Энг кам иш ҳақи миқдори қанча?

Энг кам иш ҳақи қанча?

1 апрелдан бошлаб 2,7 миллион ходим учун расмий энг кам иш ҳақи миқдори оширилди.

21 ёш ва ундан катта бўлган ходимлар учун бу ставка Миллий яшаш муminimumи (National Living Wage) деб аталади, 18 ёшдан 20 ёшгача бўлган ходимлар эса Миллий энг кам иш ҳақи (National Minimum Wage) билан қамраб олинган.

Ушбу ставкалар Буюк Британия бўйлаб амал қилади.

2026 йил 1 апрелдан бошлаб Миллий яшаш муminimumига эга бўлган 21 ёшдан катта ходимларга соатига £12,71 тўланади, бу 2025 йилдагига қараганда 50 пенсга кўпдир.

Ҳафтасига 37,5 соат ишлайдиган тўлиқ банд бўлган ходим учун бу йилига £24 784,50 ни ташкил этади — бу илгаригидан £900 га кўп.

18 ёшдан 20 ёшгача бўлганлар учун ставка соатига £10,85 гача кўтарилди.

Бу соатига 85 пенсга ўсганини англатади.

Тўлиқ ставкада ишлайдиган киши учун бу йилига қўшимча £1 500 деганидир.

Ҳукумат 18 ёшдан 20 ёшгача бўлганлар учун ушбу алоҳида ставкани охир-оқибат бекор қилиш ва барча катта ёшлилар учун ягона ставкани жорий этишни хоҳлашини билдирди.

16 ва 17 ёшлилар учун энг кам иш ҳақи ҳам соатига £8 гача оширилди.

Шогирдлар учун турли хил тўлов ставкалари мавжуд

16 ёшдан 18 ёшгача бўлган шогирдлар ўз ёш гуруҳи учун Миллий энг кам иш ҳақи ставкасини олиш ҳуқуқига эга, бу ҳозирда £8 ни ташкил этади.

19 ёшдагилар ёки шогирдликнинг биринчи йилида бўлганлар ҳам худди шу миқдордаги ҳақни олишади.

Аммо 19 ёшдан ошган шогирдлар — ёки биринчи йилини тугатганлар — ўз ёшига мос келадиган Миллий энг кам иш ҳақи ёки Миллий яшаш муminimumи ставкасини олиш ҳуқуқига эга.

Баъзи ходимлар Миллий энг кам иш ҳақи ёки Миллий яшаш муminimumини олиш ҳуқуқига эга эмас.

Бунга ўзини ўзи банд қилганлар, компания директорлари, кўнгиллилар (волонтёрлар), қуролли кучлар аъзолари ва маҳбуслар киради.

Ногиронлиги бўлган шахслар ёки узоқ муддат ишсиз бўлган ва ҳукуматнинг иш билан таъминлаш дастурларида иштирок этаётганларга дастурнинг турли босқичларида белгиланган миқдорда ҳақ тўланади.

Бу суммалар тегишли Миллий энг кам ёки яшаш миқдоридан пастроқдир.

Ҳа. Иш берувчиларнинг муносиб ходимларга тегишли Миллий энг кам ва яшаш иш ҳақини тўламаслиги жиноий ҳуқуқбузарлик ҳисобланади.

Ставкалар, ҳатто ходимларга соатбай ҳақ тўланмаса ҳам амал қилади.

Агар сизга нотўғри миқдорда ҳақ тўланаётган деб ҳисобласангиз, HMRC веб-сайти орқали шикоят қилишингиз мумкин.

Шунингдек, Acas иш жойи бўйича мутахассисларидан маслаҳат олишингиз мумкин.

Тегишли суммани тўламаган ҳар қандай иш берувчи HMRC томонидан жаримага тортилиши мумкин.

2026 йил марч ойида ҳукумат ходимларга лозим даражада ҳақ тўламагани учун 389 та иш берувчи тахминан £12,6 млн жаримага тортилганини маълум қилди.

Улар, шунингдек, кам ҳақ тўланган 60 000 га яқин ходимга етказилмаган £7,3 млнни қайтариб беришлари керак.

Номлари тилга олинган фирмалар орасида Busy Bees болалар боғчалари тармоғи, Norwich City футбол клуби, Hays Travel ва Costa Coffee бор.

Ҳақиқий яшаш иш ҳақи (Real Living Wage)

У ҳар октябрь ойида оширилади.

Баъзи фирмалар Ҳақиқий яшаш иш ҳақини тўлашни танлашади, аммо бу мажбурий эмас.

Хайрия ташкилотининг маълумотларига кўра, 17 000 га яқин фирмада ишлайдиган 500 000 га яқин ходим ушбу ихтиёрий тўлов ставкасини олади.

2026 йил октябрь ойида жамғарма Буюк Британия бўйича ставка 4,8% га ошиб, соатига £14,10 га етишини, пойтахтдаги ходимлар учун Лондон яшаш иш ҳақи эса 4,4% га ошиб, £15,45 ни ташкил этишини айтди.

Living Wage Foundation жамғармасининг таъкидлашича, бу ставка Буюк Британиядаги қонуний энг кам иш ҳақига нисбатан йилига қўшимча £2 700 дан ортиқ, Лондонда эса £5 300 дан ортиқ қийматга эга.