Флоридадаги кўплаб кубаликлар Трампга овоз беришган — аммо оралиқ сайловларда уларнинг қўллаб-қувватлаши кафолатланмаган
Президент Трампнинг республикачи ҳамкасблари кубаликларнинг норозилиги аламларини сайлов қутиларида ўз таналарида ҳис қилишлари мумкин, деб ёзади BBC мухбири Уилл Грант.

Флоридадаги кўплаб кубаликлар Трампни қўллаб-қувватлаган эди, аммо уларнинг оралиқ сайловлардаги ёрдами сўроқ остида қолмоқда
Исмаэль Лабрадор Трампга овоз берган, лекин депортациялар кўлами уни «карахт қилиб қўйганини» айтмоқда
Трамп администрацияси бундан икки йил аввал ҳужжатсиз иммигрантларга қарши курашни бошлаганидан бери, Маямидаги кубалик иммиграция ҳуқуқшуноси Исмаэль Лабрадорнинг кутиш хонаси ҳеч қачон бўшагани йўқ. Унинг қабул жадвали келиб чиқиш мамлакатларига депортация қилинишидан олдин озодликка чиқаришга ҳаракат қилаётган қўлга олинган иммигрантларнинг қариндошлари билан тўла.
Иши юришиб кетаётган бўлса-да, Лабрадор бундай бўлмаслигини афзал кўришини айтади.
«Ҳозирда қўрқувда яшаётган қариндошларимиз бор, минг афсуски, Кубага депортация қилинган қариндошларимиз ҳам бўлди», — дейди у.
Кубаликлар узоқ вақт давомида 1960-йиллардаги Кубани мослаштириш тўғрисидаги қонун қоидаларига кўра АҚШда имтиёзли иммиграция мақомидан фойдаланиб келишган. Аммо Лабрадорнинг айтишича, Иммиграция ва божхона назорати (ICE) агентлари томонидан Флорида бўйлаб амалга оширилган кенг кўламли ҳибсга олишлар Куба-америка жамоатчилигини АҚШда илгари ҳеч қачон кутилмаган даражада ҳимоясиз қилиб қўйди.
«Мен буни шундай таърифлаган бўлардим: агар АҚШда Гринкартангиз бўлмаса, нишонга айланишингиз мумкин.»
Уяли телефонлардаги сон-саноқсиз видеоларда илгари тақиқланган деб ҳисобланган жойлардаги ҳибсга олишлар муҳрланган: ота-оналар мактаб ҳовлилари ташқарисида, автобус бекатларида, ёшлар спорт тадбирларида ва ҳатто режалаштирилган иммиграция эшитувлари пайтида суд бинолари ичида қўлга олинган.
Жуда кам сонли тасвирлар 39 ёшли эквадорлик иммигрант Грейс Калеро ва уннг 19 ёшли қизи Жулианна Карриэльнинг шифохона палатасида ҳибсга олиниши тасвирланган лавҳалардек таъсир кўрсатган.
Икки ой олдин, бу икковлон Марказий Флоридадаги Киссимми шаҳрида ишга кетаётганида, уларнинг машинасига бошқа автомобиль келиб урилган ва улар тез ёрдам машинасида шифохонага олиб кетилган. Улар олган жароҳатлари бўйича даволанаётган бир вақтда, ICE агентлари кириб, уларни ҳибсга олишган. Бир неча кун ичида улар Эквадорга депортация қилинган.
Лабрадорнинг холаваччаси ҳам ICE ҳибсларига тушиб қолган. Саъй-ҳаракатларига қарамай, иммиграция ҳуқуқшуноси ўз қариндошининг Кубага депортация қилинишини тўхтата олмади.
«Катта ресурсларга қарши курашаётганингизда жуда қийин бўлар экан», — дейди у.
Трамп администрацияси президент оммавий депортацияларни амалга ошириш ваъдаси билан сайланганини ва айнан шуни қилаётганини такрор-такрор таъкидлаб келмоқда. «У мамлакатимизга босқинни тўхтатди ва унинг сиёсати натижасида 3 миллиондан ортиқ ноқонуний муҳожир АҚШни тарк этди», — деди Оқ уй вакили ўтган ҳафта BBC'га.
ICE эса, ўз навбатида, Америка иммиграция қонунчилигини бузган ва мамлакатда ноқонуний бўлиб турган ҳар қандай шахсни нишонга олаётганини айтмоқда.
Лабрадор Флоридадаги Дональд Трампга овоз берган 68 фоиз кубалик американликлар орасида эди, у бу танловидан энди чуқур афсусда.
Трамп ўзининг иммиграция режаларини сир тутмаган эди. 2024 йилги кампания пайтида у ноқонуний мигрантларни оммавий депортация қилиш сиёсатини тарғиб қилди.
«Биринчи кунданоқ мен Америка тарихидаги энг йирик депортация дастурини бошлайман», — дер эди у митингларда, жумладан Флоридада қайта-қайта.
Лабрадор ва у каби минглаб умиди пучга чиққан лотин америкалик сайловчилар администрация фақат жиноий ўтмиши бор одамларни депортация қилади деб ишонишган эди.
«Ўйлашимча, администрация бизни карахт қилиб қўйди», — дейди у.
«Шахсан мен Трампга жиноятчиларни мамлакатдан чиқариб юборишини хоҳлаганим учун овоз бергандим», — дейди у «Байден даврида Кубадан коммунистлар кириб келганини» даъво қилиб.
«Биз хавфсиз Америкага эга бўлишни хоҳлагандик. У ҳамманинг ортидан тушади деб ҳеч қачон ўйламагандик.»
«Мен бунинг учун овоз бермагандим», — деб таъкидлайди у.
Лабрадор Флоридада Президент Трамп бўйича қилган танловидан пушаймон бўлаётган ягона кубалик америкалик эмас.
Флориданинг 27-конгресс округи вакили, Конгресс аъзоси Мария Эльвира Салазар яқинда Оқ уй ташқарисида олинган видеони жойлаштирди, унда у президентнинг депортация сиёсати «ҳаддан ташқари узоққа кетганини» айтиб, ундан ўзини узоқлаштирди.
«2024 йилда Оқ уйга эришишингизга ёрдам берган ўша испан тилли аҳоли бугун ўзини хоинликка учрагандек ҳис қилмоқда», — деди у Президент Трампга.
Салазар Демократик партия номзоди, бошқа бир кубалик америкалик Элиотт Родригес билан муросасиз кураш олиб бормоқда. Унинг иммиграция масаласида Трамп билан яқин алоқалари Конгрессдаги ўрнини йўқотишига олиб келиши мумкин.
Флорида Трампнинг таянч нуқтаси бўлиб қолмоқда. Яқинда Маямида кубалик америкалик тадбиркорларнинг учрашувида кайфият ҳали ҳам кучли равишда Трампни қўллаб-қувватловчи эди. «Маями Трампни яхши кўради, кубалик америкаликлар Трампни яхши кўради», — дейди кўчмас мулк тадбиркори Хуан Омар Сиксто орқасидаги бошқа меҳмонларга ишора қилиб.
«Улар Трампнинг чегарани ноқонуний кесиб ўтган ҳар бир киши чиқиб кетиши керак деган фикрига қўшилишади», — дейди у, ҳатто ўзи ҳам олти ўн йиллик олдин АҚШга ноқонуний кирганини тан олган бўлса-да.
Флорида Халқаро Университети томонидан пайшанба куни эълон қилинган сўровнома шуни кўрсатдики, Жанубий Флоридадаги ҳамма кубаликлар ҳам бунга қўшилмайди: 76 фоиз аҳоли Трамп администрациясининг жиноий ўтмиши бўлмаган кубаликларни депортация қилишини маъқулламаганини айтган. Аммо Республикачилар партиясини қўллаб-қувватлаш мустаҳкамлигича қолмоқда, 68 фоиз аҳоли ноябрь ойида республикачиларга овоз беришни режалаштираётганини айтган.
Мамлакатнинг бошқа жойларида эса лотин америкаликларнинг қўллаб-қувватлаши камаймоқда.
Охирги сайловда Трамп Камала Ҳаррисни 56,1% га 43% ҳисобида мағлуб этди — бу 1988 йилдан бери штатдаги номзод учун энг катта фарқдаги ғалаба бўлди — бунга қисман лотин америкалик жамоаларнинг қўллаб-қувватлаши ёрдам берди. Аммо NBC News/Telemundo томонидан 8000 нафар рўйхатга олинган лотин америкалик сайловчилар ўртасида ўтказилган яқиндаги сўровнома шуни кўрсатдики, деярли 60 фоизи Конгрессни Демократик партия назорат қилишини хоҳлайди, фақат 35 фоизи Республикачилар ғалабасини истайди.
Юқори яшаш қиймати асосий норозилик манбаи ҳисобланади, чунки аҳоли супермаркет ва бензин нархлари меҳнаткаш оилалар учун кўтариб бўлмас даражада юқорилигини айтмоқда.
Аммо кўплаб испан тилли аҳоли учун бу қисман Хейди Санчеснинг ҳикояси каби воқеалар сабаблидир.
Санчес 2019 йилда орол иқтисодий инқирозга юз тутганда Кубани тарк этди ва Мексикадан АҚШга ноқонуний ўтди. Ҳибсхонада тўққиз ой бўлганидан сўнг, у i-220B Назорат буйруғи бўйича озод қилинди, бу шахсга АҚШда қолишга рухсат беради, лекин уларни доимий депортация хавфи остида қолдиради.
Хейди Санчес Кубага депортация қилинди ва ёш қизидан айрилди
Санчес Тампага жойлашди, у ерда аутизмли болалар ва кексалар билан ишлади. Қийин ва қимматга тушган бепуштликка қарши курашдан сўнг, у ва эри Кайлин исмли қиз фарзанд кўришди.
кўпчилик i-220B эгалари «инсонпарварлик пароли» орқали ўз иммиграция мақомини қонунийлаштиришга ҳаракат қилишади ва режалаштирилган учрашувларда ICE агентларига учрашиб туришлари керак. Ўтган йили Президент Трамп 300 000 га яқин кубаликлар учун вақтинчалик инсонпарварлик паролини бекор қилди. Санчес ўзининг одатий ICE учрашуви огоҳлантиришсиз олдинга сурилганда, унинг ишида нимадир нотўғри эканини тушунди.
Учрашувда у ҳибсга олинди. Кайлин унинг бағридан тортиб олинди ва АҚШ фуқароси бўлган отасига топширилди. Бир кун ичида Санчес занжирбанд қилинган ҳолда, шикоят қилиш имкониятисиз Гаванага қайтадиган депортация рейсида эди.
Мен у билан Кубада учрашдим, у ҳозирда Гавана ташқарисидаги қишлоқ вилояти бўлган Маябекедаги бир хонали хонадонда яшайди.
«Қизимдан айрилиш гўё осмон устимга қулаб тушгандай бўлди», — дейди у.
«Видеоқўнғироқ қилганимизда, у: 'Ойи, уйга келинг', дейди. Мен эса: 'азизим, ойинг узоқда ишлаяпти', дейман. Унга яна нима дейишим мумкин? Буни қандай тушунтирай?», — деб сўрайди Санчес кўз ёшларини тутиб туролмай.
Бир неча АҚШ сиёсатчилари, жумладан Мария Эльвира Салазар томонидан қўллаб-қувватланганига қарамай, депортация қилинганидан бери бир йилдан ортиқ вақт ўтди ва Санчес Кубада ноаниқликда қолмоқда.
ICE ўз баёнотида «бу ҳолатда ота-она фарзандсиз олиб чиқиб кетилишни хоҳлаганини ва болани АҚШдаги хавфсиз қариндошининг қарамоғида қолдирганини» айтди.
Трамп администрацияси кубаликларнинг махсус иммиграция ҳимоясини олиб ташлаган бўлса-да, у мингдалаб одамларни Вашингтоннинг ўзи «муваффақиятсиз давлат» деб атайдиган оролга қайтариб юборди. Куба АҚШ томонидан жорий этилган бир неча ойлик ёқилғи блокадаси фонида ўзининг энг ёмон энергетик инқирозини бошдан кечирмоқда.
2024 йилда Трампга кўпчилик бўлиб овоз берганидан сўнг, Флоридадаги кубаликлар энди бошқа ҳар қандай диаспора каби депортацияга заиф эканликларини кўришмоқда. Унинг республикачи иттифоқчилари сайлов қутиларида уларнинг ғазаб кучини ҳис қилишлари мумкин.

