Ҳисобот: Колумбия ва Бразилия экология фаоллари учун энг хавфли давлатлардир
Global Witness ташкилотининг маълумотларига кўра, 2025 йилда экология фаоллари қотиллигининг 52 фоизи ушбу икки давлат ҳиссасига тўғри келган.
Колумбия ва Бразилия экология фаоллари учун энг хавфли давлатлардир, дейилади ҳисоботда
Хуан Лопес сўнгги йилларда Лотин Америкасида ўлдирилган экологлардан бири эди. Кончиликка қарши фаол 2024 йилда Гондурасда отиб ўлдирилган.
Global Witness тарғибот гуруҳининг йиллик ҳисоботига кўра, Колумбия ер ва атроф-муҳит фаоллари энг кўп ўлдирилган давлатлар орасида яна бир бор биринчи ўринни эгаллади.
2025 йилда бутун дунё бўйлаб ўлдирилган камида 124 фаолдан 39 нафари Колумбияда, кейинги ўринда эса 26 нафар кўрсаткич билан Бразилияда ҳалок бўлган.
Global Witness ташкилотининг билдиришича, қайд этилган қотилликларнинг 85 фоизи Лотин Америкасида содир бўлган ва бу минтақа гуруҳ 2012 йилда ўз ҳисоботларини чоп эта бошлаганидан бери ҳар йили энг хавфли ҳудуд бўлиб қолмоқда.
Ҳисоботда айтилишича, қотилликларнинг аксарияти ер низолари билан боғлиқ бўлиб, кўп ҳолларда ёлланма қотиллар ёки уюшган жиноий гуруҳлар аъзолари томонидан амалга оширилган.
Сўнгги тўрт йил давомида Колумбияда экология фаолларининг энг кўп ўлдирилиши ҳолатлари қайд этилган.
Global Witness ҳисоботида айтилишича, мамлакатда ўлдирилганларнинг деярли ярми туб аҳоли вакиллари, қолганларининг аксарияти эса кичик фермерлар бўлган.
Колумбиядаги кўплаб туб аҳоли гуруҳлари ўз ҳудудларини қўриқлайдиган, аммо қурол олиб юрмайдиган туб аҳоли соқчилари кўринишида ўзларининг ҳимоя тизимларини яратганлар.
Туб аҳоли соқчилари аъзолари кўпинча кока — кокаин ишлаб чиқариш учун ишлатиладиган хомашё етиштириш ёки ноқонуний кончилик билан шуғулланиш учун ўз ҳудудларини кенгайтиришга интилаётган ноқонуний қуролли гуруҳлар нишонига айланади.
Ўтган ҳафта Колумбиянинг Каука минтақасидаги туб аҳоли соқчилиги аъзоси бўлган Якоб Гуачета Замбрано қийноққа солинган ва ўлдирилган ҳолда топилган.
Унинг ўлдирилишининг эҳтимолий сабаблари ҳали ҳам тергов қилинаётган ва жиноятчини қидириш давом этаётган бўлса-да, туб аҳоли етакчилари ноқонуний қуролли гуруҳлар ҳудуд учун курашаётган ушбу ҳудудда қотилликлар, таҳдидлар ва мажбурий ғойиб бўлишлар одатий ҳол эканлигини айтишди.
Global Witness ташкилоти Бразилияда 2025 йилда атроф-муҳит ҳимоячиларининг ўлдирилиши 2024 йилга нисбатан икки баравар кўпайганидан огоҳлантирди.
Колумбияда бўлгани каби, Global Witness тадқиқотчилари Бразилияда ҳам улар ҳужжатлаштирган ҳолатларнинг аксарияти асосан ер устидаги можаролар туфайли келиб чиққанини аниқладилар.
Лотин Америкасидан ташқарида, қотилликларнинг 12 фоизи Осиёда содир бўлган, бу рўйхатда Филиппин 12 та ҳужжатлаштирилган қотиллик билан биринчи ўринда туради.
Гуруҳнинг огоҳлантиришича, гарчи дунё миқёсида ҳужжатлаштирилган қотилликлар сони 2024 йилдаги 146 тадан 2025 йилда 128 тага камайган бўлса-да, бу рақамлар ҳақиқий ҳолатдан кам бўлиши мумкин, чунки кўплаб ҳолатлар ҳақида хабар берилмаган.