Ҳаёт учун хавфли "Исаиас" тўфони Флоридага ёпирилди

Ҳаёт учун хавфли бўлган «Исаиас» тўфони Флорида қирғоқларига ёпирилиб, ўзи билан бирга ҳалокатли сув тошқинлари ва шамол хавфини олиб келди, бунинг оқибатида минглаб инсонлар ўз уйларини тарк этишга мажбур бўлди.

Жума куни кечқурун Флориданинг ғарбий ҳудудига урилишидан олдин бўрон бироз кучсизланиб, соатига 110 миль (175 км/соат) тезликдаги шамол билан 2-тоифали тўфонга айланди.

Флорида, Алабама ва Жоржия штатларининг ҳар бирида фавқулодда ҳолат эълон қилинди, чунки метеорологлар баъзи жойларда 9 фуггача (2,7 м) сув тошқинини келтириб чиқариши мумкин бўлган ва ҳаёт учун хавф солувчи бўрон ҳақида огоҳлантирди.

«Исаиас» шу дам олиш кунлари Шимолий Америкага таъсир кўрсатаётган учта бўрон тизимидан бири бўлиб, қолган иккитаси Тинч океанининг Эль-Ниньо туфайли қизиган сувларида Мексика ва Жанубий Калифорнияга ёпирилмоқда.

Флорида ва Алабама штатлари бўрон сабабли мажбурий эвакуация қилиш ҳақида фармойиш берди.

Флоридада ушбу эвакуациялар кучли тизим йўлида жойлашган қирғоқбўйи жамоаларини ўз ичига олади. Флорида сенатори Рик Скотт белгиланган ҳудудлардаги аҳолини имкон қадар тезроқ чиқиб кетишга чақирди ва ижтимоий тармоқдаги постида шундай огоҳлантирди: "КУТМАНГ! ҲОЗИРОҚ чиқиб кетинг!"

Алабама губернатори Кей Айви бўрондан кучли талофат кўриши мумкин бўлган асосий округлардаги барча норезидентлар, туристлар ва ташриф буюрувчилар учун мажбурий эвакуация эълон қилди.

«Исаиас» тўфони Атлантика тўфонлар мавсумидаги биринчи тўфондир, бу мавсум Тинч океанидаги Эль-Ниньо шароитлари сабабли сезиларли даражада кечиктирилган эди.

Охирги 30 йилдан ортиқ вақт ичида биринчи марта тўфон октябрь ойигача шаклланмади.

Миллий тўфонлар маркази ушбу бўрон АҚШнинг Форс кўрфази қирғоқларига "ҳаёт учун хавфли бўрон" олиб келиши мумкинлигидан огоҳлантирди.

Флоридага урилганидан сўнг, «Исаиас» маркази шанба ва якшанба кунлари Алабама орқали Теннесси водийсига ўтиши кутилмоқда, деб хабар берди Жума куни кечқурун Миллий об-ҳаво хизмати.

Жума куни кечқурунга келиб, тўфон кучидаги шамоллар «Исаиас» марказидан 35 мильгача (55 км), тропик бўрон кучидаги шамоллар эса 205 мильгача (335 км) масофага тарқалди.

Тўфон яқинлашаётгани сабабли Флорида ва АҚШнинг қолган Форс кўрфази қирғоқлари кучли шамол ва жала қуйишига дуч келмоқда. Миллий об-ҳаво хизматининг Флоридадаги метеорологи Мелисса Уотсон Би-би-сига торнадолар юзага келиш эҳтимоли ҳам борлигини айтди.

Эвакуация қилинмаганлар учун "энг муҳим нарса — торнадо ва бўрон кўтарилиши ҳақида огоҳлантиришларни олишнинг бир нечта усулларига эга бўлишдир", деди Уотсон. "Агар сиз қирғоқ яқинида бўлсангиз, баландроқ жойга кўча олиш" ҳам бўрон пайтида жуда муҳимдир.

"Биз одамларнинг хавфсиз бўлишини хоҳлаймиз, шунинг учун ижтимоий тармоқларга жойлаштириш учун ... зарарларни қидириб ташқарига чиқманг", дея қўшимча қилди у. "Тўфон ўтаётган вақтда одамлар ичкарида ва хавфсиз жойда қолишларини хоҳлаймиз."

Ҳатто қуруқликка ёпирилишдан олдин ҳам, мамлакат жануби-шарқида юз минглаб одамлар электр энергиясиз қолди ва Алабама, Флорида ҳамда Жоржия штатлари кучли ёмғир ва сув тошқинларига тайёргарлик кўриб, фавқулодда ҳолат эълон қилди.

PowerOutage.us хабарига кўра, Флоридада 350 000 дан ортиқ ва Алабамада яна 170 000 киши электр энергиясиз қолган.

Тўфон шамоллари Жоржия штатининг ички ҳудудларида ҳам сезилиши кутилмоқда, гарчи камроқ интенсивликда бўлса-да, у ерда 8 000 га яқин истеъмолчи аллақачон электрсиз қолган.

Флорида қирғоғидаги одамларга "Жуда кучли шамол ҳақида огоҳлантириш" остида зудлик билан бошпана излаш айтилган.

Баъзи Флорида расмийлари аҳолига эвакуация буйруқларига бўйсунишни сўраб, "ҲОЗИРОҚ чиқиб кетинг!" деб буйруқ берди.

Флорида штатининг Наварра шаҳрида яшовчи Жон Гуот Би-би-сига кўчасининг қолган қисми аллақачон кетиб бўлганига қарамай, хотини билан уйида қолишини айтди.

"Бу тўфон, бизда улар доим бўлиб туради... бу ерга кўчиб ўтганимизда буни билардик", деди у.

"Уча оладиган ва учадиган ҳамма нарса маҳкамлаб қўйилган, уча олмайдиган ҳамма нарса эса жуда, жуда хавфсиз қилиб қўйилган", деди у.

Гуотнинг айтишича, у ўрдаклари ва товуқларини ваннага жойлаштирган ҳамда қайиқлари ва прицепга оғир нарсалар қўйган, токи "ҳеч нарса ағдарилиб кетмасин".

Бир нечта хонадон ушбу ҳудудда қолган ва ўзларини "уйларимизни ҳимоя қилмоқчи бўлган" "узоқ йиллик маҳаллий аҳоли" деб таърифламоқда.

Пенсаколада яшовчи Брандин Рут Би-би-сига биноларга газ беришни ўчиришаётганини, маҳсулотларни музлатишаётганини ва жамоа аъзоларини уйларига юборишга ҳаракат қилишаётганини айтди.

Флорида шаҳри аҳолиси "илгари ҳам кучли бўронларни кўришган", аммо улар "бошпанага яширинмоқдалар", деди у ва қўшимча қилди: "Бундай бўронни писанд қилмай бўлмайди".

АҚШнинг жанубий жамоаларида бўроннинг жиддийлигининг бир белгиси — машҳур The Waffle House ресторанлар тармоғи мижозлар учун ўз эшикларини ёпишидир. Жума куни у шундай қилди.

Waffle House вакили Би-би-сига тармоқ тўфон йўлидаги бир қанча жойларни аллақачон ёпганини ва "вазиятни кузатишда давом этишини" тасдиқлади.

АҚШ президенти Дональд Трамп тўфон сабабли Алабама штатининг Таскалуса шаҳрида бўлиб ўтадиган Америка футболи бўйича йирик коллеж ўйинига бошқа бормаслигини ва бунинг ўрнига Теннессидаги митингга бориш режаларига ўтишини айтди.

Шу дам олиш кунлари Шимолий Америкага яна иккита бўрон урилиши прогноз қилинмоқда.

«Саймон» тўфони 1-тоифали тўфон сифатида Мексиканинг Тинч океани қирғоқлари томон ҳаракатланмоқда. Reuters хабарига кўра, у тезликни ошириши ва шанба кунига қадар 4-тоифагача кучайиши, сўнг якшанба куни Пуэрто-Вальярта яқинида қуруқликка ёпирилиши кутилмоқда.

Янада шимолда, кучсизланган тўфон бўлмиш «Рейчел» тропик бўрони Тинч океани бўйлаб АҚШ-Мексика чегараси яқинида қуруқликка ёпирилиш томон ҳаракатланмоқда.

«Рейчел» шанба куни кечқурун қирғоққа етиб бориши кутилаётган бўлса-да, Жанубий Калифорниядаги юқори сув кўтарилиши сабабли бўроннинг таъсири аллақачон сезилмоқда.

Видеотасвирлар ва фотосуратларда тропик бўрон тўлқинлари ва сув кўтарилишининг комбинацияси сабабли Калифорния штатининг Ньюпорт-Бич шаҳридаги бир нечта кўчалар сув остида қолганини кўриш мумкин.

X ижтимоий тармоғидаги саҳифасида Ньюпорт-Бич шаҳри одамларга "яқинда содир бўлган бўрон шароитлари ва сув даражасининг кўтарилиши сабабли кўчаларни сув босгани учун Бальбоа ярим оролидан узоқроқ туришни" маслаҳат берди.

Шунингдек, у одамларни сув босган кўчалар орқали машина ҳайдамасликка чақирди. Бульдозерлар кейинги сув тошқинларининг олдини олиш мақсадида соҳилни мустаҳкамламоқда.