниҳоят Фаластин тез тиббий ёрдам машинаси оилаларга етиб боришга, озиқ-овқат етказиб беришга ва битта болани тиббий даволаниш учун ташишга рухсат берилди.

Тахминан шу вақтнинг о'зида Исроил мудофаа кучлари (ИДФ) янги постнинг ташкил этилишини қораловчи баёнот чиқарди ва фаластинликларнинг уйларига кириш ва уларни тортиб олишни "ноқонуний, қораланадиган ва қабул қилиб бо'лмайдиган фаолият" деб атади.

Марказий қо'мондонлик бошлиг'и генерал-маёр Ави Блут ва бошқа юқори лавозимли зобитлар чоршанба куни эрта тонгда етиб келганларида, улар аҳоли билан учрашиб, "жиддий ташвиш" билдирганликлари ҳақида хабар берилган.

Кейинчалик, ББС билан улашилган Фаластин хавфсизлик камераси видеосида Исроил аскарлари ва чегара полицияси ҳамда ко'плаб ко'чманчилар о'ртасидаги то'қнашувлар ко'рсатилган. Хавфсизлик кучлари ко'з ёшартувчи газ ва шовқинли гранаталарни қо'ллаган.

Бошқа видеоларда Исроил кучлари ко'чманчилар бошпана топган соябонни мусодара қилаётгани, бошқа жиҳозларини қолдираётгани ко'рсатилган.

ИДФ шундай деди: "Чегара полицияси кучлари чодирни эвакуация қилишди ва у ерда қолган тинч аҳолини эвакуация қилиш устида ишламоқда. Ҳодиса ҳали ҳам давом этмоқда".

Шунингдек, "бир неча кун олдин воқеа жойида ҳужжатлаштирилган хавфсизлик ходимларига нисбатан интизомий чоралар ко'рилиши" э'лон қилинди.

Фаластин қишлог'и мери Абдел Азим Вади ББСга маҳаллий аҳоли "Қусрани нишонга олишнинг аниқ ва доимий нақшини" кузатганликларини ма'лум қилди. О'тган ойда янги қурилган масжид ёқиб юборилди ва яқин атрофда ибронийча граффити сепилди.

Бу ко'чманчилар ҳужуми Фаластиннинг Тал қишлог'ида содир бо'лган воқеадан кейин содир бо'лган ко'плаб ҳужумлардан бири эди. Исроиллик ко'чманчилар Талга ҳужум қилганидан со'нг, бу олти киши ҳалок бо'лган - то'рт фаластинлик ва иккита исроиллик аскар, улардан бири яқин атрофдаги Исроил аҳоли пункти учун хавфсизлик координатори бо'либ хизмат қилган.

Июл ойида ко'чманчилар Қусра яқинидаги Жалуд қишлог'идаги фаластинликлар уйини икки ҳафтадан ко'проқ вақт давомида қуршаб олишди. Кейинчалик эгалари қочиб кетишди ва ко'чманчилар о'шандан бери мулкни эгаллаб олишди.

"Ко'чманчилар зо'равонлиги мисли ко'рилмаган даражага етди", деди БМТнинг Яқин Шарқ тинчлик жараёни бо'йича махсус координатори о'ринбосари Рамиз Алакбаров сешанба куни Хавфсизлик Кенгашига брифингда.

У "о'та жиддий инсоний қурбонлар" деб атаган воқеаларни батафсил баён қилди ва Наблус губернаторлиги, хусусан, со'нгги зо'равонликлардан жиддий зарар ко'рганини та'кидлади.

БМТ ма'лумотларига ко'ра, бу йил Г'арбий Соҳилда Исроил кучлари ёки ко'чманчилар томонидан 76 нафар фаластинлик, жумладан, 18 нафар бола ҳалок бо'лган. Шу билан бирга, учта исроиллик, жумладан, битта тинч аҳоли вакиллари, фаластинликлар билан то'қнашувларда ва Г'арбий Соҳилда фаластинликнинг қо'рқинчли ҳужумида ҳалок бо'лган.

БМТ ма'лумотларига ко'ра, 2023-йил январидан бери Г'арбий Соҳилда 127 та фаластинлик жамоаси то'лиқ ёки қисман ко'чирилган, 47 таси бутунлай ко'чирилган, бу эса 6390 дан ортиқ фаластинликларга та'сир ко'рсатган.

2026-йилда тахминан 3800 нафар фаластинлик, уларнинг деярли ярми болалар, ко'чманчилар зо'равонлиги, бузиб ташлашлар ва ко'чиришлар туфайли ко'чирилгани қайд этилган.

БМТ йиг'илишида со'зга чиққан Исроилнинг БМТдаги элчиси Денни Данон аҳоли пунктлари тинчликка халақит беради деган фикрни рад этди. У мамлакатининг ерга бо'лган библиядаги, тарихий ва қонуний ҳуқуқларини тилга олиб, уларнинг сақланиб қолиши ва кенгайишига ишонч билдирди.

У Хавфсизлик Кенгашига "оддий бир ҳақиқатни тушуниши керак: биз ҳеч қаерга кетмаймиз", деди.