Эронда бензин нархи кескин оширилиши мумкин
Эрон ҳукумати мамлакатда бензин нархини сезиларли даражада ошириш имкониятларини кўриб чиқмоқда. Бу муҳокамалар АҚШнинг янги санксиялари олдидан иқтисодий босим кучайиб, озиқ-овқат ва бошқа маҳсулотлар нархлари кескин кўтарилган бир пайтда бўлиб ўтмоқда.
Расмийларнинг таъкидлашича, амалдаги субсидияланган ёнилғи нархлари давлат бюджетига катта юк бўлмоқда. Ҳозирда эронликлар кунига тахминан 135 миллион литр ёнилғи истеъмол қилмоқда, ишлаб чиқариш эса 121 миллион литр атрофида.
Ҳукумат ёнилғи нархини оширишнинг бир нечта вариантини кўриб чиқмоқда. Биринчи вариантда нархлар ўзгаришсиз қолдирилиб, белгиланган лимит тугагач, айрим ёқилғи қуйиш шохобчалари ёпилиши мумкин. Иккинчи вариантда барча фуқароларга ойига 30 литр ёнилғини энг паст нархда бериш таклиф қилинмоқда. Учинчи вариант эса бензин нархларини эркинлаштиришни назарда тутади.
Ҳукумат литрига 872 минг риал, яъни тахминан 44 сент нархни ҳам кўриб чиқмоқда. Бироқ бундай кескин ошириш транспорт ва логистика харажатларининг кўпайиши орқали инфляцияни янада кучайтириши мумкин.
Эрон президенти Масъуд Пезешкиён якшанба куни мамлакатда кўплаб муаммолар мавжудлигини ва ҳукумат аҳолини қийинчиликлардан ҳимоя қилиш учун ҳаракат қилаётганини айтди. Ҳукумат вакиллари эса энг арзон тарифдаги 60 литр ёнилғи квотаси сақланиб қолишини, бошқа тарифдаги квоталар эса босқичма-босқич қисқартирилиши мумкинлигини билдирмоқда.
Статистика маркази маълумотларига кўра, июл ойида мамлакатда нархлар 2025-йилнинг шу ойига нисбатан 88 фоизга ошган, озиқ-овқат инфляцияси эса 128 фоиздан юқори бўлган. Ёнилғи нархининг оширилиши эса транспорт харажатлари орқали бошқа товар ва хизматлар нархига ҳам босим қилиши мумкин. Ҳукумат якуний қарорни яқин ҳафталарда қабул қилиши кутилмоқда.
Эрон риали ҳам АҚШ янги санксияларни эълон қилишга тайёргарлик кўраётган бир пайтда рекорд даражада қадрсизланди. 24-август куни норасмий бозорда 1 доллар 2,02 миллион риалгача кўтарилди. Марказий банкнинг расмий курси эса 1 доллар учун қарийб 1,5 миллион риални ташкил этмоқда. Мамлакат валютаси инфляция, иқтисодий ўсишнинг пасайиши ва қарийб олти ойдан бери давом этаётган уруш фонида босим остида қолмоқда.