ФАО ва Европа Иттифоқи кимёвий моддаларни хавфсиз ишлатишни таъминлаш учун Ўзбекистоннинг лаборатория салоҳиятини мустаҳкамламоқда.
Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилоти (ФАО) Европа Иттифоқи томонидан молиялаштириладиган "Хавфли кимёвий моддаларни оқилона бошқариш бўйича техник ёрдам" лойиҳаси доирасида Ўзбекистон Миллий атроф-муҳит мониторинги маркази (НСЕМ) ходимлари учун ихтисослаштирилган ўқув дастурининг иккинчи босқичини бошлади.
ФАО ва Европа Иттифоқи О'збекистоннинг кимёвий моддаларни хавфсиз ишлатиш бо'йича лаборатория салоҳиятини мустаҳкамламоқда.
Тошкент, О'збекистон (UzDaily.uz) —
Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Озиқ-овқат ва қишлоқ хо'жалиги ташкилоти (ФАО) "Хавфли кимёвий моддаларни оқилона бошқариш бо'йича техник ёрдам" лойиҳаси доирасида Европа Иттифоқининг молиявий ко'магида О'збекистон Миллий атроф-муҳит мониторинги маркази (НСЕМ) ходимлари учун ихтисослаштирилган о'қув дастурининг иккинчи босқичини бошлади.
Тошкентда 10-13 август кунлари бо'либ о'тадиган то'рт кунлик тренинг кимёвий таҳлил, пестицид қолдиқларини аниқлаш ва атроф-муҳит мониторинги бо'йича миллий салоҳиятни мустаҳкамлашга қаратилган.
Тренинг НСЕМ мутахассисларининг техник малакасини ошириш ва лабораториянинг халқаро аккредитацияга эришиш ё'лидаги ривожланишига ко'маклашиш учун мо'лжалланган то'рт босқичли дастурнинг учинчи ва то'ртинчи модулларини о'з ичига олади.
2026-йил июн ойида бо'либ о'тган биринчи босқичнинг давоми бо'лган дастур ИСО/ИЕС 17025:2017 стандартига мувофиқ аналитик усулларни тасдиқлашга, шунингдек, лаборатория шароитида кимёвий хавфсизлик ва кимёвий хавфларни бошқаришга қаратилган.
10-11 август кунлари бо'либ о'тадиган модул аналитик усулларни тасдиқлаш тамойиллари ва уларнинг асосий ишлаш хусусиятлари, жумладан, селективлик, калибрлаш, тиклаш, аниқлик, аниқлаш ва миқдорий чегаралар бо'йича амалий машг'улотларни о'тказади.
Бундан ташқари, иштирокчилар лойиҳа доирасида тақдим этилган ЛС-МС/МС ва ГС-МС/МС тизимлари учун аналитик усулларни тасдиқлаш ёндашувлари бо'йича махсус ко'рсатмалар оладилар. Тренинг давомида мутахассислар ко'п компонентли пестицид қолдиқларини таҳлил қилиш учун усулни тасдиқлаш режаси лойиҳасини ишлаб чиқадилар ва аналитик ма'лумотларни баҳолаш бо'йича амалий топшириқни бажарадилар.
12-13 август кунлари режалаштирилган кейинги модул аналитик лабораторияларда кимёвий хавфсизлик ва кимёвий хавфларни бошқаришга қаратилган. Дастур кимёвий хавфларни аниқлаш, хавфни баҳолаш, кимёвий моддаларни хавфсиз сақлаш ва улардан фойдаланиш, муҳандислик назорати, шахсий ҳимоя воситаларидан фойдаланиш, фавқулодда вазиятларга тайёргарлик ва хавфли чиқиндиларни бошқариш билан бог'лиқ мавзуларни о'з ичига олади.
Тренинг шунингдек, меҳнатни муҳофаза қилиш, хавфсизлик ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш талабларига риоя қилишни яхшилашга қаратилган амалий кимёвий хавфсизлик аудитини ҳам о'з ичига олади.
Ушбу модул касбий хавфни баҳолаш, хавфли чиқиндиларни бошқариш режаси ва кимёвий хавфсизлик учун стандарт операцион процедура (СОП) лойиҳасини тайёрлашга олиб келиши кутилмоқда.
"Ишончли лаборатория олинган ҳар бир натижага ишончга асосланади ва бу ишонч юқори сифатли тасдиқланган аналитик усуллардан бошланади", деди ФАО халқаро лабораторияси ходими Муҳаммад Назем Ширази.
"Ушбу тренинг Миллий атроф-муҳит мониторинги маркази мутахассисларига аналитик усулларни мустақил равишда тасдиқлаш, ишончли сифат назорати процедураларини амалга ошириш ва атроф-муҳит намуналарида пестицид қолдиқларини таҳлил қилиш учун ишончли, халқаро миқёсда тан олинган натижаларни олиш учун зарур бо'лган амалий ко'никмаларни эгаллаш имконини беради.
Ушбу компетенсиялар ма'лумотларга асосланган атроф-муҳит мониторингини о'тказиш, хабардор тартибга солиш қарорларини қабул қилиш ва О'збекистонда хавфли кимёвий моддаларни оқилона бошқаришни та'минлаш учун калит ҳисобланади."
Европа Иттифоқи томонидан молиялаштириладиган ФАОнинг 3,9 миллион еврога тенг "Хавфли кимёвий моддаларни оқилона бошқариш бо'йича техник ёрдам" лойиҳаси О'збекистонни пестицидларни бошқаришни такомиллаштириш, кимёвий моддаларни давлат томонидан бошқаришни кучайтириш ва барқарор қишлоқ хо'жалиги амалиётини тарг'иб қилиш орқали атроф-муҳитга салбий та'сирини камайтиришда қо'ллаб-қувватлайди.