Ҳиндистон ерни кузатиш имкониятларини кенгайтирувчи илк геосинхрон тасвирга олиш йўлдошини учирди

Ҳиндистон ерни кузатиш имкониятларини кучайтириб, ўзининг биринчи геосинхрон тасвирга олиш йўлдошини учирди

Ҳиндистон коинот агентлиги жума куни эрта тонгда геосинхрон орбита учун қурилган ўзининг биринчи тасвирга олиш йўлдошини коинотга муваффақиятли учирди ва мамлакатнинг ерни кузатиш флотига муҳим янги активни қўшди.

Ҳиндистон коинот тадқиқотлари ташкилоти (ISRO) маълум қилишича, унинг GSLV-F17 ракетаси 27 соатлик силлиқ орқага ҳисоблашдан сўнг, Шриҳарикотадаги Сатиш Дҳаван коинот марказининг иккинчи учириш майдончасидан айнан белгиланган вақтда, соат 2:55 да ҳавога кўтарилди. Оғирлиги 2367 килограмм бўлган юкни ташиган ракета учирилгандан тахминан 18 дақиқа ўтгач, EOS-05 йўлдошини режалаштирилган суб-геосинхрон ўтиш орбитасига чиқарди, шундан сўнг космик аппарат ўзининг якуний геосинхрон жойлашувига ўтади.

Ишга туширилганидан сўнг, EOS-05 қишлоқ хўжалиги мониторингидан тортиб офатларга қарши ҳаракат қилишгача бўлган соҳаларда реал вақт режимида тасвирларни тақдим этиши кутилмоқда — расмийларнинг таъкидлашича, бу функциялар йўлдошнинг ўзига хос жойлашуви туфайли сезиларли даражада яхшиланади. Паст баландликда учадиган ва маълум бир ҳудуд устидан фақат вақти-вақти билан ўтадиган аксарият ер кузатиш йўлдошларидан фарқли ўлароқ, EOS-05 Ҳиндистонга нисбатан амалда ҳаракатсиз қолади, бу эса вақти-вақти билан суратга олиш ўрнига узлуксиз, тўхтовсиз кузатишни таъминлайди.

ISRO раиси В. Нараянан ушбу миссия Ҳиндистоннинг ерни кузатиш дастури учун катта олдинга силжиш эканини, мамлакатнинг муҳим экологик ва геофазовий маълумотларни йиғиш ҳамда тақдим этиш салоҳиятини оширишини айтди.

Ҳиндистон коинот дастурининг сўнгги пайтлардаги жадал ривожланиши

Жума кунги учирилиш сўнгги бир неча йил ичида Ҳиндистоннинг глобал коинот парвозларидаги мавқеини ўзгартирган қатор ютуқларга яна бир янгисини қўшди. 2023 йилда ISROнинг Chandrayaan-3 миссияси Ҳиндистонни ойнинг жанубий қутби яқинига космик аппаратни муваффақиятли қўндирган биринчи давлатга айлантирди, бу муваффақиятдан кўп ўтмай мамлакатнинг биринчи махсус қуёш расадхонаси бўлган Aditya-L1 учирилди. Шу йилнинг ўзида ISRO Gaganyaan дастури доирасидаги дастлабки синовлар орқали бошқариладиган космик парвозлар мақсадлари сари ҳам олдинга силжиди.

Бу тараққиёт 2025 йилгача давом этди, ўшанда ISRO ўзининг SpaDeX туташиш намойишини амалга ошириб, келажакдаги космик станция ва бошқариладиган миссиялар учун жуда муҳим ҳисобланган йўлдошларнинг яқинлашиши ва туташиши технологиясини тасдиқлади. 2025 йил июль ойида Ҳиндистон NASA билан ҳамкорликда ишлаб чиқилган ва дунёда биринчи бўлиб икки частотали радар тасвиридан фойдаланадиган NISAR йўлдошини учириш орқали ўзининг илмий қамровини янада кенгайтирди. Ушбу йўлдош Ер юзасидаги зилзилалар, кўчкилар, музликлар ҳаракати, ўрмонлар ва қишлоқ хўжалиги билан боғлиқ сезиларсиз ўзгаришларни кузатишга мўлжалланган. Ўша йили ҳиндистонлик астронавт Axiom-4 тижорат миссияси орқали орбитал тажрибага эга бўлди, бу Ҳиндистоннинг шахсий бошқариладиган космик парвозлар ҳаракатига фойдали тайёргарлик сифатида баҳоланди.

Келажакка назар ташлаб, ISRO ҳозирда Gaganyaan бошқариладиган космик парвозлар дастурининг учувчисиз синов парвозига тайёргарлик кўрмоқда, бунда 2026 йилга иккита учувчисиз миссия ва 2027 йилга биринчи бошқариладиган парвоз режалаштирилган. Ҳукумат, шунингдек, Венера орбитал аппарати ва Ойдан намуналар олиб қайтиш миссияси бўлган Chandrayaan-4 каби улкан кейинги миссияларни, шунингдек, ушбу ўн йилликнинг охирига бориб Ҳиндистоннинг шахсий космик станциясини яратиш режаларини маъқуллади — бу коинот дастурининг вақти-вақти билан эришиладиган ютуқлардан кўплаб йўналишларда барқарор кенгайишга ўтганини кўрсатади.