Фарзандини йўқотган ота, хотинидан айро яшаган актёр ва Болливудни ларзага солган жанжал

Фарзандини йўқотган ота, хотинидан алоҳида яшаган актёр ва Болливудни ларзага солган можаро

2026-йил 8-октябр куни Ҳиндистон киноси оғир йўқотишга дуч келди: машҳур актёр Нана Патекар 75 ёшида вафот этди. У Гоадаги уйида ҳушсиз ҳолатда топилган, шифохонада эса юрак фаолияти тўхтагани қайд этилган. Ўғли Малҳар отасининг вафот этганини тасдиқлади. Шу тариқа қарийб ярим асрлик ижодий фаолияти давомида миллионлаб мухлислар қалбидан жой олган актёрнинг ҳаёт йўли якунланди…

«Салом, Бомбей!» ва «Паринда»: машҳурлик сари йўл

Унинг асл исми Вишванат Гажанан Патекар эди. У 1951-йил 1-январда Ҳиндистоннинг Маҳараштра штатида туғилган. Болалигидан санъатга ошно бўлганига қарамай, унинг ҳаёти гилам тўшалган саҳнадан бошланмади. Вишванат оилавий қийинчиликларни бошдан кечирди, отасидан эрта айрилди ва ҳаётнинг аччиқ синовларини чуқур ҳис қилди. Кейинчалик айнан шу кечинмалар унинг экрандаги кескин, ишонарли ва юракка етиб борадиган ижросига таъсир кўрсатди.

Нана Патекар кино оламига 1978-йилда «Гаман» филми орқали кириб келди. Аммо унинг истеъдоди кенг оммага дарҳол танилмади. Нана театрда шаклланди, ижодини кичик роллардан бошлади ва ҳар бир образига ўзига хос руҳ бағишлади.

1988-йилдаги «Салом, Бомбей!» халқаро эътиборни тортган ишлардан бири бўлди. 1989-йилда экранларга чиққан «Паринда» эса унинг актёрлик маҳоратини янада ёрқин намоён этди.

Унинг энг катта кучи шунда эдики, оддий диалогни ҳам томошабиннинг юрагига етиб борадиган тарзда айта оларди. Нана баланд овозда гапирганда саҳна титрагандек, жим турганда эса бутун зал нафасини ичига ютгандек бўларди. Патекарнинг қаҳрамонлари бир хил эмасди: баъзан шафқациз жиноятчи, баъзида адолат талаб қилувчи исёнкор, гоҳида эса қалби синган оддий инсон бўларди.

Актёр уч марта Ҳиндистон Миллий кино мукофотига сазовор бўлди. 2013-йилда эса мамлакатнинг нуфузли давлат мукофотларидан бири — «Падма Шри» билан тақдирланди.

Энг оғир фожиа: жудолик

Нан Патекар ҳаётидаги энг оғир йўқотишлардан бири илк фарзанди Дурвасанинг вафоти бўлган. Боланинг соғлиғи туғилганидан бошлаб заиф эди. У атиги икки ярим ёшида ҳаётдан кўз юмди.

Бу фожиа актёрни қаттиқ изтиробга солди. Кейинчалик у ўғлининг қисқа умри ҳақида гапириб, ўша пайтдаги муносабатидан афсусланганини тан олди. Нана фарзандининг ҳис-туйғулари ва бошидан кечираётган азобини тўлиқ англай олмаганини, одамлар нима дейди, деган хавотирда бўлганини айтди. Бу сўзлар унинг қалбида йиллар давомида сақланиб қолган оғриқни очиб берди. Айрим интервюларида Нана Патекар ўғлининг вафотидан кейин кунига 60 тагача сигарета чекканини ҳам айтган. Бу унинг қайғуси нақадар оғир кечганини кўрсатади. Кейинчалик у чекишни ташлагани ҳақида ҳам маълумотлар тарқалган.

Оилада яна бир ўғил — Малҳар бор эди. Ота учун фарзандини йўқотиш қандай дард эканини сўз билан ифодалаш қийин. Нана Патекарнинг бу фожиа ҳақидаги эътирофлари уни фақат экрандаги қаттиққўл қаҳрамон эмас, балки ўз хатоларини англаган, пушаймонлик билан яшаган инсон сифатида ҳам кўрсатди.

Хотини билан ажрашмади, аммо...

Нана Патекар 1978-йилда актриса Нилканти Патекарга уйланган. Уларнинг муносабати театр муҳити билан боғлиқ ҳолда бошланган эди. Нилканти дастлабки йилларда турмуш ўртоғини ижод йўлида қўллаб-қувватлаган. Актёрнинг ўзи ҳам хотинининг ёрдами ва сабр-тоқатини эътироф этган. Бироқ уларнинг оилавий ҳаётини мукаммал бахт ҳикояси деб бўлмасди. Матбуотда эр-хотин кўп йиллар давомида алоҳида яшагани ҳақида хабарлар берилган. Шунга қарамай, улар расман ажрашмаган. Бу муносабатнинг барча тафсилотлари жамоатчиликка очиқ бўлмагани сабабли, уларнинг оилавий муаммолари сабабини қатъий айтиш тўғри эмас.

Қизиғи, Нана Патекарнинг хотини ҳам ўз йўлига эга актриса эди. Демак, бу оилада фақат машҳур эрнинг эмас, балки санъатни тушунадиган ва ўз касбий ҳаётига эга аёлнинг ҳам ўрни бор эди.

Болливудни ларзага солган «Мен ҳам»

Нана Патекар ҳаётидаги энг шов-шувли воқеалардан бири 2018-йилда юзага келди. Актриса Танушри Дутта 2008-йилда (баъзи манбаларда 2009 йил) филм суратга олинаётган пайтда актёр томонидан жинсий таъқибга учраганини даъво қилди. Унинг бу чиқиши Ҳиндистон кино оламида «Мен ҳам» ҳаракати атрофидаги муҳокамаларни кучайтирди. Нана Патекар эса айбловларни рад этди.

Масала ҳуқуқ-тартибот идораларигача етиб борди. 2019-йилда Мумбай полицияси шикоятни тасдиқлайдиган етарли далил топилмаганини билдириб, ишни ёпиш ҳақида ҳисобот тақдим этди. Танушри Дутта эса полиция хулосасига эътироз билдирди. Кейинги йилларда ишнинг ҳуқуқий тақдири яна муҳокама қилинди. Шу боис бу воқеани актёрга нисбатан исботланган жиноят сифатида эмас, балки катта жамоатчилик баҳсига сабаб бўлган айблов ва унинг рад этилиши сифатида баён қилиш лозим.

Актёр шов-шувли даъво ҳақида шундай изоҳ берган: «Мен бу гапларнинг барчаси ёлғонлигини билардим, шунинг учун жаҳлим чиқмади, – деди Патекар. – Ҳаммаси ёлғон экан, нима учун ғазабланишим керак? Бари эски нарсалар. Булар содир бўлиб ўтди. Нима дейиш мумкин? Ҳамма ҳақиқатни биларди. Ҳеч нима рўй бермаган бўлса мен нимаям дея олардим? Тўсатдан кимдир, буни сен қилдинг, сен қилдинг, деб турса! Нима деб жавоб берардим? Бундай қилмаганимни айтишим керакмиди? Мен ҳеч нима қилмаганимни — шу ҳақиқатни биламан».

Нана Патекарнинг вафотидан кейин бу мавзу яна кун тартибига қайтди. Танушри Дуттанинг муносабати ҳақида ҳам хабарлар тарқалди. Аммо шов-шувли сарлавҳалар ортида муҳим бир жиҳат бор: инсон ҳақидаги баҳони фақат жанжаллар ёки тасдиқланмаган гаплар асосида чиқариб бўлмайди.

У бойлик ва шон-шуҳратдан кўра қишлоқ одамларига яқинлашди

Нана Патекар ҳаётидаги камроқ тилга олинадиган жиҳатлардан бири унинг ҳарбий тайёргарлигидир. «Праҳаар: сўнгги ҳужум» филми учун актёр Маратҳа енгил пиёда қўшинлари билан боғлиқ ҳарбий тайёргарликдан ўтган. Бу тажриба унинг экрандаги ҳарбий қаҳрамонини ишонарли гавдалантиришига ёрдам берди. Кейинчалик Нана Ҳиндистон ҳудудий армиясида хизмат қилди ва фахрий ҳарбий унвон билан тақдирланди. Бироқ унинг ҳарбий хизмат тажрибасини филмдаги образи билан аралаштириб юбормаслик керак: экрандаги воқеаларнинг ҳаммаси ҳам ҳаётда айнан шундай кечмаган.

Нана Патекарнинг яна бир муҳим қирраси хайрия ва ижтимоий фаолиятидир. 2015-йилда у актёр Макранд Анасмуре билан бирга «Наам» жамғармасига асос солди. Ташкилот сув танқислиги, қурғоқчилик ва оғир аҳволдаги деҳқон оилалари муаммоларига эътибор қаратди. Актёрнинг айтишича, деҳқонлар ҳаёти ва ўз жонига қасд қилган кишиларнинг ортида қолган оилалар ҳақидаги телекўрсатув уни қаттиқ ўйлантирган. Нана ўз маблағини фақат шахсий ҳашаматга сарфлаш ўрнига ёрдамга муҳтож инсонларга кўмак беришга қарор қилганини айтган. Жамғарма сув манбаларини тиклаш, сувни тежаш ва қишлоқларни қўллаб-қувватлаш каби йўналишларда иш олиб борган.

Шу тариқа, экранда жаҳлдор ва қўрқинчли қаҳрамонларни ўйнаган актёр ҳаётда қийинчиликка дуч келган оилаларга ёрдам беришга интилди. Бу қарама-қаршилик унинг шахсиятига яна бир қирра қўшди.

Хотима: ундан нима қолди?

Нана Патекар ҳаётида улкан мукофотлар ҳам, оғир йўқотишлар ҳам, оилавий синовлар ҳам, шов-шувли баҳслар ҳам бўлди. Актёрнинг истеъдодини инкор этиш қийин: у учта Миллий кино мукофоти ва «Падма Шри» соҳиби бўлган, турли жанрларда ўз маҳоратини намоён этган.

2026-йил 8-октябр куни вафоти ҳақидаги хабар тарқалгач, кино санъати мухлислари яна бир бор унинг филмлари, кучли овози ва унутилмас қаҳрамонларини эсга олишди. Нана Патекар ортида нафақат филмлар, балки оилавий фожиа ҳақидаги оғриқли хотиралар, омма олдидаги баҳслар ва қишлоқ аҳолисига ёрдам беришга қаратилган ишлар ҳам қолди.

Нана Патекарга биргина сўз билан таъриф бериш қийин. У — истеъдодли актёр, оғир мусибатни бошидан кечирган ота, мураккаб шахсий ҳаёт эгаси ва жамоатчилик олдида турли баҳс-мунозараларга сабаб бўлган инсон эди. Унинг тақдири эса бир ҳақиқатни эслатади: экрандаги шон-шуҳрат инсонни ҳаётнинг оғир синовларидан ҳимоя қила олмайди.