Ғарбий соҳилда исроиллик кўчириб келтирилганларнинг ҳосил йиғиштириб олишга қилган ҳужумида фаластинликлар ва америкалик журналист жароҳат олди

Иордан дарёсининг Ғарбий соҳилида исроиллик кўчманчилар ҳужуми оқибатида фаластинликлар ва америкалик журналист жароҳатланди

Ишғол қилинган Иордан дарёсининг Ғарбий соҳилида ҳар йилги зайтун ҳосилини йиғиш пайтида ўнлаб ниқобли кўчманчилар фаластинликларга ҳужум қилди, машиналар ва зайтун дарахтларига ўт қўйди.

Би-би-си суратга олиш гуруҳи Фаластиннинг Абу Фалоҳ қишлоғи яқинидаги экин майдонларида содир бўлган бир нечта ҳужумлардан бирининг гувоҳи бўлди. Маҳаллий мулозимнинг маълум қилишича, ҳужумлар оқибатида 12 нафар фаластинлик жароҳат олган, улардан тўрт нафари Фаластин ва АҚШнинг икки томонлама фуқаросидир. Шунингдек, чет эллик журналист ҳам жароҳатланди.

Мажди Фҳиднинг қонга беланган юзи машиналардан бирининг орқа ўриндиғидан кўриниб турарди.

"Биз зайтун дарахтларимиздан ҳосил йиғаётган эдик ва 15 га яқин яҳудий йигитлар... бизга қурол, тош ва махсус қуроллар билан ҳужум қила бошлашди. Улар бошимга [ва] бўйнимга уришди – қаранг, қон оқяпти!"

Қўшни Турмус Ая қишлоғи кенгаш аъзоси Ясер Ал-Камнинг менга айтишича, АҚШ фуқароси бўлган Маждига кўчманчилар михли таёқлар билан ҳужум қилишган ва у бошидаги чуқур жароҳатлар туфайли даволанишга муҳтож. Унинг кекса онаси ҳам жароҳатланган.

Жароҳатланганларни шифохонага олиб кетаётган бошқа бир кишининг айтишича, кўчманчилар улар зайтун теришаётганда таёқлар билан уришган ва учта машинага, жумладан, унга тегишли бўлган битта машинага ўт қўйишган.

"Ерга етиб келиб, буюмларимизни қўйишимиз билан улар кела бошлашди, шунинг учун биз қочиб кетдик", деди у билан бирга бўлган аёл.

Зўравонликлар ҳақида сўралганда, АҚШ Давлат департаменти вакили ушбу хабарлардан хабардор эканликларини айтди.

"Биз Ғарбий соҳилда ҳар қандай томон томонидан содир этилган жиноий зўравонликларни қоралаймиз ва айбдорларни тергов қилиш, ҳибсга олиш ва жазолашга чақирамиз", деди вакил.

Ўтиб кетаётган машиналарни кузатиб турган 73 ёшли Имм Халдун менга нима бўлишидан қатъи назар, ҳар доим ўз ерига қайтиб келишини қатъий таъкидлади. "Бу менинг ерим. [Бу ерда бўлиш] менинг ҳуқуқимдир", деди у.

БМТнинг билдиришича, охирги икки ҳафта ичида зўравон исроиллик кўчманчилар томонидан содир этилган ҳужумлар ўтган йилги бутун ҳосил йиғиш мавсумидагидан ҳам кўпроқ бўлган.

Ғарбий соҳилда зайтун териш вақт билан пойгага айланди, зўравон исроиллик кўчманчилар ҳужум қилишидан олдин, қуёш чиқиши билан дарахтлардаги мевалар тезда териб олинмоқда.

Яқин орадаги бошқа бир зайтун зорлигида биз ўнлаб деҳқонларнинг дарахтларни имкон қадар тезроқ тозалаш учун электр асбобларидан фойдаланаётганини кўрдик, улар тепамиздаги тизмани ҳам кузатиб туришарди, у ерда янги ноқонуний постдаги кўчманчилар гуруҳи аллақачон тўпланиб, пастдаги зайтун ҳосилини кузатиб туришарди.

Шотурттипояларда турган фаластинлик деҳқонлар тез ишлаб, зайтунларни дарахтлар остига ёзилган пластик ёпқичларга оқизиб туширишарди. Ер эгаси Амин Халилнинг менга айтишича, учта қишлоқ ҳужумдан ҳимояланиш учун ушбу зайтунларни биргаликда йиғишга бирлашган. Унинг айтишича, ҳозирда унинг ери еттита яҳудий аҳоли пункти ва постлари билан ўраб олинган.

Исроилнинг барча аҳоли пунктлари халқаро ҳуқуқга кўра ноқонуний ҳисобланади. Постлар – тепаликлардаги кичик лагерлар ҳам Исроил қонунчилигига кўра ноқонунийдир, гарчи уларнинг кўплари ҳамон давлат томонидан қўллаб-қувватланса-да.

"Бу хавфли ҳудуд – бу ер атрофида еттита аҳоли пункти бор", деди менга Амин Халил. "Бу йил ҳамма одамлар бирлашди, чунки қишлоқ четида атиги бир нечта одам ёлғиз ишлаётганда, кўчманчилар ҳужум қилишади. Шунинг учун бугун барча оилалар биргаликда ишлашмоқда".

Аммо бу тактика бугун иш бермади. Биз кузатиб турганимизда, қора кийинган ўнлаб кўчманчилар тепаликдан биз томон туша бошлашди ва бир нечта зайтун дарахтлари тўпига ўт қўйишди.

Фаластинлик деҳқонлар ваҳимага тушиб, болаларга далани тарк этишни айтиб бақиришди. Баъзилар тезда кетиш учун зайтунларни йиғиштириб ола бошлашди.

Аммо иккала томонда ҳам одам сони кўплиги сабабли, тўқнашув беқарор тинчлик ҳолатига ўтди. Биз тош отадиган мосламаси бор кўчманчиларнинг биз томон тош отаётганини ва фаластинлик ёш йигитларнинг тошларни қайтариб отиш учун югураётганини кўрдик.

Исроил кучлари етиб келиши билан тўқнашув авж олди. Деҳқонлар тезда чекинаётганда, кўчманчилар биз томон югура бошлашди. Баъзи фаластинликлар кўчманчиларни ҳайдашга уриниб, фейерверклар отишди.

БМТнинг маълум қилишича, кўчманчиларнинг бу йилги ҳужумлари оқибатида шу вақтгача бир фаластинлик ҳалок бўлган ва 120 дан ортиқ киши жароҳатланган.

Вашингтон Пост газетасининг америкалик журналисти Ҳайди Левин ҳужумда жароҳат олди. Унинг айтишича, воқеа жойидан репортаж тайёрлаётганда ўнлаб кўчманчилар унга тўсатдан ҳужум қилишган.

"Менга ҳужум қилишди", деди у. "Мен ерда эдим ва улар мени тепишарди, мен эса камерам ва сумкамни ушлаб туришга ҳаракат қилардим. Бронежилетим ва каскам бор эди, бу мени ҳимоя қилди. Улар мени ўрнимдан турғизиб, яна тепишди ва бу камида 10 дақиқа давом этди."

Вашингтон Пост бош муҳаррири Мэтт Мюррей ўз баёнотида Левиннинг журналист эканлиги аниқ кўриниб турганини айтди.

"Биз ўз ишини бажараётган журналистга қилинган бу асоссиз ҳужумдан ғазабдамиз ва расмийларни синчковлик билан тергов ўтказишга ва тегишли чоралар кўришга чақирамиз", деди у.

Исроил Мудофаа Кучлари (ИМК) "шафқатсиз тўқнашув ҳақидаги хабардан сўнг" ҳудудга қўшинлар юборилганини айтди. Унда айтилишича, тўқнашув пайтида аёл журналист жароҳат олган ва ҳодиса билан боғлиқ "барча ҳолатлар" ўрганиб чиқилади.

Деҳқонлар чекинаётганда, далалар бўйлаб жанговар ўқлар овози эшитилди. Кўчманчилар ёки Исроил кучлари ўқ узаётгани номаълум эди.

Бир неча дақиқадан сўнг, Исроил кучлари тўқнашувни тугатиш учун Фаластин далаларига кўздан ёш оқизувчи газ ота бошлади – бу Исроилнинг бундай тўқнашувларни бартараф этишдаги таниш усулидир.

БМТнинг билдиришича, кўчманчиларнинг бу йилги зайтун ҳосилига ҳужумлари оқибатида бутун Ғарбий соҳилда шу вақтгача бир фаластинлик ҳалок бўлган ва 120 дан ортиқ киши жароҳатланган.

Сўнгги бир неча йил ичида бу ерда ноқонуний яҳудий постлари жадал кенгайиб, Фаластин зайтунзорлари атрофида янада жипслашди.

Биз кўрган нарса бу ерда кўчманчилар постлари кенгайгани сайин кундан-кунга такрорланадиган ҳолатнинг бир қисми эди.

Ҳар йилги зайтун ҳосилини йиғиш Исроилнинг кўчманчиларни фаол қўллаб-қувватловчи ҳукумати сиёсати бу ердаги фаластинликларга қандай таъсир қилаётганини кўрсатувчи мезонга айланди – бу сиёсат экстремист кўчманчилар томонидан ортиб бораётган зўравонликни назорат қилиш ва яҳудийларнинг бу ерга бўлган даъволарини мустаҳкамлашни ўз ичига олади.