Ҳумо Аир авиакомпанияси давлатга қайтарилади ва яна хусусийлаштиришга қўйилади
Ўзбекистон ҳукумати Ҳумо Аирънинг 100 фоиз улушини сотишни режалаштирмоқда. Авиакомпания 2022-йилда 2,4 млн долларга хусусийлаштирилганди, бироқ ДАБА Газетаъга инвестор билан шартнома бекор қилинганини маълум қилди. Яқин кунларда 100 фоизлик улуш яна давлат номига қайта расмийлаштирилиши керак.
Ҳумо Аир авиакомпанияси давлат тасарруфига қайтарилиб, яна хусусийлаштиришга чиқарилади
Ўзбекистонда Ҳумо Аир авиакомпаниясидаги 100% давлат улушини сотиш кўзда тутилмоқда. Авиакомпания президентнинг 28-августдаги фармони билан тасдиқланган оммавий савдоларга қўйиладиган давлат активлари рўйхатига киритилди.
Эътиборлиси, Ҳумо Аир 2022-йил охирида ҳам хусусийлаштирилган эди. Ўшанда компаниянинг 100% улушини Швейсариянинг ВаллейРоад Сапитал С.А. инвестиция компанияси 27,2 миллиард сўмга ($2,4 млн) харид қилган. Кейинчалик авиакомпания лоукостер модели асосида фаолият бошлаган.
Янги ҳужжатда қайд этилишича, ҳозир Ҳумо Аирънинг 100% улуши яна давлатга тегишли ва ушбу тўлиқ улуш 2026−2027-йилларда оммавий савдолар орқали сотилиши керак. Шу билан бирга, фармонда авиакомпания қачон ва қайси асосда яна давлат мулкига ўтгани аниқлаштирилмаган.
Бундан ташқари, Корхоналар ва ташкилотларнинг ягона давлат регистри (КТЯДР)нинг 8-сентабрдаги очиқ маълумотлари Ҳумо Аирънинг бошқа мулкчилик тузилмасини кўрсатмоқда. Реестрга кўра, компаниянинг 51% улуши ҳануз ВаллейРоад Сапиталъга, қолган 49% улуши эса Давлат активларини бошқариш агентлигига (ДАБА) тегишли.
Давлат активларини бошқариш агентлиги Газетаъга инвестор билан тузилган шартнома бекор қилингани ва Ҳумо Аирънинг 100% улуши давлатга қайтарилаётганини маълум қилди.
Ҳумо Аир 2020-йил январида давлатга тегишли “Махсус авиация ишлари авиакомпанияси” негизида ташкил этилган эди. Ташувчига Узбекистан Аирвайсъга нисбатан арзонроқ муқобил сифатида қисқа ички рейсларни бажариш учун 43 та Ан-2 самолёти берилган.
2021-йил декабрида авиакомпания ҳафтасига икки марта амалга ошириладиган Фарғона — Сўх — Фарғона йўналиши бўйича парвозларни йўлга қўйди.
2022-йил охирида Ҳумо Аиръдаги давлат улуши Швейсариянинг ВаллейРоад Сапитал С.А. компаниясига сотилди. Инвестор бир қатор мажбуриятларни зиммасига олишга рози бўлди. Хусусан, 2026-йилгача инвестор 18 та самолёт, жумладан, 2023-йилнинг иккинчи чораги охиригача учта самолёт харид қилиши керак эди.
Дастлаб янги эгаси биринчи учта самолётни қабул қилиб олиб, 2023-йил июн ойи охиригача мунтазам лоукост рейсларини бошлаши кутилганди. Бироқ самолётлар кечикиб етиб келгани сабабли йўловчи ташиш фақат декабр ойида бошланди.
Бошланғич босқичда Ҳумо Аир Тошкентдан Нукус, Самарқанд, Урганч ва Қарши шаҳарларига рейсларни амалга оширишни бошлади. 2024-йил январида йўналишлар тармоғи кенгайиб, Самарқанд ва Урганч ўртасида, шунингдек, Тошкентдан Фарғонага ҳам парвозлар йўлга қўйилди.
Ўша пайтда авиакомпания парки Болгариянинг Флй2Скй компаниясидан лизингга олинган иккита Аирбус А320−200 самолётидан иборат эди.
2024-йил феврал охирида Ҳумо Аир халқаро йўналишларни йўлга қўйишга тайёргарлик кўриш ва тизимни янгилаш учун 10-мартдан бошлаб барча парвозларни вақтинча тўхтатишини эълон қилди.
Март бошида авиакомпания Флй2Скй билан иккала Аирбус А320 самолётини ҳам қайтариш бўйича келишувга эришди. Ҳумо Аир бу қарорни амалдаги лизинг шартномаси шартлари белгиланган бизнес-режа асосида ривожланишга имкон бермагани билан изоҳлади.
Бир самолёт 2-мартда лизинг берувчига қайтарилди, иккинчиси эса 10-мартгача рейсларни якунлаши керак эди. Ўшанда авиакомпания янги лизинг берувчидан ҳаво кемаларини апрел ойидаёқ қабул қилиб олиш ва шундан сўнг мунтазам рейсларни қайта тиклашга умид қилаётганини билдирганди.
Ҳумо Аир ички йўналишларни сақлаб қолган ҳолда, асосий эътиборни халқаро ташувларга қаратишни режалаштирганди. Режалаштирилган хорижий йўналишлар орасида Олмаота, Истанбул ва Дубай тилга олинган эди.
Бундан ташқари, ташувчи яқин келажакда 1000 та рейс бажариш ва 200 мингдан ортиқ йўловчи ташиш ниятида эканини билдирган.
Эндиликда, биринчи хусусийлаштиришдан бир неча йил ўтиб, Ҳумо Аир яна активларни сотиш бўйича давлат дастурига киритилди.