Иқтисодиёт

Ҳозир сотиб олиш керакми ёки кутиб, умид қилишми? Оилалар иситиш мойи борасида таваккалчиликка дуч келмоқда

Яқин Шарқдаги можаро ортидан иситиш учун мўлжалланган ёқилғи нархи 12 ой ичида деярли икки бараварга ошди.

Ҳозир сотиб олиш керакми ёки кутиб, умид қилишми? Оилалар иситиш мойи масаласида таваккалчиликка дуч келмоқда

Бостон яқинидаги Уигтофтлик 73 ёшли Жон Крэггс бакида қанча иситиш мойи қолганини текширмоқда

Ёз тугаши билан уйларини иситиш учун суюқ ёқилғига қарам бўлган оилалар қийин танлов олдида турибди.

АҚШ ва Эрон ўртасида низо бошланганидан кейин, ўтган йил давомида нархлар деярли икки баравар ошди.

Бу эса одамларни қиш учун ҳозир сотиб олиш керакми ёки нархлар тушишидан умид қилиб кутиб туриш керакми — нархлар яна кўтарилиб кетиши хавфи билан — деган савол устида бош қотиришга мажбур қилмоқда.

Линкольншир графлигидаги Бостон яқинидаги Уигтофтлик 73 ёшли Жон Крэггс қишдан олдин бакини тўлдириб олиши керак.

«Яқин бир неча ҳафта ичида мен нарх озгина бўлса ҳам тушадими-йўқми, кузатиб бораман ва кейин мойга буюртма бераман», дейди у.

Аммо қайси вариантни танлашларидан қатъи назар, у ва унинг 80 ёшли рафиқаси Либби харажатлар туфайли бу қишда иситишни қисқартиришни режалаштиришмоқда.

«Иккаламизда ҳам сўнгги бир неча йил ичида соғлиқ билан боғлиқ муаммолар бўлди ва биз иссиқда яшашимиз керак, лекин бу жуда қимматлик қилади», дея қўшимча қилади Жон Крэггс.

«Биз харажатларни камайтириш ва бунга қурбимиз етиши учун уйдаги учта хонада иситишни фақат соат 15:00 дан 20:00 гача, тахминан 17 даражагача ёқиб қўямиз, холос».

Жон ва Либби Крэггс мой харажатлари учун ёрдам олишга ҳақли эмасликларини айтишмоқда

Буюк Британияда тахминан 1,5 миллион хонадон, одатда қишлоқ жойларда, иситиш мойидан фойдаланади. Аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра, бу Линкольнширнинг айрим ҳудудларида, жумладан Уэйнфлит Олл Сэйнтс, Рэгби, Роутон ва Ладфордда уйларнинг 40% дан ортиғини ташкил қилади.

Газ ва электр энергияси истеъмолчиларидан фарқли ўлароқ, улар энергия нархларининг юқори чегараси (price cap) билан ҳимояланмаган, бу эса уларни нархларнинг тўсатдан кўтарилиши олдида янада заифлаштиради. Шунингдек, улар ёқилғи учун пулни олдиндан бир йўла тўлашлари керак, уй баклари эса одатда 1000 дан 2000 литргача сиғимга эга.

boilerjuice.com қиёсий веб-сайти маълумотларига кўра, чоршанба куни ўртача нарх бир литр учун 97,05 пенсни ташкил этди.

Бу 2025 йил 9 сентябрдаги 52,8 пенс бўлган нархдан 85% га юқори ва март ойидаги энг юқори кўрсаткич — 134 пенсдан кескин тушган бўлса-да, АҚШ ва Эрон ўртасидаги янгиланган тўқнашувлардан кейин сўнгги ҳафталарда нархлар яна кўтарила бошлади.

Бу шуни англатадики, 1000 литрлик бакни тўлдирадиган хонадон 970 фунт стерлингдан ортиқ ҳисоб-китобга дуч келиши мумкин.

Март ойида ҳукумат 53 миллион фунт стерлинг қийматидаги қўллаб-қувватлаш пакетини эълон қилди.

Бу маблағлар маҳаллий ҳокимият органлари томонидан тақсимланади ва улар ёрдам олиш талабларини ўзлари белгилайдилар.

Жон Крэггснинг айтишича, у ёрдам сўраб мурожаат қилган, бироқ талабларга жавоб бермаслигини билган.

National Energy Action хайрия ташкилоти газ ва электр энергиясига қўлланиладиган нархлар чегарасини энергиянинг барча турларига, жумладан, иситиш мойига ҳам татбиқ этишни истайди.

Шунингдек, у ҳукуматни хонадонларга кўпроқ ёрдам кўрсатишга чақирмоқда.

Ташкилот сиёсат бўйича вақтинчалик директори Мэтт Коупленд шундай деди: «Менимча, қўллаб-қувватлаш даражаси бу юқори нархлар қанча давом этишини тўлиқ ҳисобга олмаган. Ҳукумат бюджетда бу масалани қайта кўриб чиқиши ва одамларга уйларини иситишга ёрдам бериш учун кўпроқ маблағ ажратиши жуда муҳим.

Ҳукумат, шунингдек, мезонларни кенгайтиришни кўриб чиқиши керак, токи нафақа тизимидан ташқарида бўлган ва энергия тўловларини тўлашга қийналаётган кам даромадли хонадонлар ҳам ўзларига керакли ёрдамни олишлари мумкин бўлсин».

Энергетика хавфсизлиги ва нетто-ноль департаменти вакили шундай деди: «Энергия кундалик эҳтиёж бўлиб, у ҳамма учун ҳамёнбоп бўлиши керак, шунинг учун биз оилаларга енгиллик яратиш мақсадида электр энергияси тўловларидан ҚҚСни камайтирдик.

Бу жорий йил бошида тўловлардан 150 фунт стерлингни олиб ташлаганимиздан кейин амалга оширилди ва биз хонадонларни ҳимоя қилиш учун яна нималар қила олишимизни кўриб чиқишда давом этамиз».

xabarchi’да cookie файллари

Тил ва мавзу танловингизни эслаб қолиш ҳамда ҳозир сайтни нечта одам ўқиётганини санаш учун cookie файлларидан фойдаланамиз — бу ҳисоб аноним, фақат браузерингиз очиқ турганда сақланади ва на сиз билан, на бошқа ташриф билан боғланмайди. Рухсатингиз билан сайт қандай ўқилишини ҳам ўлчаймиз: Microsoft Clarity саҳифа кўришлари ва улардаги ҳаракатларни ёзиб боради, ўз ҳисобимиз эса қайтган ўқувчиларни санайди. Сизни ташрифлар орасида танийдиган ҳеч нарса сиз қабул қилмагунингизча ўлчанмайди.