Испания разведкаси оммавий ўтиш суръати ошишидан олдин Сеутадаги режалар ҳақида огоҳлантирган эди
Махфийликдан чиқарилган ҳужжатлар шуни кўрсатмоқдаки, ўн минглаб муҳожирлар Сеутага киришидан бир кун олдин Испания ва Марокаш расмийлари ижтимоий тармоқларда оммавий чегарани бузиб ўтишга чақириқлар бўлаётгани ҳақида огоҳлантирилган.
Испания разведкаси оммавий ўтиш содир бўлишидан олдин Сеутага оммавий равишда кириш режалари ҳақида огоҳлантирган эди
Яқинда эълон қилинган ҳукумат ҳужжатлари шуни кўрсатадики, Испания разведка хизматлари ўн минглаб одамлар шаҳарга киришидан бир кун олдин расмийларни ижтимоий тармоқларда Сеутага мигрантларнинг оммавий ўтиши бўйича чақириқлар бўлаётгани ҳақида огоҳлантирган.
Ушбу маълумотлар Испания ҳукумати мигрантлар оқими ҳақидаги бор ҳақиқатни айтмаганликда айбланаётган бир пайтда махфийликдан чиқарилган ҳужжатлардан маълум бўлди.
29 июль куни Испания Миллий разведка хизмати (CNI) Марокаш ва Сеута расмийларига ижтимоий тармоқлардаги гуруҳлар мигрантларни эртаси куни чегарадан ўтишга ундаётгани ҳақида хабар берган.
Бош вазир Педро Санчес 30 июлдаги воқеаларни олдиндан билиш имконсиз бўлганини айтган эди, бироқ мухолифат партиялари ушбу ҳужжатлар ҳукумат испанияликларни чалғитганини исботлашини таъкидламоқда.
Санчес бундан олдин парламентда июль ойининг сўнгги икки кунида «бошимиздан кечиришимиз керак бўлган инқирознинг» «кўламини кўрсатадиган ҳеч қандай маълумот» бўлмаганини айтган эди.
30 ва 31 июль кунлари Марокашдан Сеутага камида 72 000 мигрант ўтган. Сеута мэри берган маълумотларга кўра, уларнинг аксарияти чегара тўсиғи атрофидан сузиб ўтган ва ўтиш пайтида камида 100 киши ҳалок бўлган.
Аксарият мигрантлар ортга қайтган бўлса-да, 5 000 га яқини ҳали ҳам вақтинчалик лагерларда ёки шаҳар кўчалари ва соҳилларида ухламоқда, бу эса Шимолий Африкадаги ушбу автоном шаҳарда тартибсизликларни келтириб чиқармоқда. Маҳаллий аҳоли хавфсизликдан хавотир билдирган, баъзилари эса бошпаналарни бузиб ташлаб, мигрантларга ёрдам етказилишини тўсиб қўйган.
29 июлдаги эслатмада CNI Марокаш разведкасига WhatsApp ва Facebook гуруҳларини аниқлаганини, уларда мигрантларнинг эртаси куни Испания эксклавига «ҳам сузиб, ҳам [чегара] тўсиғи орқали» етиб боришга уриниши тарғиб қилинаётганини маълум қилган.
CNI хабарига кўра, ушбу хабарларни 180 000 га яқин одам олган, улардан бирида шундай дейилган: «Ким ўтмоқчи бўлса, Тахт кунида [30 июль] соат 8 да охирги имконият бор, расмийлар байрам ва парадлар билан банд бўлишади».
Шунингдек, у ижтимоий тармоқлардаги ушбу фаоллик ҳақида марказий ҳукуматнинг Сеутадаги ваколатхонаси ва фуқаролик гвардиясини СМС-хабар орқали огоҳлантирган.
Ушбу хабарлар Санчесга инқирозни бартараф этиш бўйича босим кучайгани ва Испанияда Марокашнинг чегарадан ўтишга ёрдам бергани ҳақидаги кенг тарқалган даъволардан сўнг ҳукумат томонидан махфийликдан чиқарилган Сеута чегарасидан ўтиш билан боғлиқ 40 дан ортиқ хавфсизлик ҳужжатлари қаторига киради.
Шу ой бошида Испания полициясининг сизиб чиққан ҳисоботида Марокаш полициясининг ушбу ҳодисага алоқадорлиги кўрсатилган эди.
Шундай бўлса-да, Санчес Марокашнинг шериклигига ҳеч қандай далил йўқлигини таъкидлаб келмоқда.
Чоршанба куни ҳужжатлар эълон қилинишидан олдин у Испания телевидениесига берган интервьюсида «мигрантларнинг оммавий келиши кутилмаганини» айтди.
Бироқ мухолифат сиёсатчилари янги эълон қилинган материаллар ушбу даъвога зид эканини айтишди.
«Уларда маълумот бор эди, улар Сеутага бостириб кириш ва ҳалок бўлганлар учун бевосита жавобгардир», деди консерватив Халқ партиясидан Эстер Муньос.
Ўта ўнгчи «Vox» партиясидан Хорхе Буксаде ижтимоий тармоқларда ушбу ҳужжатлар Санчес «ва унинг жиноий гуруҳи давлатга хоинлик ва хавфсизликка қарши жиноятлар учун Олий судга тортилиши кераклигини» кўрсатишини айтди.
Ҳукумат эса ўзида мавжуд бўлган маълумотлар асосида ҳаракат қилганини таъкидлашда давом этмоқда.
Ташқи ишлар вазири Хосе Мануэль Альбарес «30 июль куни содир бўлган воқеанинг кўламини олдиндан башорат қила оладиган бирон бир ҳисоботдан хабари йўқлигини» айтди.
Ҳукуматдаги манбанинг таъкидлашича, эълон қилинган ҳужжатлар «оммавий ўтишдан олдин мавжуд бўлган маълумотлар инқирознинг қай даражага етишини олдиндан билиш ёки зарур чораларни етарли вақт ичида тайёрлаш имконини бермаганини кўрсатди».
Марказий ҳукуматнинг Сеутадаги вакили Мигель Анхель Перес Триано CNI оммавий ўтишдан бир кун олдин унинг идорасига юборган СМС-хабарлар ҳақидаги маълумотларга муносабат билдирди.
«29 [июль] кунги WhatsApp хабарлари огоҳлантириш ёки ҳисобот ҳисобланмайди», деди у. «Бу шунчаки маълумот алмашишдир».