Гренландиядаги улкан музликнинг «муз тили» парчаланиб кетди
Гренландиянинг шимоли-ғарбидаги Петерманн музлигидан тахминан 76 квадрат километр майдонга эга улкан муз бўлаги ажралиб кетди. Европа Сопернисус дастурининг Сентинел-1 сунъий йўлдоши олган тасвирларга кўра, бу Петерманн музлигининг сузувчи қисмида 2012-йилдан буён кузатилган энг йирик парчаланиш бўлди.
Гренландиядаги улкан музликнинг "муз тили" парчаланиб кетди.
Янги сунъий йўлдош тасвирлари Гренландиядаги йирик музликларнинг сезиларли даражада қисқараётганини аниқ кўрсатди. Хусусан, оролнинг шимоли-ғарбий қисмида жойлашган Петерманн музлигининг океан устида сузиб турган улкан қисми парчаланган.
Петерманн музлиги Гренландия муз қалқонини Шимолий Муз океани билан боғлаб туради. Унинг денгиз устида сузиб турган ва "муз тили" деб аталадиган қисми аввал тахминан 70 километр узунлик ва 15 километр кенгликка эга бўлган.
Бироқ, 2026-йил август ойида Европа Сопернисус дастурининг Сентинел-1 сунъий йўлдоши томонидан олинган янги тасвирлар музликнинг ушбу қисмида жиддий парчаланиш юз берганини кўрсатди.
Кузатувларга кўра, Петерманн музлигининг "муз тили"дан майдони қарийб 76 квадрат километр бўлган муз бўлаги ажралиб кетган.
Бу Петерманн музлигида 2012-йилдан бери қайд этилган сузувчи музнинг энг йирик йўқотилиши ҳисобланади. Шунингдек, манбада бу 2020-йилдан буён Арктикада кузатилган энг йирик муз ажралиши экани қайд этилган.
**Ўзгаришлар космосдан кузатилмоқда**
Олимлар Гренландия ва Арктикадаги музликларда содир бўлаётган ўзгаришларни сунъий йўлдошлар ёрдамида мунтазам кузатиб бормоқда.
Европа космик агентлиги (ЭСА) олими Мартин Уерингнинг таъкидлашича, Сентинел-1 сингари сунъий йўлдош миссиялари музликлардаги ўзгаришларни узоқ муддат давомида тизимли равишда кузатиш имконини беради.
Унинг сўзларига кўра, бундай маълумотлар олимларга музнинг ажралиб кетишига олиб келадиган жараёнларни яхшироқ тушунишга ёрдам беради. Шу билан бирга, ушбу жараёнларнинг қутб ҳудудлари ва умуман Ер иқлим тизимига таъсирини ўрганиш имконини яратади.
Сентинел-1 радиолокацион кузатув олиб боргани сабабли қутб ҳудудларини булутли об-ҳавода ва қоронғу шароитда ҳам кузатиш имконини беради. Бу эса Арктика каби шароит тез ўзгарадиган ҳудудларда музликларни мунтазам назорат қилиш учун муҳим аҳамиятга эга.