Иш ҳақингиз, энергия тўловларингиз ва жамғармаларингиз: Бюджет сизга қандай таъсир қилади
Канцлер Жон Ҳили ўзининг биринчи Бюджетида эълон қилган ўзгаришлар молиявий аҳволингизга бевосита таъсир қилади. Бу қандай юз бериши қуйида келтирилган.
Маошингиз, энергия тўловлари ва жамғармаларингиз: Бюджет сизга қандай таъсир қилади
Турмуш даражаси қимматлашуви босими остида қолган оилаларга маълум даражада ёрдам ёки Канцлер Жон Ҳили таърифлаганидек «нафас ростлаб олиш имконияти» берилмоқда.
Ушбу ёрдам турмуш даражаси нархи ошишда давом этаётган, хусусан, январда энергия тўловлари деярли £300 га кўтарилиши кутилаётган бир пайтда тақдим этилмоқда.
Бюджетнинг асосий эълонлари сизга ва пулингизга қандай таъсир қилиши билан қуйида танишишингиз мумкин.
Канцлер банк ҳисобварақларига тўғридан-тўғри ўтказиладиган £100 миқдоридаги автоматик тўловни эълон қилиш орқали турмуш даражаси харажатларини қоплаш тўловларини амалда қайтарди.
Унинг таъкидлашича, Англиядаги A дан D гача бўлган муниципал солиқ гуруҳларига кирувчи 20 миллион хонадон банк аъзоларидан олинадиган қўшимча солиқ ҳисобидан молиялаштириладиган £100 миқдоридаги «Маиший Энергия Тўлови»ни олади.
Шотландия, Уэльс ва Шимолий Ирландия маъмуриятлари шунга мос равишда молиялаштирилади ва улар худди шундай тўловни жорий этиш-этмасликни ўзлари ҳал қиладилар.
Ушбу чора энергия тўловларининг кескин ошишига қарши ёрдам беришга қаратилган. Регулятор Ofgem нарх чекловига боғланган тарифлар йилига юзлаб фунтга ошиб, январда йиллик тўлов £2,000 ёки ундан юқорига етиши кутилмоқда.
Октябрь ойида жорий этилган электр энергияси тўловлари бўйича ҚҚС чегирмаси ҳам июль ойигача узайтирилади. Илгари у апрель ойида тугаши керак эди.
ГАЗ учун доимий абонент тўловлари Англия, Шотландия ва Уэльсда 2027 йилда «ёки ундан кейин имкон қадар тезроқ» бекор қилинади, деди канцлер.
Ушбу белгиланган кунлик тўловлар энергиянинг ҳар бир бирлиги нархига ўтказилади.
Ғазначиликнинг билдиришича, хонадонларнинг 60 фоизи йилига ўртача £45 фойда кўради, энг кам истеъмол қилувчилар энг кўп тежайди - аммо бу тўловларнинг январдаги прогноз қилинган кескин ошишидан кейингина юз беради.
Кўп истеъмол қилувчилар - энг катта уйларда яшовчилар, шунингдек, кам таъминланган йирик оилалар - ҳозиргидан кўпроқ тўлайдилар.
Ҳукумат электр энергияси бўйича абонент тўлови ислоҳотларини кейинроқ кенгайтиришни хоҳламоқда.
2022 йилда Риши Сунак томонидан жорий этилган бензин ва дизель ёқилғиси бўйича 5п миқдоридаги «вақтинчалик» бож чегирмаси июль ойигача узайтирилади. Илгари у январдан бошлаб босқичма-босқич бекор қилиниши керак эди.
Бу шуни англатадики, ҳайдовчилар ҳанузгача литрига 52п миқдоридаги йиғимни тўлайдилар.
Эрон урушининг ҳайдовчиларга давом этаётган таъсири сабабли мотор ёқилғиси нархи кескин ошди, дизель яқинда литри учун £2 дан ошиб, янги рекорд даражага етди.
Оддий оилавий машинани дизель билан тўлдириш нархи февраль охиридан бери тахминан £30 га ошди. Бензин баки эса тахминан £23 қимматроқ туради.
Канцлер ўз ўтмишдошининг Шатсий Жамғарма Ҳисобварақларида (Isa) одамлар нақд пулда солиқсиз жамғариши мумкин бўлган йиллик суммани камайтириш режасидан воз кечди.
Рэйчел Ривз ушбу сиёсат одамларни акция ва улушларга инвестиция қилишга ундашини хоҳлаган эди.
Бу шуни англатар эдики, 2027 йил апрелидан бошлаб, агар ёшингиз 65 дан кичик бўлса, сиз Isa'да нақд пулда йилига £20,000 ўрнига фақат £12,000 жамғаришингиз мумкин эди.
Аммо бу режа энди бекор қилинди.
Бунинг ўрнига, ҳукумат биринчи марта инвестор бўлаётганлар учун янги «Старт Isa»сини жорий этишни режалаштирмоқда.
Энг кам иш ҳақи ставкалари апрель ойида 3.9 фоизга ошади.
Бироқ, бу сафар Лейбористлар манифестидаги кекса ва ёш ишчилар ўртасидаги энг кам иш ҳақи тафовутини камайтириш ваъдаси бўйича ҳеч қандай силжиш бўлмаганини англатади.
Барча ишчилар учун даромад солиғи тўланадиган даромад босқичлари ёки чегараларининг давом этаётган музлатилиши Бюджетда тилга олинмади.
Аммо бу шуни англатадики, ҳар қандай иш ҳақи ошиши сизни юқорироқ солиқ ставкасига ўтказиши ёки даромадингизнинг кутилганидан кўпроқ қисми солиққа тортилишига олиб келиши мумкин. Шотландия ўз даромад солиғи босқичларига эга.
«Учталик кафолат» сиёсати давлат пенсияси ўртача иш ҳақининг ўсишига мос равишда 3.9 фоизга ошишини англатади.
Бу шуни англатадики: 2016 йил апрелидан кейин давлат пенсия ёшига етганлар учун ягона ставкадаги давлат пенсияси ҳафтасига £250.70 ёки йилига £13,036.40 ни ташкил этади, бу ҳозиргидан £488 га кўп; 2016 йил апрелигача пенсия ёшига етганлар учун эски асосий давлат пенсияси ҳафтасига £192.10 ёки йилига £9,989.20 ни ташкил этади, бу ҳозиргидан £374.40 га кўп.
Ҳукумат ягона даромади давлат пенсиясидан иборат бўлган одамларга солиқ солмасликка ваъда берган эди.
Канцлернинг таъкидлашича, бу камида 2030 йилгача сақланиб қолади, чунки янги Пенсия Солиқ Имтиёзи жорий этилади, бу тўлиқ янги давлат пенсияси қийматигача даромад оладиган пенсионерлар даромад солиғи тўламаслигини англатади.
Биринчи Маротаба Уй Олувчилар Isa'си ҳукумат томонидан бир қанча вақтдан бери ишлаб чиқилмоқда эди.
Ҳили бу кўплаб танқидларга учраган Умрбод Isa ўрнини эгаллаши мўлжалланганини тасдиқлади.
Алоҳида равишда, у Англияда биринчи марта уй олувчиларга 2.5% бошланғич тўлов билан янги қурилган уйни сотиб олиш имконини берувчи Your First Home улушли схемасини тасдиқлади. У сотиб олишга ёрдам бериш учун мулк қийматининг 20% миқдорида заём беради.
Молиянгизга таъсир қилувчи баъзи чоралар ҳукумат томонидан эълон қилиб бўлинган.
Уларга қуйидагилар киради:
- Ловия консерваси ва саримсоқ каби 100 та озиқ-овқат маҳсулотидан тарифларнинг олиб ташланиши, ҳукуматнинг таъкидлашича, бу июнь ойида жорий этилган мавжуд тариф тўхтатишлари билан бирлаштирилганда хонадонларга йилига £21 гача - ёки ҳафтасига 40п - тежаш имконини беради
- Касал ёки ногиронлиги бор шахсларга қараётганларга (карерларга) ўзларининг бутун нафақасини йўқотмаган ҳолда мавжуд даромад чегарасидан кўпроқ пул ишлаб топишга рухсат бериш, бунинг ўрнига эса босқичма-босқич камайиш механизмини жорий этиш. Бироқ, бу 2030 йилгача кучга кирмайди
- Илгари бу давр учун ҳафтасига £194 гача бўлган тўловлардан маҳрум бўлган мустақил банд бўлган оталарга икки ҳафталик оталик таътили тўловини бериш
- Иш юзасидан 10 000 милгача масофани босиб ўтганлар учун бир мил учун 55п миқдоридаги солиқсиз юриш ставкасини доимий қилиб белгилаш, бунда кўрсатилган масофадан ортгани учун ставка бир милга 25п дан 35п га оширилади
- Бош вазирнинг Англияда автобус кира ҳақи учун £2 миқдоридаги чекловни январдан бошлаб қайта тиклаш ва уни 2027 йил давомида кучда қолдириш режаси. Баъзи шаҳарларда аллақачон чекловлар мавжуд ва ваколатлари кенгайтирилган минтақаларга молия ажратилмоқда