Эрон элчихонасида Самарқанд ҳақидаги пости учун АҚШ давлат котиби Марко Рубио устидан кулишди

Ироннинг Арманистондаги элчихонаси АҚШ давлат котиби Марко Рубионинг Самарқанд ҳақидаги постига пичинг билан муносабат билдирди. Иронлик дипломатлар Америка дипломатияси раҳбарини Шарқнинг тарихий меросини баҳолашда иккиюзламачиликда айбладилар ва унга яқинда Грецияда қилган жанжалли чиқишини эслатиб қўйдилар.

Сиртдан тортишувга Марко Рубионинг "С5+1" форматидаги вазирлар учрашувида иштирок этиш учун Ўзбекистонга ташрифи чоғида жойлаштирган пости сабаб бўлди. Америкалик мулозим Самарқанд тарих давомида жаҳон савдосида муҳим роль ўйнаганини ёзди, шунингдек, келажак учун имкониятлар яратишда нафақат ўтмишни ёдда тутиш, балки унга таяниш ҳам муҳимлигини таъкидлади.

Жавобан Ироннинг Еревандаги дипломатик миссияси қадимий шаҳарнинг маданий илдизларини эслатиб, уларни Ирон тарихий мероси билан боғлади. "Тарихни ўрганаётганингиз жуда яхши! Сиз турган жой форс цивилизацияси ва меъморчилигининг бир қисмидир. Ўтган ҳафта Акрополь олдида сиз сафсата сотган ўша цивилизациянинг ўзгинасидир", — дейилади элчихонанинг расмий хабарида.

Тарихий баҳолар атрофидаги баҳс Марко Рубионинг 7 октябрь куни Афинадаги дастурий нутқидан сўнг авж олди. Ғарб дунёсининг келажаги ҳақида қадимий Акрополь фонида сўзлаган АҚШ давлат котиби грек-форс урушлари даврига мурожаат қилди. У милоддан аввалги 480 йилдаги воқеаларни, форс шоҳи Ксеркс армияси Афина ибодатхоналарини ёқиб юборгани ва эски Акропольни вайрон қилганини эслатди, шунингдек, Форс қўшинларига қарши турган 300 спарталикнинг мудофаасини тилга олди.

Ўз нутқида Рубио Ғарб демократияси, фалсафаси ва фанининг пойдеворини қўйган Греция ва Римнинг антик меросини АҚШнинг замонавий рақибларига қарама-қарши қўйди. Америкалик дипломат АҚШ, Дания ва Гренландия ўртасида Арктика бўйича яқинда тузилган битим мисолида миллий қудратни қайта тиклаш, иқтисодиётни реиндустриаллаштириш ва НАТО мамлакатларининг мудофаа харажатларини ошириш зарурлигини баён қилди. Шу билан бирга, у замонавий Теҳрон шаънига кескин ҳужумлар қилишга йўл қўйиб, Ироннинг ҳукмрон доираларини "мутаассиблар ва радикал уламолар", режимнинг ўзини эса Ғарбнинг шараф ва бурч ҳақидаги тушунчасига қарама-қарши ўлароқ, шаҳидликни ўз-ўзидан мақсад даражасига кўтарадиган "ўлим культи" деб атади.

Ўшанда Давлат департаменти раҳбарининг сўзлари Ироннинг Грециядаги элчиси Моҳаммад Ҳоссейн Моҳтарининг кескин реакциясига сабаб бўлган эди. Иронлик дипломат Рубионинг ЮНЕСКО Жаҳон мероси обекти ҳудудидаги чиқишини жаҳолат ва хурофотдан келиб чиққан "ноэтик ва такаббурона хатти-ҳаракат" деб атади. Моҳтарининг сўзларига кўра, Вашингтон вакили Афинадаги минбардан Иронга қарши ҳарбий риторика ва таҳдидларни оқлаш учун фойдаланган.

Рубионинг тарихий ўхшатишларига жавоб берар экан, элчи инсоният цивилизацияси тарихи сиёсий манипуляциялар ва бузиб кўрсатилган фактлар майдонига айланмаслиги кераклигини, чунки у минг йиллар давомида турли халқларнинг маданияти ва билими туфайли яратилганини таъкидлади. Моҳтари ўз мамлакатининг маънавий ва тарихий ҳиссасини тасдиқлаш учун Қадимги аҳдга, хусусан, Ездра, Дониёр ва Эсфир пайғамбарлар китобларига ҳавола келтирди, уларда Форс империясининг буюклиги тасвирланган, шоҳ Куруш (Кир) Буюк эса илоҳий иродани амалга ошириш ва халқларни озод қилиш учун танланган қурол сифатида тақдим этилган.

, Президент Администрацияси раҳбари Марко Рубио билан биргаликда Самарқанддаги Регистон майдонига ташриф буюрди. Журналистлар билан мулоқот чоғида АҚШ давлат котиби шаҳар асрлар давомида халқаро савдонинг муҳим маркази бўлиб келганини таъкидлади. Унинг сўзларига кўра, бугунги кунда бу ерда Ўзбекистон ва АҚШ ҳамкорлиги учун янги имкониятлар очилмоқда.