Эрон олий раҳнамоси Можтаба Хоманаий олти ойдан бери омма олдида кўриниш бермаяпти — Реутерс

Эроннинг олий раҳбари Можтаба Хоманаий Исроил ва АҚШ билан уруш бошланганига олти ой бўлганига қарамай, жамоатчилик олдида кўринмаяпти, дея хабар беради Реутерс.

Реутерс агентлиги суҳбатлашган Эрон расмийлари ва юқори мартабали манбаларнинг таъкидлашича, Хоманаий хавфсизлик нуқтаи назаридан яширин фаолият олиб бормоқда ва мамлакатдаги муҳим қарорларни қабул қилишда давом этмоқда. Бироқ унинг сурати, видеоси ёки овозли мурожаати эълон қилинмагани мамлакат ичида унинг соғлиғи ва давлат бошқарувидаги роли ҳақидаги шубҳаларни кучайтирмоқда.

Можтаба Хоманаий урушнинг дастлабки кунларида отаси, Эроннинг собиқ олий раҳбари Али Хоманаий ўлдирилганидан сўнг олий раҳбар лавозимига тайинланган эди. Реутерс манбаларига кўра, 28-феврал куни Исроил ва АҚШнинг ҳаво ҳужумлари вақтида унинг юзи жиддий жароҳатланган. Шундан бери у омма олдида кўринмаган.

Эрон расмийлари Хоманаий хавфсизлик сабабли жамоатчиликдан яширилаётганини айтмоқда. Унга яқин манбаларнинг билдиришича, олий раҳбар юқори мартабали амалдорлар билан мунтазам учрашувлар ўтказади, муҳим ҳисоботларни қабул қилади ва мамлакатдаги асосий масалалар бўйича якуний қарорни ўзи беради.

Эрон президенти Масъуд Пезешкиён 10-август куни Хоманаий билан етти соат давом этган учрашув ўтказганини маълум қилган. Хоманаийнинг халққа мурожаатлари эса ҳозирча телевидение орқали ўқиб эшиттирилган бир нечта ёзма баёнот билан чекланган.

Реутерс суҳбатлашган айрим эронликлар, жумладан, ҳукумат тарафдорлари ҳам олий раҳнамонинг узоқ вақт давомида кўринмаётгани мамлакатдаги руҳий ҳолатга салбий таъсир қилаётганини билдирган. Қум шаҳридаги Басиж кўнгиллилар милицияси аъзоларидан бири раҳнамонинг овозини эшитиш ёки унинг мамлакат бошқарувида эканини кўрсатувчи бирор белги кўриш одамларга ишонч беришини айтган.

Шу билан бирга, ҳукуматга мухолиф қарашдаги айрим эронликлар Хоманаийнинг тириклиги ва муҳим қарорларни қабул қилаётганига оид очиқ далиллар йўқлигини савол остига олмоқда.

Уруш Эроннинг иқтисодий аҳволига ҳам жиддий зарар етказган. Мамлакат нефт экспортига қўйилган бир неча ойлик блокада ва уруш харажатлари фонида риал курси кескин тушиб кетган. Реутерс манбаларига кўра, бу ҳолат январ ойида куч билан бостирилган оммавий норозиликлар қайта бошланиши хавфини оширмоқда.

Эрон сиёсий тизими эса олий раҳбар ва юқори мартабали ҳарбий қўмондонларнинг йўқотилишига қарамай, ўз фаолиятини сақлаб қолган. Манбаларга кўра, уруш бошланганидан бери Ислом инқилоби қўриқчилари корпуси мамлакатдаги стратегик қарорлар қабул қилиш жараёнида янада катта таъсирга эга бўлган.

Ҳозирги ҳокимият тузилмасида юқори мартабали ҳарбий қўмондонлар билан бир қаторда президент Масъуд Пезешкиён ва парламент спикери Муҳаммад Боқир Қолибоф ҳам муҳим ўрин тутмоқда. Эрон расмийлари мамлакат ташқи сиёсати ва асосий қарорлари изчил давом этаётганини Хоманаий бошқарувни назорат қилаётганининг белгиси сифатида кўрсатмоқда.

Реутерс суҳбатлашган манбалардан бири Хоманаийнинг соғлиғи сезиларли даражада яхшиланаётганини, у вазиятни яхши англаб, қарорлар қабул қилиш жараёнида иштирок этаётганини айтган. Бироқ экспертлар унинг узоқ вақт давомида жамоатчиликка кўринмаётгани хавфли сиёсий ноаниқликни юзага келтириши мумкинлигини таъкидламоқда.

Июл ойида отасининг дафн маросимида ҳам кўринмаган Хоманаийнинг қаердалиги ва мамлакатни бошқаришдаги иштироки борасида саволлар пайдо бўлганди. 8-август куни эса Меҳр ахборот агентлиги у акс этган илк видеони эълон қилган.