Фасебоок ва Инстаграмъда фойдаланувчиларнинг "ечинтирилган" суратлари акс этган рекламалар аниқланди
Теч Транспаренсй Прожест лойиҳаси Фасебоок ва Инстаграмъда сунъий интеллект ёрдамида фойдаланувчиларнинг расмлари яланғоч ҳолда тарқатилганини аниқлади. Шу жумладан, 332 та пулли рекламада болаларнинг суратлари ҳам жинсий мазмунда тарқатилган. Бу рекламалар СИ орқали видео-фото яратишни тарғиб қилувчи иловаларга тегишли бўлган.
Фасебоок ва Инстаграмъда фойдаланувчиларнинг “ечинтирилган” суратлари туширилган рекламалар аниқланди
Йирик технологик компаниялар фаолиятини ўрганувчи Теч Транспаренсй Прожест лойиҳаси Мета реклама жойлаштиришда қоидаларга риоя қилмаганини аниқлади.
Лойиҳанинг 2026-йил 8-сентабрда эълон қилинган ҳисоботига кўра, тадқиқотчилар йил бошидан бери Фасебоок ва Инстаграмъда болаларга нисбатан жинсий зўравонлик акс этган материалларни ўз ичига олган 332 та рекламани топган. Уларнинг аксариятида катталар ва болаларнинг оддий суратлари сунъий интеллект ёрдамида ечинтирилиб, жинсий мазмундаги видео ёки тасвирга айлантирилган. Бу материаллар оддий фойдаланувчи постлари эмас, балки пул тўлаб жойлаштирилган рекламалар бўлган. Тадқиқотчилар бу ҳақда компанияга хабар бергач, улар платформалардан олиб ташланган.
Мета реклама жойлаштирилишидан олдин у текширилишини айтади, компаниянинг реклама стандартларида шахсларни, хусусан, болаларни жинсий эксплуатация қилишга олиб келувчи ёки уларга хавф туғдирувчи контент тақиқланган. Бироқ ТТП тадқиқотида аниқланган 332 та рекламадан кўринишича, бу текширув тизими уларни ўз вақтида тўхтата олмаган. Тадқиқотчилар рекламаларни Метаънинг очиқ реклама кутубхонаси (Ад Либрарй) орқали аниқлаган. Бу восита айрим ҳудудларда тарқатилган рекламаларни ҳануз кўриш имконини беради.
ТТП яна бир муаммога эътибор қаратган: 113 та реклама бўйича қоидабузарлик ҳақидаги қайдларда болаларга тааллуқли қоида бузилгани очиқ айтилмаган. Айрим ҳолларда катталарга оид контент қоидалари келтирилган ёки умумий изоҳ билан чекланилган. Бу автоматлаштирилган текширув тизими ҳар доим ҳам тақиқланган материални тўғри аниқлай олмаслигини кўрсатади.
ТТП аниқлаган рекламаларининг катта қисми сунъий интеллект ёрдамида тасвир ва видео яратадиган иловаларга йўналтирилган. Улар инсон суратини СИ орқали ўзгартириш, кийимсиз тасвирлаш ёки жинсий мазмундаги видеолар яратиш имконини берувчи воситалар бўлган. Компания бу рекламаларининг катта қисми Хитойда ишлаб чиқилган иловалар эканини қайд этган.
Бу ерда муаммо сунъий интеллектнинг ўзида эмас, балки технологиядан бошқа одамларнинг, айниқса болаларнинг тасвирларини уларнинг розилигисиз зарарли мақсадларда фойдаланиш учун хизмат қилдиришда. Боланинг сурати очиқ ижтимоий тармоқда жойлаштирилгани уни ҳар қандай мақсадда ишлатиш мумкин дегани эмас. Ота-оналар фарзандларининг суратларини жойлаштирар экан, улар кейинчалик қандай мақсадларда кўчирилиши ёки ўзгартирилиши мумкинлигини ҳам ҳисобга олишлари керак.