Эронлик академик 1979-йилги гаровга олиш инқирози билан боғлиқлиги сабабли АҚШнинг ҳибсга олиниши "дўзах" деб ёзди
Марям Таҳмасебийнинг иммиграцион мақоми бекор қилинди, чунки унинг эри Эрондаги таниқли шахснинг ўғли.
Эронлик академик Марям Таҳмасеби Техасдаги ҳибсхонасини "до'зах" деб та'рифлаб, АҚШ ҳукуматини оиласининг яшил карталари эрининг таниқли эронлик шахс билан алоқаси туфайли бекор қилинганидан кейин "қонли жазо"да айблади.
Лос-Анжелесдаги психология ва статистика профессори Таҳмасеби, унинг эри Сейид Эисса Ҳошими ва уларнинг о'смир о'г'ли - барчаси АҚШда доимий яшовчилар - апрел ойида иммиграция агентлари томонидан ҳибсга олинган. Давлат департаменти оиланинг мақомини бекор қилиш сабаби сифатида Ҳошимининг онаси 1979-йилдаги Эрон гаровга олиш инқирози пайтида о'нлаб америкаликларни асирликда ушлаб турган гуруҳнинг вакили бо'лганини келтирди.
Таҳмасеби ва унинг о'г'ли Техас штатининг Диллей шаҳридаги ҳибсхонада қолмоқда, эри эса Пеарсаллдаги Жанубий Техасдаги алоҳида ҳибсхонада "даҳшатли шароитларда", деб батафсил ма'лумот берди у *Тҳе Натион* журналида. "Биз со'нгги то'рт ой давомида до'захдан о'тдик ва жисмоний ва руҳий саломатлигимиз йиллар давомида қайтариб бо'лмайдиган даражада ёмонлашди", деб ёзган Таҳмасеби. Унинг аккаунти ҳибсхона ичидан, электрон почтага кириш чекланган ҳолда ёзилган ва кейин у ва унинг адвокати томонидан журналга тақдим этилган, дейди *Тҳе Натион* нашрининг катта муҳаррири Жек Миркинсон.
Ҳошими Ма'суме Эбтекарнинг о'г'ли бо'либ, у Эрондаги АҚШ элчихонасини эгаллаб олган талабалар номидан инглиз тилидаги баёнотлари учун "Қичқириқ Мери" ёки "Систер Марй" номи билан танилган. Эбтекар кейинчалик Эрон ҳукуматида бир нечта лавозимларда ишлаган, со'нгги марта аёллар ва оила ишлари бо'йича вице-президент лавозимида ишлаган ва бу лавозимни 2021-йилда тарк этган.
"Ҳукумат эримни 1979-йилда, Эисса туг'илишидан олдин, эронлик гаровга олувчилар учун таржимон бо'лган аёлнинг о'г'ли бо'лгани учун жазолашга қарор қилган эди", деди Таҳмасеби. "Мен бу ерга о'зим ва оилам учун бошқа бировнинг эмас, балки о'з ҳаракатларим билан белгиланадиган ҳаёт қурмоқчи бо'лганим учун келдим. Аммо энди бизнинг ҳаётимиз деярли 50 йил олдин бошқа биров қилган нарса учун барбод бо'лмоқда."
АҚШнинг оила мақомини бекор қилиш то'г'рисидаги қарори, бу йил АҚШнинг Эрон билан душманлик ҳаракатлари кучайганлиги сабабли, Эрон режими амалдорларининг қариндошларига қарши бир нечта мажбурий чоралар билан мос келади. Шу билан бирга, бир неча ой олдин Эроннинг намойищиларга қарши бостиришлари пайтида ба'зи диаспора фаоллари чет элдаги Эрон амалдорларининг қариндошларини аниқлаб, уларнинг ҳуқуқий мақомини бекор қилишни талаб қилишди.
2026-йил январ ойида онлайн петицияда Ҳошимийнинг онасининг гаровга олиш инқирозига алоқадорлиги сабабли уни депортация қилиш талаб қилинган эди. Апрел ойида бир нечта консерватив АҚШ нашрлари Ҳошимийнинг АҚШдаги қароргоҳи ташқарисидан хабар беришди. Бир ҳафтадан камроқ вақт о'тгач, АҚШ Давлат котиби Марко Рубио оила мақомини бекор қилишни э'лон қилди. Рубионинг э'лонида Ҳошимий ёки Таҳмасебийнинг о'злари томонидан бирон бир қонунбузарлик ёки миллий хавфсизликка таҳдид солганлиги аниқланмаган.
Давлат департаменти вакили Томми Пиготт агентлик "хорижий фуқароларнинг ҳуқуқий мақомини бекор қилиш билан бог'лиқ ҳимояланган, махфий ёки махфий ма'лумотларни ошкор қилмаслигини" айтди. Унинг қо'шимча қилишича, ҳукумат "АҚШнинг миллий хавфсизлик манфаатларига таҳдид соладиган" хорижий фуқароларнинг ҳуқуқий мақомини бекор қилиш ҳуқуқини о'зида сақлаб қолади.
Таҳмасеби-Ҳошимийнинг юридик гуруҳи а'зоси Мария Кари ББСга Давлат департаменти "бу оилани иммиграция қонунларининг бирон бир миллий хавфсизлик қоидаси бо'йича айбламаганини" ма'лум қилди. Кари шундай деди: "Агар ҳукумат бу оиланинг миллий хавфсизликка таҳдид солганига оид бирон бир далилга эга бо'лса, буни айтиш учун бир неча бор имкониятга эга бо'лган, аммо ҳукумат бундай қилмаган. Аслида, ҳеч бир АҚШ ҳукумат агентлиги уларнинг айбловларини қо'ллаб-қувватловчи бирон бир далил тақдим этмаган".
Ҳибсга олинишидан олдин Таҳмасеби ва Ҳошимий Лос-Анжелесда яшаган ва академик соҳада ишлаган. Улар 2014-йилда визалар билан АҚШга қонуний равишда киришган ва 2016-йилда қонуний доимий резидент бо'лишган. Адвокатлар оиланинг ҳибсга олинишига э'тироз билдирган ва уларни озод қилишни со'раганидан со'нг, федерал судя уларнинг депортациясини вақтинча то'сиб қо'йган.
*Тҳе Натион* учун ёзган эссесида Таҳмасеби оиласи о'зини о'зи депортация қилишга уринганини - мамлакатни тарк этишнинг ихтиёрий қарори - лекин АҚШ ҳукумати уларнинг илтимосига қарши чиққанини ёзган. "Бошқача қилиб айтганда, улар бизнинг муддациз ҳибсда сақлашимизни ҳеч қандай чекловсиз давом эттиришни хоҳлашади", деб ёзган у.
АҚШ Ички хавфсизлик департаменти (ДҲС) Таҳмасебининг адвокатлари тақдим этган ма'лумотларга ко'ра, июл ойида оиланинг ихтиёрий равишда чиқиб кетиш ҳақидаги илтимосини рад этди. Ҳукумат адвокати ДҲС фуқаролиги бо'лмаган шахс депортация жараёнига киришишдан олдин суд мажлисида қатнашиш ҳуқуқидан воз кечган ҳолда шартли равишда депортацияни ко'риб чиқишини ёзган. Оиланинг илтимосига изоҳ бериш со'ралганда, ДҲС вакили ББСга фуқаролиги бо'лмаган шахсларнинг мамлакатни тарк этиш воситаси сифатида иловага асосланган ихтиёрий равишда кетиш дастурини ё'налтирди. "Ҳибсда бо'лиш - бу танлов", дейилади ДҲС баёнотида. "Биз барча ноқонуний муҳожирларни СБП Ҳоме Апп ёрдамида о'з кетишларини назорат қилишга чақирамиз."
АҚШ ҳукумати, шунингдек, дастлаб 2020-йилда АҚШ ҳужумида ҳалок бо'лган ИИПК генерал-маёри Қосим Сулаймонийнинг жияни ва набираси сифатида аниқланган икки эронлик аёлнинг ҳуқуқий мақомини бекор қилди. Кейинчалик Сулаймонийнинг оиласи бу муносабатни рад этди ва кейинги хабарларда АҚШ ҳукуматининг да'воси шубҳа остига қо'йилди. Давлат департаменти шунингдек, Эрон Олий Миллий Хавфсизлик Кенгашининг собиқ котиби Али Ларижонийнинг қизининг мақомини бекор қилди.
Рожа Ассади ушбу ҳисоботга ҳисса қо'шди.