Эрон яна баллистик ракета ишлаб чиқаришни бошлади — ВСЖ

**Эрон баллистик ракета ишлаб чиқаришни қайта йўлга қўйди — ВСЖ**

Эрон захирада қолган компонентлар ва ерости майдонларидан фойдаланган ҳолда баллистик ракеталар ишлаб чиқаришни яна бошлади.

Бу ҳолат АҚШ ва Исроил 28-февралда бошланган урушдаги асосий ютуқлардан бири сифатида тақдим этган натижани шубҳа остига қўймоқда. Чунки уруш бошида Эрондаги ракета обьектлари ва саноат инфратузилмасига “муваффақиятли зарбалар” берилгани айтилганди. Бироқ Теҳрон ҳозир суюқ ва қаттиқ ёнилғили ракеталарни йиғиш билан шуғулланмоқда.

Разведка Эрондаги бир нечта ерости майдонларида, жумладан мамлакат жануби-шарқидаги Ҳожир мажмуасида фаолликни қайд этмоқда. Такрорий зарбалардан ҳимояланиш учун янги ерости йиғиш мажмуаларини қуриш уринишлари ҳам кузатилган.

Ҳозирча гап мавжуд компонентлардан урушдан олдингига нисбатан анча кичик ҳажмларда йиғиш ҳақида кетмоқда. АҚШ ва Исроил заводларнинг бир қисмини ишдан чиқарган. Денгиз блокадаси эса ракета қисмлари ва ишлаб чиқариш учун зарур хомашёни Эронга олиб киришни қийинлаштирган.

Американинг Миссиле Дефенсе Адвосасй Аллиансе ташкилоти катта таҳлилчиси Тал Инбар обьектларни вайрон қилиш билан дастурни йўқ қилиш ўртасидаги фарқни тушунтирди.

“Обьектлар бомбардимон қилинмаса, шикастланган инфратузилмани тиклаш ва бошқа мамлакатлардан янги бутловчи қисмлар сотиб олиш мумкин. Эрон ўзининг ракета ишлаб чиқариш қувватларини тикламаяпти, деб ўйлаш учун ҳаддан ташқари содда бўлиш керак”, деди у.

Оқ уй вакили Теҳрон баллистик ракеталар ишлаб чиқаришни қайта бошлаганми ёки йўқми, деган саволга бевосита жавоб бермади, бироқ Эроннинг ядровий обьектлари “йўқ қилингани” ва унинг қуролли кучлари жиддий заифлашганини таъкидлади.

Пентагоннинг бош вакили Шон Парнеллнинг айтишича, АҚШ “Эроннинг дрон, ракета ва ҳарбий-денгиз саноати салоҳиятининг 90 фоизгача қисмини йўқ қилган”, шунингдек унинг ракета ва дронларни учириш қобилиятини “сезиларли даражада заифлаштирган”.

Америкалик амалдорлардан бири Эрон июн ойи ўрталарида Трамп билан Ҳормуз бўғозини очиш ва урушни тўхтатиш бўйича музокараларни бошлаш ҳақидаги дастлабки келишувдан сўнг ишлаб чиқаришнинг паст даражасига чиққан бўлиши мумкинлигини айтди. Унинг фикрича, Теҳронда камида юзлаб ракетани йиғиш учун етарли компонентлар бор.

Марказий разведка бошқармасининг собиқ таҳлилчиси, ҳозирда Лондон Қироллик коллежи тадқиқотчиси Жим Лемсон Эрон урушдан олдин жанговар каллаклар, корпуслар ва бошқарув тизимларини захиралаб қўйганини таъкидлади. У мамлакатда яна “юзлаб, эҳтимол минглаб” ракеталар ишлаб чиқариш имконияти борлигини билдирди.

Инбар эса Эрон арсеналида ҳануз минглаб баллистик ракеталар мавжуд, деб ҳисоблайди. Мамлакат уларнинг бир қисмини, жумладан кўчма ва нисбатан арзон бўлган “Кҳеибар Шекан”ни қўллашда давом этмоқда. Жумладан, 9-сентябр куни Эрон АҚШнинг Иорданиядаги авиабазасини ракеталар билан ўққа тутди.

Апрел ойидаёқ Пентагон раҳбари Пит Ҳегсет Эроннинг ракета дастури “амалда йўқ қилинган”ини ва мамлакатда янги ракеталар ишлаб чиқариш имконияти йўқлигини айтганди.

Бундан аввал Реутерс сунъий йўлдош тасвирларига таяниб, Эрон 2025-йилдаги ҳужумларда зарар кўрган ядро ва ракета обьектларини қайта тиклаётгани ҳақида хабар берган эди. Улар орасида Натанз ва Исфаҳондаги туннеллар, Шероз ва Қум яқинидаги ракета базалари ҳам бор эди.